Циклопарафины, их строение, свойства, нахождение в природе, практическое значение
Помимо предельных углеводородов с открытой цепью существуют предельные углеводороды с замкнутой (циклической) цепью. Они имеют несколько названий: циклоалканы, циклопарафины, нафтены, цикланы, полиметилены. Циклоалканы различаются между собой размерами цикла:

По размеру цикла циклоалканы делятся на группы: малые (C3, C4) и обычные (C5 – C7) циклы.
Молекулы циклоалканов содержат на два атома Н меньше, чем соответствующие алканы (за счет их отщепления замыкается углеродное кольцо). Поэтому общая формула циклоалканов СnH2n.
Трех- и четырехчленные циклоалканы менее прочны, чем пяти- и шестичленные. Циклобутан и особенно циклопропан – соединения малоустойчивые. Это связано с тем, что в молекулах этих соединений углы между валентными связями значительно отличаются от “нормального” угла в правильном тетраэдре (109°28'). Например, в циклопропане, молекулу которого можно изобразить в виде равностороннего треугольника, угол между углерод-углеродными связями (60°) отличается от тетраэдрического угла на 49°28' (а в расчете на одну связь на 24°44'). Такое отклонение от тетраэдрического угла создает в молекуле значительное напряжение, что существенно сказывается на ее устойчивости.
В циклогексане разница между тетраэдрическим углом и углом между углерод-углеродными связями в нем меньше и составляет 10°32' (в расчете на одну связь она равна 5°16'). Чтобы еще уменьшить эту разницу, молекула циклогексана, как и другие молекулы циклоалканов, изгибается в пространстве. Существуют две основные формы – “ванна” и “кресло”. Наиболее устойчивой (энергетически выгодной) формой в циклогексане является форма “кресло”.
Молекулы циклоалканов часто содержат боковые углеводородные цепи:

У циклопарафинов возможна изомерия.
Структурная изомерия обусловлена размером цикла (например, циклобутан и метилциклопропан – изомеры) и положением заместителей в цикле (например, 1,1- и 1,2-диметилциклобутан).
Также имеет место пространственная изомерия, связанная с различным расположением заместителей относительно плоскости цикла. При их расположении по одну сторону от плоскости цикла получается цисизомер, по разные стороны – трансизомер:

Кроме того, каждому циклоалкану изомерен соответствующий алкен – это пример межклассовой изомерии.
Физические свойства. Циклопропан и циклобутан при нормальных условиях – газы, с С5 до С16 – жидкости, начиная с С17 и выше – твердые вещества. Температура кипения и плавления циклоалканов несколько выше, чем у алканов с тем же числом атомов С в молекуле. Циклопарафины в воде практически не растворяются.
Химические свойства. Циклоалканы химически малоактивны и в этом отношении напоминают алканы: они горючи, атомы Н могут замещаться галогенами.
Химические свойства циклоалканов определяются особенностями их строения.
1. Малые циклы (особенно циклопропан) неустойчивы и к разрыву, поэтому они склонны к реакциям присоединения:

2. Обычные циклы (С5–С7) очень устойчивы и вступают только в реакции замещения, подобно алканам:

Менделеев кестесі
Химиялық элементтер металдық және бейметалдық қасиеттері бар элементтерге жіктеледі.
Көптеген элементтер Периодтық жүйедегі орнына сәйкес бір мезгілде әрі металдық, әрі бейметалдық қасиеттерін көрсетеді. Ондай элементтер екідайлы (амфотерлі) деп аталады. Химиялық қасиеттерінің көп ерекшеліктеріне байланысты жеке асыл газдар - VIIIA- тобы элементтері бөлінеді.
Элементтердің бөлінуіне сәйкес жай заттарды химиялық элементтердің бос күйінде бола алу түрлерін классификациялайды.
Күрделі заттарды құрамы бойынша классификациялау қосылыстардағы табиғатта ең көп тараған қосылысы суға негізделген.
Оттегі Не,Ne және Ar басқа барлық элементтермен қосылыстар түзеді. Олардың ішінде OF2 қосылысы- оттегінің дифториді, қалғандары - оксидтер, себебі оттегі - электртерістігі бойынша фтордан кейінгі екінші элемент. Оксидтер - күрделі заттардың бірінші класы.
Оксидтердің сумен әрекеттесуі нәтижесінде гидрооксидтер алынады. Химиялық қасиеттері бойынша қышқылдық, негізгі және амфотерлі гидроксидтер болып бөлінеді. оларға қышқылдық, негіздік, екідайлы оксидтер сәйкес келеді. Гидроксидтер күрделі заттардың екінші класы.
Гидроксидтердің әр түрлі типтері бір бірімен әрекеттеседі және жалпы формуласы Mx(ЭОy)nMn+ катиондары мен ЭО аниондарынан тұратын оттегі бар тұздар түзеді. Мұндай тұздар орта тұздар деп аталады, ал егер олардың құрамында химиялық әр түрлі екі катион немесе қышқыл қалдықтары болса, онда оларды қос және аралас тұздар деп атайды. Тұздың қышқыл қалдығында сутегі болса, онда қышқыл тұздар, ал гидроксотоп ОН- болса, негіздік тұздар деп атайды. Тұздар- күрделі заттардың үшінші класы.
Күрделі заттардың кең тараған кластарының бірі- бинарлы қосылыстар - оксидтерге, гидроксидтерге және тұздарға жатпайтын күрделі заттар. Бинарлы қосылыстар күрделі заттардың төртінші класы.
Объяснение:
Бейорганикалық қосылыстарды классификациялау алхимиктердің алғашқы тәжірибелерінен бастап, заттардың құрамын, құрылысын және олардың әрекеттесуін зерттеуге арналған жетілген физикалық аспаптары бар ғалым химиктердің қазіргі кездегі жұмыстарына дейін ұзақ даму жолы бар және ол біртіндеп қалыптасты.
