Кіріспе
Абылайхан бейнесінің Бұқар жырларында жырлануы
Үмбетей жыраудың Абылайхан бейнесін сомдауы
Тәтіқара жыраудың Абылайхан туралы жырлары
XIX ғасыр өлең жырларындағы Абылайхан
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе.
«Қазақ хандарының арасында Абылайдай шексіз билікке
Демек, ел басынан өткен XVIII ғасырға
Тарихи өлең, жырларға өзек болған жайлар
Абылайхан бейнесінің Бұқар жырларында жырлануы.
Бұқар жырау поэзиясы арқылы Абылайдың қолбасшылық,
Абылай туралы молынан жырланған әрі өзі
Абылай туралы молынан жырланған әрі өзі
Бұқар жырау поэзиясы арқылы бізге Абылай
Жалпы Бұқар өлең-толғауларының басты кейіпкері Абылай
Ай Абылай, Абылай!
Мен сені көргенде
Тұрымтайдай ұл едің,
Түркістанда жүр едің
Әбілмәмбет патшаға
Қызметші болып жүр едің
Сен қай жерде жүріп жетіктің
деп біртоқталды.»
Тарихи деректерге сүйенсек, Абылайдың Әбілмәмбетте қызметші
Бұқардың
Дәулет құсы қонды басыңа,
Қыдыр келді қасыңа
Бақ үйіне түнедің –
деуінің де мәні бар. Шын мәнінде
Ашуланба, Абылай,
Ашулансаң Абылай,
Көтерермін, көнермін,
Көтеріп қазыға салармын
Өкпеңменен қабынба,
Өтіңменен жарылма
деп кемшілігін бетіне басады. Жалпы хандардың
Бұқардың бұрын жарияланған шығармаларында бұл өлең:
Орыспенен соғыспа
Басына мұнша көтерген
Жұртыңа жаулық сағынба
деп берілген.»
«Осыншама өзіңді тәрбиелеп басына көтерген жұртыңды
Осы жолдардың алдында Абылай былайша дәріптенеді
Объяснение:
Жил садовник. Был у него сад и три яблони. Две яблони, толстые, развесистые, каждый год давали богатый урожай. А третья яблоня - уродец. И в рост не шла, и яблок не давала, только место занимала.
Говорят ему сыновья:
- Сруби, отец, яблоню. Не будет от неё толку.
- Нет, - отвечает садовник. - Не пришёл ей час давать плоды. А когда придёт, вырастут у неё яблоки самые сладкие на свете.
Мудр и искусен был этот садовник. Много на своём веку повидал он деревьев и поухаживал за ними. Знал он, какой им нужно земли принести, какой водой напоить. Принёс он яблоне самой лучшей земли. Носил самой чистой воды из родника.
Родились у садовника внуки. Радуясь, приходил садовник к яблоне и делился с ней своей радостью. Умерли сыновья - горевал садовник и плакал, стоя у яблони. Когда ему в голову приходили светлые мысли, шёл он к яблоне и подолгу сидел возле неё.
А яблоня всё не росла и не давала плодов.
Так и не дождался садовник урожая. Пришёл его час умирать. Попросил он внуков:
- Похороните меня под моей яблоней-уродцем.
Удивились внуки словам деда, но перечить не стали: когда дед умер, похоронили его под любимой яблоней.
Весной зацвела яблоня пышным цветом. Потянулась вверх, разрослась вширь. А осенью выросли на ней плоды. Их было так много, что ветки не держали яблок и ломались. Каждое яблоко светилось на солнце, точно золотое. Попробовали люди яблоки с бывшей яблони-уродца и удивились. И было чему удивляться: кто был слеп - съев яблоко, становился зрячим, кто нем - златоустом, кто уродлив - красавцем, кто несчастлив - счастливым, кто глуп - умным, кто зол - добрым.
Вот какая выросла яблоня.
