Решить n 1.
найдите производные функций

Кем генә хыяллана кешеләр булырга: знаменитыми космонавтлар буларак, Ю. Гагарин, отважными пожарниками, табиблар, өчен, коткарырга йөзләгән кешенең гомерен, берничә кечкенә җырчысы белән килгән булсын блистать сәхнәдә, укытучылар өчен белем бирергә... Һөнәр бар, бик күп, иң мөһиме – ошибиться үз сайлап алу һәм багышлау бу һөнәр ияләре гомер буе. Һәркемнең бар үз мәнфәгатьләрен, үз яраткан дәресләр, кемнең дә булса таланты, ә кемдер сәләтле тиз һәм җиңел бөтен өйрәнергә. Балачакта хыялланган булырга певицей, чөнки яраткан җырларга һәм теләдем булырга знаменитой, ә аннары аңладым, бу иде гына балалар хыял. Мин яратам күп укырга һәм язарга, нидер кызыгы, үз фикерләрен һәм спорить турында нәрсә дә булса булырга мөмкин, менә шуңа күрә дә мин булды һөнәре турында уйлана журналист. Хәзер инде мин ышанычлы әйтә алам, бу нәкъ менә шунысы миңа кирәк. 
 Журналист булырга – бу кызык! Бу бәлки кызыграк караганда алырга интервью белән таныша, яңа кешеләр, узнавать нечкәлекләре, аларның тормышы турында сөйләде, алар ничек добивались уңыш? Яки күрергә беренчеләрдән нинди дә булса вакыйга, ә соңыннан бу хакта сөйләргә бөтен ил, бөтен дөньяга һәм мөһим түгел рәвешле: язарга бу турыда газетада ясарга яки бу хакта репортаж? Мин хыялланам эшләргә үз репортажлар һәм, кирәк икән, китәргә моның өчен далекую глубинку безнең зур ил яки исә, киресенчә: лететь берничә сәгать самолетта бару " далекую илне, аннары сөйләргә бөтен ил буенча телевидение, дигән булган. Журналист һөнәре һәм трудна һәм кызыклы. Әмма шул ук вакытта бик җаваплы эш, чөнки дөнья белер турында яңалыклары нәкъ менә авызыннан журналистлар һәм мөһим җиткерергә тамашачы яки укучыга мәгълүматны, диләр аны. 
 Мин уверенна һәркем табар үз сәләт һәм булачак яратырга, үз эшен, посвятит аңа гомер буе, мөһим генә дөрес сайларга кирәк " выбор үз һөнәре!

Әти, песи алыйк әле! Һәммәбез карар иде. Әгәр дә песи булмаса, Мәче дә ярар иде. Роберт Мщнуллин. Кечкенәдән үк хыялым песи алу иде. Ниһаять, ул хыялым тормышка ашты. Кыш башында без песи баласы алып кайттык. Мин дә, апам да бик шатландык. Песигә Йомшаккай дип исем куштык. Песиебез − ап-ак, матур йонлы, озын койрыклы, зәңгәр күзле. Ул шундый матур, минем аны гел кулымда гына йөртәсем килеп тора иде. Без песине беренче көннән үк бик яхшы итеп тәрбияли башладык. Кибеткә барып, песиләр өчен кирәкле бөтен әйберләрне алып кайттык, үзе теләгән җирдә урын әзерләдек. Тик ул, күп тә үтмәде, авырып китте. Әти Йомшаккайны биш көн рәттән хайваннар табибына, уколлар ясарга алып йөрде. Әти белән мин дә йөрдем. Шуннан соң песиебезнең авырганы юк. Ул авырганда, миңа да бик авыр булды. Ул инде хәзер үсеп килә, тиздән бер яшь була. Хәзер Йомшаккай бик тә уйнарга ярата. Иртән, беренче булып, ул әтиебезне эшкә озатып кала. Аннан соң шаярып безне уята башлый. Без мәктәпкә киткәнче, ул гел "мыр-мыр" килеп аяк астында бөтерелә. Утырсам, тезләремә менеп утыра. Уйный башлагач, кайбер вакытларда онытылып китеп, тешләп яки тырнап та ала. Мәктәптән мин аны бик сагынып кайтам. Аңа ашарга, эчәргә бирәм. Йомшаккай балыкны бигрәк тә яратып ашый. Балык яки балык консервасы белән берәр нәрсә бирсәң, ул мыраулый-мыраулый, бик тәмләп ашый. Йомшаккай безнең бик шаян, бик уйнарга яратучан песи булды. Ул, ашаганнан соң, бераз ял итеп ала да, уйнарга тотына. Сәгатьләр буе, бертуктаусыз уйнарга мөмкин ул. Кайбер вакытта аның белән уйный-уйный мин дә арып бетәм. Мин Йомшаккаемны бик яратам. Матур песи булганы өчен дә яратам. Акыллы песи булганы өчен дә яратам. Мине яратканы өчен дә яратам. Мин аны ямьсез, усал песи булса да яратыр идем, мөгаен. Чөнки без аның белән бик дус. Ә дустыңны, әлбәттә иңде, яратасың бит.