Жаттығу жұмыстары. 355-жаттығу. М.Әуезовтің «Абай жолы» романы бойынша келтірілген жеке сөйлемдерден айқындауыш мүшелерді (оңашаланған айқындауыш, қосарлы айқындауыш) ажыратыңыздар.
1. Өзі сері, әнші, өзі сұлу Байтасқа екеуі де – бірі кәрі, бірі жас бала қызыға да, тамашалай да қараған. 2. Бұл өңірде, әсіресе өзеннің бұл жағында, Абайды дос көрер жан жоқ. 3. – Ақылды мына ер кедейден, Дәркембайдан, сұрасаңшы. 4. Девяткин фельдшерге кісі жіберген-ді. 5. Абайдың өз шешесі Ұлжан мен екінші шешесі сұлу жүзді Айғыз қатар тұр екен. 6. Әмір жасқа көз алмай Үмітей қарайды. 7.Тағы бір жас қатын-жеңге де үлкен үйге қарай ұмтылысқан.

356-жаттығу. Төмендегі сөйлемдерді көшіріңіздер: оңашаланған айқындауыштарды тауып, тиісті тыныс белгісін қойыңыздар.
1.Биіктен қиян алыс көк жиекке қадалып қараған Абай көзі ой көзі сол кемені оң сапарға ұзатып, талмастан телміре қарап қалыпты (М.Ә.). 2. Кең алапта тұмсық денесіне түскен жалғыз елеулі белгі ашық шақта «Қара жыра» атанып кетіп еді (Ғ.М.). 3. Сол арманның Ербол апарып, әуелі Тоғжанның жеңгесіне Асылбектің келіншегіне айтыпты (М.Ә.) 4. Қара далада желге шыдамды, тамыры мықты шөптер мысалы көкпек, жусан, баялыш, бетеге өседі (Ғ.С.). 5. Отанымыздағы бауырлас елдердің әрқайсысының әдебиет тілін соның ішінде көркем әдебиет тілін сөз ету – аса бағалы жайдың бірі (М.Ә.).
(Ғ.Қалиев, Қазіргі қазақ тілінің жаттығулар жинағы,233-234 беттер)

109-жаттығу. Мысалдардан қаратпа сөздерді тауып, олардың қандай сөздерден, қандай грамматикалық формадан жасалғанын анықтаңдар. Қаратпа сөздердің стильдік қызметіне ерекше назар аударыңдар.
1. Қарағым, дұғагөйім, қамқор анам! 2. Сержан аға, мен сізді бір көрсем де ұмытқан жоқпын. 3. Балалар, аманбысың, шырақтарым, Майысып көлге біткен құрақтарым. 4. Жүрегім, жырым сенікі. Кеңесті далам, кең далам. 5. Тыңда, дала Жамбылды. Тыңда Қастек, Қаскелең.

Объяснение: Қазіргі таңда адам ағзасына, әсіресе жас балаларға аса  қауіпті сусындардың бірі кока-кола. Бұл сусын Американың брендiне айналып әлемге таралғаны соншалық, бұл газдалған сусынның дүние жүзiнде секундына 8 мың стаканы iшiледi екен. Кейiнгi кезде аталған сусынның адам ағзасына келтiретiн зияны туралы мамандар дабыл қаға бастады. Таяуда «Кока-кола» компаниясы өз сусынының жасалу құпиясын ашуға мәжбүр болғаннан кейiн мұндай күдiктер тiптi күшейдi. Компания өкiлдерiнiң айтуынша, сусынның негiзгi құпиясы кошениль құртынан алынатын азық-түлiк қоспада екен. Әдетте оның құрамына қант, кока ағашының жаңғағы, фосфор қышқылы, кофеин, карамель, көмiрқышқылы қосылады деп көрсетiлетiн. Ендi өндiрушiлер сусынның түсiн өзгертетiн бояу ретiнде қолданылатын кошениль құртының еш зияны жоқ деп елдi сендiруге тырысуда. Дегенмен «кока-коланың» адам ағзасына келтiрер залалы күннен-күнге дәлелденiп отыр. Егер жүргiзiлген тәжiрибелерге сүйенсек, бiр стакан кока-колаға салынған кесек ет бiраз уақыттан кейiн бүрiсiп, кiшiрейiп кетедi екен. Дәрiгерлердiң пайымдауынша, кока-кола, әсiресе, балалардың бас сүйегiне, ойлау қабiлеттерiне орасан зор зиян келтiредi. Жалпы газдалған сусынды мөлшерден тыс пайдалану адам ағзасындағы кальций, темiр секiлдi ең маңызды элементтердi жойып, есесiне құрамындағы есiрткi зат өмiрiңiздi екi есеге қысқартады. Есесiне «кока-коланы» тот басқан заттарды, айғыздалған әйнектi сүртуге пайдалансаңыз, керегiңiзге жарайды.

ВЕЛИКИЙ ШЕЛКОВЫЙ ПУТЬ

"Великий шелковый путь" - Казахстан

Средневековый Казахстан

археологи из Китая и Византии

тенге

Дыра - Торговля через Казахстан

Раскопки проводятся в средневековых городах

о войнах в Китае и Византии, Иране и Индии.

Они нашли несколько самородков. Та в пригороде Алматы.

Бронзовая плита сделано в Иране, Китае

твой фаянсовый шар найденные предметы.

"Великий шелковый путь" славится купцами Ферганы

Русский верблюд, слон бархат, шелк, хлопок, шелк

одежда и т. д. б. продавать ценные товары. Это оно

фрукты, такие как сахар, виноград, персики, птица и т. д.

Энциклопедия "Знаете ли вы?"

Объяснение: