Энергетическая ценность - это количество энергии, которая образуется при биологическом окислении жиров, белков и углеводов, содержащихся в продуктах. Она выражается в килокалориях (ккал) или килоджоулях (кДж) Энергия, выделяемая при окислении 1г жиров, равна 9,0 ккал, 1г углеводов - 3,75 ккал, 1г белков - 4,0 ккал, 1 г органических кислот - 3,0 ккал/г, 1 г этилового спирта - 7,0 ккал/г. Для получения энергетической ценности в единицах системы СИ, надо использовать коэффициент пересчета: 1 ккал = 4,184 кДж. Энергетическая ценность продуктов рассчитывается на 100 г съедобной части. Для определения теоретической калорийности необходимо калорийность питательных веществ умножить на процентное содержание соответствующих питательных веществ. Сумма полученных произведений является теоретическую калорийность 100 г продукта. Зная калорийность 100 г продукта, можно определить калорийность любого его количества (300 г, 1 кг и т. д.) . Зная теоретическую калорийность, можно найти практическую (фактическую) калорийность путем умножения результата теоретической калорийности на усвояемость в процентах и деления произведения на 100. Пример Определите теоретическую калорийность 1 стакана (200 г) молока коровьего. По таблице химического состава или по учебнику товароведения находим средний химический состав коровьего молока (в %): жира — 3,2; белков — 3,5; молочного сахара — 4,7; золы — 0,7. Решение. 1. Калорийность жиров в 100 г молока: 9 • 3,2 = 28,8 ккал. 2. Калорийность белков в 100 г молока: 4 • 3,5 = 14,0 ккал. 3. Калорийность углеводов в 100 г молока: 3,75 • 4,7 = 17,6 ккал. 4. Теоретическая калорийность 100 г молока будет равна: 28,8 ккал + 14,0 ккал + 17,6 ккал = 60,4 ккал 5. Теоретическая калорийность 1 стакана (200 г) будет равна: 60,4 • 2 = 120,8 ккал = 505,4 кДж 6. Фактическая калорийность 100 г молока составляет: (28,8•94) : 100 + (14,0•84,5) : 100 + (17,6•95,6) : 100 = 54,73 ккал = 229 кДж
1. 32 және 17 сандарының көбейтіндісі санды өрнек түрінде жазыңдар. А) 32 * 17 Б) 32: 17 С) 32 – 17 Д) 32 + 17 2. х пен 15 санының айырмасының мәнін табыңдар, х =20 А) 5 Б) 10 С) 15 Д) 20 3. 7у * 6 х коэффициенті неге тең? А) 7 Б) 6 С) 15 Д) 1 4. 0; 2; 3; 5; 11; 13; 101; 102; 110, т. б. жұп сандардың қатарын анықта. А) 0; 3; 5; Б) 0; 2; 11; 15; 101; С) 102; 101; 110; 0; 3; 5; Д) 2; 102; 110; 5. Сөйлемді аяқтаңдар. « Егер, онда сан 2 – ге бөлінеді». А) Жұп болса Б) тақ болса С) Жұп та, тақ та емес Д) дұрыс жауап жоқ
6. Сөйлемді аяқтаңдар. « Егер, онда сан 9 - ға бөлінеді». А) жұп болса Б) тақ болса С) цифрларының қосындысы 9 – ға бөлінеді С) цифрларының қосындысы тақ болса 7. Бөлшектерді жазыңдар: алымы 3, бөлімі 7 А) Б) С) 3: 7 Д) 7: 3 8. 5 және 13 сандарының ең кіші еселігін табыңдар. А) 45 Б) 35 С) 65 Д) 13 9. Теңдеу дегеніміз? А) құрамында әрпі бар өрнек Б) құрамында саны бар өрнек С) құрамында әрпі де, саны да бар өрнек 10. Квадраттың ауданының формуласы. А) S = a 2 b Б) S = ab С) S = 4a Д) S = a + b
11. Кубтың көлемін қалай анықтауға болады? А) V = abc Б) V = a 3 С) V = a h Д) V = abh 12. Периметр дегеніміз? А) Барлық қабырғалар көбейтіндісі Б) Барлық қабырғалар қосындысы С) екі қабырғасының қосындысы Д) екі қабырғасының қосындысы 13. Үшбұрыш ауданы неге тең? А) S = ab Б) S = a2 С) S = abc Д) S = (a + b) 2 14. Шеңбердің диаметрі неше радиусқа тең? А) 1 Б) 3 С) 2 Д) 4 15. Радиус дегеніміз не? А) Екі нүктенің ара қашықтығы Б) Центрдегі шеңбер бойындағы кез келген нүктемен қосатын кесінді. С) Шеңбер бойындағы екі нүктені қосатын кесінді
16. Шеңбердің доғасы дегеніміз не? А) екі нүктенің ара қашықтығы Б) центрді шеңбер бойындағы кез келген нүктемен қосады. С) шеңбер бойындағы екі нүктені қосатын кесінді 17. Кез келген екі нүкте арқылы жүргізуге болады. А) нүктелерді қосу керек Б) түзу С) кесінді Д) шеңбер 18. 1 метр 1 дециметр неше см артық? А) 90 см Б) 9 см С) 900 см Д) 9000 см 19. Отбасында 7 қыз және әр қыздың бір – бірден бауыры бар. Отбасында барлығы неше бала бар? А) 7 Б) 8 С) 9 Д) 14 20. Ең кіші натурал сан? А) 2 Б) 3 С) 0 Д) 1
21. Ең кіші жай сан? А) 2 Б) 4 С) 0 Д) 6 22. Ең кіші үш таңбалы сан А) 999 Б) 100 С) 101 Д) 105 23. Нәрселерді санау үшін қолданылатын сандар. А) тақ сан Б) жұп сан С) натурал сан Д) бөлшек сан 24. 640 саны 5 – ке бөліне ме? А) ия Б) жоқ С) екеуі де емес 25. Шеңбер бойындағы екі нүктені қосатын және центр арқылы өтетін кесінді. А) диаметр Б) радиус С) доға Д) дұрыс жауап жоқ
