Қазақ тілі
7 сынып
§58. Қазақстан - еуразиялық кеңістіктің мәдени бесігі
118, 119 бет
1, 2, 3, 4, 5, 6 тапсырмалар
1-тапсырма
Мәтінді оқу
2-тапсырма
Оқылым материалындағы мәдени мұралар:
1) Қазақстан ескерткіштері.
2) Ашық аспан астындағы мұражай.
3) 25 мыңнан аса жылжымайтын тарих, археология, сәулет және өнер ескерткіші.
4) 89 мемлекеттік мұражайдағы 2 млн 56 мың мәдени құндылықтар.
5) 3495 мемлекеттік кітапханадағы 66 млн 840 мың кітап, сирек кездесетін қолжазбалар мен басылымдар.
6) Алтын Адам - Қазақстанның мәдени бренді.
Өзім қосқым келіп отырған мәдени мұралар:
1) Ұлы Абай атамыздың өлеңдері де мұраға кіреді. Себебі, Абай атамыздай талантты ақын ешқандай елде жоқ. Оның өлеңдері де өте тамаша.
3-тапсырма
Қаңқ - еліктеу сөз (еліктеуіш сөз)
Салп - еліктеу сөз (бейнелеуіш сөз)
Құржаң-құржаң - еліктеу сөз (бейнелеуіш сөз)
Ыржаң - еліктеу сөз (еліктеуіш сөз)
Қылжаң - еліктеу сөз (бейнелеуіш сөз)
4-тапсырма
Күн шатыр-шұтыр күркіреді. Олар сылқ-сылқ күлді. Уалихан апасына жалт қарады. Ай сәулесімен жалт-жұлт етеді. Тоғайдан шыр-шыр еткен дауыс естіледі. Аттар ауыздығын қарш-қарш шайнайды Бүлдіршіндер томпаң-томпаң жүгіріп жүр. Ауыл маңы апыраң-топыраң болып жатыр. Доп өзенге шалп етті. Жаңбыр сатұр-сұтыр етіп жауды.
5-тапсырма
Сәлеметсіздер ме?
Қазақстанда өте әсем жерлер көп соның бірі атақты Қожа Ахмет Ясауи кесенесін таныстырамын. Бұл кесене XIV ғасырдың соңында Әмір Темірдің (Ақсақ Темір) бұйрығымен тұрғызылған. Аңызға сүйенсек, кесенені ең алғаш тұрғызғанда оны үлкен көк бұқа қирата беріпті. Сонда бір күні ханның түсіне Қожа Ахмет Ясауи кіріп, "Менің кесенемді соқпай тұрып, менің ұстазым Арыстан бабтың кесенесін тұрғызыңдар" деген екен. Сонда хан таң атпай құрылысшылар мен сәулетшілердің жинап Арыстан баб кесенесін тұрғызыпты. Сонда әр түні әлгі көк бұқа келіп жүрген екен. Сол бұқа кесененің айналасына келмей қойыпты. Осылайша Қожа Ахмет Ясауи кесенесі тұрғызылған екен.
Сіздермен танысқаныма қуаныштымын. Сау болыңыздар.
Үй тапсырмасы
6-тапсырма
-Сәлем қалайсың.
-Сәлем жақсымын.
-Осы Қазақстан еуразиялық кеңістіктің мәдени бесігі дегенге сен қалай түсінесің?
-Қазақстан 2030жылға қарай еуразиялық кеңістіктің мәдени орталығына айналуы тиіс.
-Маған да түсінікті болды сау бол рахмет
-Оқасы жоқ сау бол.
«Туған жердің күні де ыстық, түні де ыстық» деп тегін айтылмаса керек. Әрбір Отан ұғымының қадірін білетін, туған жер сөзінің терең мағынасын түсінетін азамат үшін кіндік қаны тамған топырақ киелі де қастерлі.
Туған жерді жырламаған жан жоқтың қасы.Белгілі ақындарымыз
елі мен жерін жырға қосып, патриоттықтың тамаша үлгісін көрсеткен. Соның бірі, «Мұзтаудың мұзбалағы» атанған, дарабоз ақын Мұқағали Мақатаевтың Отан тақырыбындағы мына бір өлеңі:
Мен оның түнін сүйем, күнін сүйем,
Ағынды өзен, асқар тау, гүлін сүйем,
Мен оның қасиетті тілін сүйем,
Мен оның құдіретті үнін сүйем!
...Отан! Отан! Бәрінен биік екен,
Мен оны мәңгілікке сүйіп өтем...
Меніңше, елді ерекше қастерлеп, мәңгілік сүю үшін үлкен жүректің керегі жоқ. Туған жерге деген шексіз құрмет пен махаббат болса жеткілікті. Себебі «Мен қазақпын» деп айту үшін «қазақ» деп соғатын жүрек керек. Қазақтың ертеңі үшін аянбай еңбек етем деген тілек керек. Бірде теледидардан елінен неше уақыт бойы жырақ жүрген, туған жерге қаншама уақытта қиындықпен оралған қазақ туралы бағдарлама көрдім.Көзінен жасын көл қылып, көліктен түсе сала жерді сүйіп, ақ қарды жылап тұрып аузына салып, шайнап жұтқанын көрдім. Көрдім де елімізде жүріп, еліміздің қадіріне жете бермейтінімізді түсіндім.Оның қаншалықты ыстық екенін түсіндім. Суық қарды көзі жасқа толып, асап жеп жатқаны ішіндегі ыстық сағыныш сезімінің басылмай жатқанынан-ау деп терең ойға қалдым. Дана қазақ «Әркімнің өз жері –жұмақ»деп бекер айтпаған. «Отансыз адам – ормансыз бұлбұл» деген сөздің жаны бар. Отансыз адам болмайды. Ел, жер, Отан сөздерін айтқанда, Отан алдындағы міндет, құрмет ойға оралуы тиіс.Байтақ жерімізде бейбітшілікті сақтау, кеудемізбен қорғау, көркейту, ел үшін қызмет ету – біздің міндетіміз. Елім үшін ерінбей еңбек етуге уәде етемін, білім алып, келешегін жарқын етемін. Мен – Тәуелсіз елдің ұланымын және оны мақтан етемін! Мен елімді, туған өлке – Қазақстанымды, тілімді жанымдай сүйемін
