В начале повести Печорин кратко описывает нам
содержание главы: "Тамань-самый скверный городишко
из всех приморских городов России.
Я там чуть-чуть не умер с голода, да еще вдобавок меня
хотели утопить".
От него же мы узнаём, что здесь живёт загадочная
девушка-ундина и слепой мальчик.
Видя в их поведении какую-то загадку, Печорин
пытается разгадать её.
Для этого ночью он устраивает слежку за героями.
В итоге он выясняет, что девушка и слепой мальчик
связаны с контрабандистами.
Проникнув в их тайну, Печорин чуть не поплатился за это
жизнью: ундина пыталась его утопить.
Образу жизни контрабандистов соответствует и обстановка,
в которой они живут: "Я зашел в хату, - две лавки и стол,
да огромный сундук возле печи составляли всю мебель.
На стене ни одного образа – дурной знак!
В разбитое стекло врывался морской ветер".
В этом описании сочетаются реалистические и
романтические черты.
В описании контрабандистов романтизм связан с их вольным
образом жизни, их силой, ловкостью, отвагой.
Но реалистически показывается их скудный духовный мир.
Получается, что деньги определяют отношения этих людей.
Янко и ундина становятся жестокими, когда начинают делить
краденое добро. Слепой получает от них только медную монету.
Но и слепой мальчик – не идеальный персонаж, а зараженный
пороками маленький себялюбец. Именно он обокрал Печорина.
А старухе Янко приказывает передать," что, дескать,
пора умирать, зажилась, надо знать и честь".
Уезжают Янко и девушка, оставляя мальчика и старуху без
средств к жизни.
Печорин признается:" Что сталось со старухой и с бедным слепым-
не знаю. Да и какое дело мне до радостей и бедствий
человеческих, мне, странствующему офицеру, да ещё с
подорожной по казенной надобности".
"Тамань" поражает мастерским изображением характеров
героев.
Образ девушки-контрабандистки истинно романтичен.
Для этой девушки характерны причудливая изменчивость
настроения, "быстрые переходы от величайшего
беспокойства к полной неподвижности".
Её речи загадочны и по форме близки к народным
пословицам и поговоркам;
её песни, напоминающие народные, говорят о её
стремлении к буйной воле.
В ней много жизненных сил, смелости, решительности,
поэзии "дикой свободы".
Богатая, своеобразная натура, полная таинственности,
она как бы самой природой создана для вольной,
полной риска жизни, которую она ведет.
Не менее колоритен образ контрабандиста Янко,
выписанный скупыми, но яркими штрихами.
Он решителен и бесстрашен, не боится бури.
Узнав о грозящей ему опасности, он покидает
родные места, чтобы искать промысел в другом месте:
"…а мне везде дорога, где только ветер дует и море шумит!"
Но в то же время Янко проявляет жестокость и скупость,
оставляя слепого мальчика на берегу с несколькими монетами.
Бауыржан Момышұлының "Ұшқан ұя" повесі(1974) — халқымыздың XX ғасырдың басындағы этнографиялық энциклопедиясы іспетті аса құнды, қазақ руханиятының қазынасы. Салт-сана, дәстүр, ұлттық келбеті өте шынайы суреттеледі. Бауыржан Момышұлы Мемлекеттік сыйлыққа (1976) ие болған «Ұшқан ұя» кітабында он алтыншы жылдың дүрбелеңі мен күштеп ұжымдастыру кезіндегі тартыстар батыл айтылып, Кеңес өкіметі қалыптасуының алғашқы жылдары кеңінен қамтылған.п
Мазмұны
1 Қысқаша мазмұны
2 "Ұшқан ұя" повесіндегі образдар жүйесі
3 Повестегі тарихи оқиғалар
4 Дереккөздер
Қысқаша мазмұны
«Ұшқан ұяда» әлем тарихы,жаратылыс шежіресі, жан-жануарлар болмысы,қауымының қалыптасуы, әлемнің пайда болуы, тірлік, өмір туралы алғашқы мағлұматтарды,азаматтық тұрғыдағы аңыз-әңгімелерді әжесінен естігенін үлкен сүйіспеншілік сезімен есіне алған,сондай-ақ ненің жақсы, ненің жаман екенін, нені сүйіп, неден аулақ жүруді әжесінен үйренгенін мақтан етеді. Әкесі Момыш өз бетімен сауат ашқан, сол кездегі көзі қарақты адамдардың бірі болған. Ел арасында ағаш ұстасы және етікші, зергерлігімен танымал болатын. Бауыржан 3 жасқа келген соң анасы Рәзия қайтыс болады да, әжесі Қызтумастың қолында өседі.
"Ұшқан ұя" повесіндегі образдар жүйесі
Имаш- Бауыржан Момышұлының атасы, орта бойлы, орақ мұрын, от жанарлы, шымыр шал Имаш 1911 жылы 92 жасында дүниеден өткен.
Қызтумас – әжесі, ертегіші, салт жоралғыны көп білетін, ел анасы.
Момыналы – Бауыржанның әкесі, жұрт Момыш деп кеткен. Жасынан өлеңге жақын, еті тірі,орысша хат таныған.ағаш ұста, зергер, етікші, аймаққа әйгілі сыйлы адам.
Рәзия – Бауыржан Момышұлының анасы,Байтана руынан Әбдірахманның қызы, Бауыржанның үш жасында қайтыс болыпты.
Момынқұл – әкесінің кенже інісі, ұзын бойлы, дөңгелек қара көзді, кертпе мұрындау, астыңғы ерні дүрліктеу, аққұба жігіт.Қыңыр мінезді, епті, алаңғасар, қаракүш, "Таубұзар", әжесінің айтуынша Серкебай нағашысына тартқан.
Төлебай – Момыштың ағасы, ұзын бойлы, кең жауырынды, тәмпіш мұрын шал, Құрмангүл деген қызы қалды.
Үбіш – Рәзияның тұңғышы, Үбиан, Сәлима, Әлима– Бауыржан Момышұлының әпкелері.
Серкебай – әжесінің інісі, нағашысы, алпысқа келіп қалған, күрт мінез ашуы адырайып тұрған қатал кісі. Етсіз қыр мұрыны, қысыңқы көз, ашаң жүзді, қияқтай мұрты екі езуін жиектеп, селдір ұзын сақалы кеудесіне түседі. Айналасын айбарымен меңдеп алатын өркөкірек, ескі дәуірдің қатал әміршісіндей.
Қожамқұл – ауылдағы жалғызбасты жарлы адам. 1916 жылы қара жұмысқа алынды.
Орманқұл – Бабастың кенжесі, орта бойлы, атжақтау,қалың қара қасты, мұнаркөз, қыр мұрын, қара мұрт, қабасақал жігіт, күйші.
Повестегі тарихи оқиғалар
1916 жылы – ұлт азаттық көтеріліс жылы
1917-1918 жылдар – төңкеріс жылдары, "жылан жылы","ашаршылық жылы", "патша құлады", жаңа заман, жаңа заң жайлы айтыла бастады.Жаңаша жер бөліс орнады.Қалың мал жойылды, "әйел теңдігі" туралы айтыла бастады.Кеңес өкіметі қалыптасуының алғашқы жылдары суреттелді.
Объяснение:
