Кусейин Карасаев кыргыз тил илиминин теориялык-тарыхый проблемаларын терең изилдеген окумуштуу. Сталиндик репрессия тушунда Касым Тыныстановдун шакирти катары куугунтукка кабылып, абакка түшүп, совет доорунда өкүмзор бийликтин ыдыгын тарткан.
Профессор Кусейин Карасай уулу (Карасаев; 1901-1998) тээ 1920-жылдары кыргыздын туңгуч гезити “Эркин Тоону” чыгарууга жигердүү катышып, кийинчерээк кыргыз-орус сөздүгүн түзүүчүлөрдүн бири болгон.
Бийлик өкүмзордугунун жаалы азыноолок кайтып, кайра куруулар доорунда, андан соң эгемендиктин шарапаты менен чыгармачылыкка жол ачылганда, Кусейин Карасаев кыргыз сөзүнүн түпкү тегин иликтеген айтылуу “Карасай сөздүктөрүн” жараткан.
Сөздүк түзүүдөн четтетилген илимпоз
Азыркы Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинде (ал кездеги КМУда) 1970-жылдары окуп калган студенттер кыргыз тил илиминин лөктөрү Константин Юдахинди көрүп, Зияш Бектенов менен Кусейин Карасаевден, ошондой эле, Жээнбай Мукамбаевден сабак алышканы өмүрүндөгү өзгөчө окуя болуп каларын ал кезде ойлонушпаса деле керек.
