«Алтын адам» — 1970-ші жылдарының басында Есік қорғанында — сақтар тайпасының жас көсемінің зираты табылды.[1] Дәлірек айтқанда: Алматы облысы Есік қаласының солтүстігіндегі Есік өзенінің сол жақ жағалауындағы темір дәуірінен сақталған сақ обасынан табылған алтын киімді сақ жауынгерінің мүрдесі. 1969-1970 жылдары археолог К.А. Ақышев тапқан.Қорған қазбалары Қазақстанды 5 ғ. ЗБ мекен еткен ежелгі тайпалардың мәдениеті, өнері, діні жайлы құнды деректер берді. Алтын адам киімі 4 мыңға жуық алтын әшекейлермен безендірілген. Әшекейлер барыс, бұлан, таутеке, арқар, ат, түрлі құс бейнелерін беретін “хайуанат нақышында ” жасалған. Бас сүйектің сол жағынан жаһұт тастармен әшекейленген алтын сырға табылды. Бас киімі кейінгі қазақ киімі үлгілеріне ұқсас, биік, шошақ төбелі, ұзындығы 70 см шамасында. Мойнында дөңгелек жүзік сияқты алтын алқа, іш көйлегі, көкірегінің тұсы, жеңі алтын тоғалармен өрнектелген, саусағында екі алтын жүзік, камзолы құрастырылмалы ауыр белбеумен буылған. Белбеуге аңға ұқсас бейнелер, 16 тоға жапсырылған, оң жағында қызыл қынапты ұзын семсер, сол жағында алтын пластиналар жапсырылған қынға салынған темір қанжар — ақинақ, шалбар балағы да алтын тоғалармен әшекейленген.
Фонетикалық талдау
Әдеп-2 буын. 1 буын- ашық,2 буын- бітеу.
ә - дауысты, ашық, езулік, жіңішке
д - дауыссыз, ұяң
е - дауысты, ашық, езулік, жiңiшке
п - дауыссыз, қатаң
Сөзде 4 әріп,4 дыбыс бар.
Халықтың- 3 буын. 1 буын – ашық,2буын- бітеу,3 буын- бітеу.
Х - дауыссыз, қатаң
а - дауысты, ашық, езулік, жуан
л - дауыссыз, үнді
ы - дауысты, қысаң, езулік, жуан
қ - дауыссыз, қатаң
т - дауыссыз, қатаң
ы - дауысты, қысаң, езулік, жуан
ң - дауыссыз, үнді
Сөзде 8 әріп,8 дыбыс бар.
тәлім-тәрбие-5 буын. 1 буын- ашық,2 буын- бітеу, 3 буын- бітеу,4 буын- ашық, 5 буын- ашық.
т - дауыссыз, қатаң
ә - дауысты, ашық, езулік, жіңішке
л - дауыссыз, үнді
і - дауысты, кысаң, езулік, жіңішке
м - дауыссыз, үнді
т - дауыссыз, қатаң
ә - дауысты, ашық, езулік, жіңішке
р - дауыссыз, үнді
б - дауыссыз, ұяң
и - дауысты, қысаң, езулік, жiңiшке
е - дауысты, ашық, езулік, жiңiшке
Сөзде 11 әріп,11 дыбыс бар.
