ответ:
с)
объяснение:
азо́т (n, лат. nitrogenium) — элемент 15-й группы, второго периода периодической системы с атомным номером 7. относится к пниктогенам. как простое вещество представляет собой двухатомный газ без цвета, вкуса и запаха. один из самых распространённых элементов на земле. весьма инертен, однако реагирует с комплексными соединениями переходных металлов. основной компонент воздуха (78,09 % объёма), разделением которого получают промышленный азот (более ¾ идёт на синтез аммиака). применяется как инертная среда для множества технологических процессов; жидкий азот — хладагент. азот — один из основных биогенных элементов, входящих в состав белков и нуклеиновых кислот.
свойства: бесцветный газ, без запаха и вкуса; малорастворим в воде: в 1 л h2o растворяется 15,4 мл n2 при t° = 20 °c и p = 1 атм; t кипения =-196 °c; t плавления =-210 °c. природный азот состоит из двух изотопов с атомными массами: 14 и 15.
свойства азота: атом азота имеет 7 электронов, из них 5 на внешнем уровне (5 валентных электронов). он является одним из самых электроотрицательных элементов (3,04 по шкале полинга), уступая лишь хлору (3.16), кислороду (3,44) и фтору (3,98).
характерная валентность – 3 и 4.
наиболее характерные степени окисления: -3, -2, -1, +2, +3, +4, +5, 0. в обычных условиях азот подобен инертному газу.
в обычных условиях азот непосредственно взаимодействует лишь с литием с образованием li3n. при нагревании (то есть активации молекул n2) или воздействии электрического разряда вступает в реакцию со многими веществами, обычно выступает как окислитель (азот по электроотрицательности на 3 месте после кислорода и фтора) и лишь при взаимодействии со фтором и кислородом – как восстановитель.
n2 + 3h2 ↔ 2nh3
n2 + 2b → 2bn
3si + 2n2 → si3n4
3ca + n2 → ca3n2
n2 + o2 → 2no.
получение азота. в промышленности азот получают путем сжижения воздуха с последующим испарением и отделением азота от других газовых фракций воздуха (перегонка). полученный азот содержит примеси благородных газов (аргона).
в лабораториях обычно используется азот, доставляемый с производства в стальных под повышенным давлением или жидкий азот в сосудах дьюара. можно получать азот разложением некоторых его соединений:
nh4no2 → n2 + 2h2o (при to)
(nh4)2cr2o7 → n2 + cr2o3 + 4h2o (при to)
2n2o → 2n2 + o2 (при to)
особо чистый азот получают термическим разложением азида натрия:
2nan3 → 2na + 3n2 (при to)
нахождение в природе: в природе азот встречается в основном в свободном состоянии. содержание азота в воздухе — его объемная доля 78,09 %. в небольшом количество соединения азота находится в почве; азот входит в состав аминокислот, образующих через посредство пептидных связей белки; содержится в молекулах нуклеиновых кислот – днк и рнк – в составе азотистых оснований (нуклеотидов): гуанина, аденила, тимидила, цитизила и уридила. общее содержание азота в земной коре – 0,01 %. из минералов промышленное значение имеют чилийская селитра nano3 и индийская селитра kno3.
Тораңғы (лат. Populus section Turanga) – талдар тұқымдасының (лат. Salixacede) теректер (лат. Populus) туысына жататын ағаш[1]. Қазақстан аумағында тораңғы ағашының 3 түрі өседі. Оның бірінші түрі – қара тораңғы (лат. Populus diversiolia), ал екінші түрі – ақ тораңғы (лат. Populus pruinosа) деп аталады. Бұлардан басқа Литвинов тораңғысы да өседі (Винтерголлер, 1976).Кейбір системалық жүйелерде өзінше бөлек туыс деп есептеледі. Шөлді Арал аймағынан Балқаш-Алакөл ойысына дейінгі аралықта бұрынғы өзен арналарында, озен жағаларында құмды массивтердің арасындағы егістіктерде, тіпті, кейде тақырға ұқсас сортаң жерлерде кездеседі. Бұл теңдесі жоқ жуан діңді және шашыраңқы жарты шар тәрізді әдемі ағаш. Ұзын жолақты қабығы сарғыш-сұр, тереңде, ұзын сызатта жіңішке. Түрге тән белгілі жас өркендер мен қысқа бұтақтардағы жапырақ пішіні болып табылад, түрдің атауы да осыған байланысты берілген. Жас өркендердегі жапырақтар қысқа сағақты, сопақша қияқ тәрізді үшкір тақталы, тақта ұзындығы 7 см-дейін. Бұтақтағы жапырақтар ұзын бүйірі қысыңқы сағақты, ұзынжығы бірдей, дөңгелек тақталы, жиегі теріс немесе иілген тісті. Тораңғы басқа теректер сияқты екі үйлі ағаш, желдің көмегімен тозаңданады. Аталық масақтар қысқа, тығыз, жуан ұзынждығы 2,5 см және жуандығы 0,5 см, гүлдер сагны көп қою қошқыл түсті тозаңқаптары бар. Жеміс беретін сырғалар аталықтарынан екі есе ұзын. Гүлдеу мерзімінің басында олар тік немесе жоғары қарай қиғаш, кейін доға тәрізді төменге иіледі. Жемістері - барынша үлкен, ұзындығы 1 см шамасында қауашақтар бөтелке тәрізді, үстіңгі беті тегіс немесе қыртыстанған. Олар екі жақты ашылады. Тұқым саны көп, ұсақ, жұқа жібек тәрізді түктер шоғының көмегімен желмен тез таралады. Тораңғы, шөлдің ландшафттардың жандандыратын, безендіретін тамаша ағаш. Ерекше сән беретін мықты кәрі ағаш. Биіктігі 30 метрге дейін, діңінің диаметрі 2 метр, өкінішке орай табиғатта мұндай ағаш өте аз.
