Климаттың өзгерулері[1] - түгелдей жер бетінде немесе оның ірі аймақтарында климат жағдайларының ұзақ бағытты (он жылдан астам) немесе ырғақты (геологиялық уақытта, тарихи уақытта) өзгерулері. Палеогеографиялық зерттеулердің негізінде анықталған геологиялық климаттың өзгерулері Жер тарихында ұзаққа созылған жылы және суық кезендердің болғанын дәлелдейді.

Соңғы 0,5 млн жылдардағы Климаттың өзгерулері
Климат индикаторлары:
көк түспен — мұхиттың деңгейінің өзгеруі,
жасыл түспен — 18O-дің теңіз суларындағы концентрациясы,
сарғылт түспен — CO2-нің антарктикалық мұздарындағы концентрациясы (сарғылт)
Межелік бірлігі — 20 000 жыл.
Көбінесе метеорологиялық байқаулардың негізінде, сондай-ақ дендрохронологиялық және т.б. әдістермен анықталатын қазіргі Климаттың өзгерулері кейінгі ондаған (кейде жүздеген) жылды қамтиды және циклді сипатта болады. Әр түрлі себептерден туындаған ұзақтығы 11, 35, 80—90 жылдарға созылған, сондай-ақ ғасырдан асқан климаттык ырғақтар (мысалы, 1800—1900 жылдық ырғақтар) және т.б. анықталды. Климаттың Күн активтілігінің ғасырлық және ғасырдан ұзақ өзгерістерімен байланыстары туралы болжамдар да бар. Климаттың өзгерулері әр түрлі дәрежеде табиғи ортаның барлық құрам- бөліктері мен ауыл шаруашылығы өндірісіне әсер етеді.
Запорошила дорожки,
Разукрасила окошки.
Радость детям подарила
И на санках прокатила.
(Зима)
Ветви белой краской
Разукрашу,
Брошу серебро
На крышу вашу.
Тёплые весной
Придут ветра
И меня прогонят
Со двора.
(Зима)
Снег на полях,
Лёд на реках,
Вьюга гуляет,
Когда это бывает?
(Зимой)
Кто, угадай-ка,
Седая хозяйка?
Тряхнула перинки
- Над миром пушинки.
(Зима)
Кто в холод не боится
Остаться без перинки
И вытряхнет на землю
Летящие пушинки.
(Зима)
Хоть сама
- И снег, и лёд,
а уходит слёзы льёт.
(Зима)
Дел у меня немало
- Я белым одеялом
Всю землю укрываю,
В лёд реки убираю,
Белю поля, дома,
А зовут меня ...
(Зима)
Наступили холода.
Обернулась в лед вода.
Длинноухий зайка серый
Обернулся зайкой белым.
Перестал медведь реветь:
В спячку впал
В бору медведь.
Кто скажет, кто знает,
Когда это бывает?
(Зимой)
Ни ведёрка,
Ни кисти, ни рук,
А побелит
Все крыши вокруг.
(Зима)
Скатерть бела
Весь мир одела.
(Зима)
После осени пришла.
И сугробы намела.
(Зима)
Не болела,
А белый саван надела.
(Зима)
Я тепла не потерплю:
Закручу метели,
Все поляны побелю,
Разукрашу ели,
Замету снежком дома,
Потому что я ...
(Зима)
Явилась вслед за осенью
Я по календарю.
Я самый лучший праздник вам
На радость подарю!
А землю белым снегом я
Укутала сама.
Ребята, отгадайте-ка,
Ну, кто же я? ...
(Зима)
Замела я всё вокруг,
Прилетев из царства вьюг.
Осень, лучшую подружку,
Я отправила на юг.
Я морозна и бела
И надолго к вам пришла.
(Зима)
Лишь стукнет она
К нам в окошко снежком,
Мы санки берём
И на горку - бегом!
(Зима)
На юг уж птицы улетели,
Пришли морозы и метели.
Стоят деревья в серебре,
Мы лепим крепость во дворе.
(Зима)
Блеснул мороз. И рады мы
Проказам матушки ...
(Зимы)
Снег идёт,
Под белой ватой
Скрылись улицы, дома.
Рады снегу все ребята
- Снова к нам
Пришла ...
(Зима)
В эту холодную пору
Любим кататься
Мы с горок.
И для прогулок
На лыжах
Лучше сезона не сыщешь.
(Зима)
Неожиданно метели
С воем жутким налетели.
Осень в страхе убежала,
А она хозяйкой стала.
(Зима)
Раскрыла снежные объятья,
Деревья все одела в платья.
Стоит холодная погода.
Какое это время года?
(Зима)
Вот уж месяц снег идёт,
Скоро встретим Новый год,
В снежной спячке вся природа.
Подскажи мне время года.
(Зима)
Тётушка крутая,
Белая да седая
В мешке стужу везёт,
На землю снег трясёт,
Сугробы наметает,
Ковром землю устилает.
(Зима)
Мороз морозит,
Лёд леденит,
Вьюга гуляет,
Когда это бывает?
(Зима)
Белым снегом замело
Луг и лес кругом.
И, затихнув, речка стала,
Скованная льдом.
(Зима)
Крыша в шапке меховой,
Белый дым над головой,
Двор в снегу, белы дома.
Ночью к нам пришла ...
(Зима)
Придёт неслышными шагами,
Незримо стужею дохнёт
И, всё вокруг покрыв снегами,
Вдруг всем нам уши надерёт:
Зачем, мол, вы в такой мороз
Из дома высунули нос?
(Зима)
Он всё время занят делом,
Он не может зря идти.
Он идёт и красит белым
Всё, что видит на пути.
(Снег)
Бел, да не сахар,
Нет ног, а идёт.
(Снег)
Без крыльев, а летит,
Без корней, а растёт.
(Снег)
ВЫБИРАЙ!