Айқындауыш мүше.
Сөйлемде белгілі бір мүшенің мағынасын басқа сөзбен түсіндіріп, нақтылап көрсететін сөйлем мүшесі. Айқындауыш бір мүшенің (сөздің) заттық, мекендік, мезгілдік т.б. жағын айқындап тұрады.
Айқындауыш мүшелер құрамы мен құрылымына қарай, мазмұнына байланысты үш түрлі болады:
1. оңашаланған айқындауыштар;
2. қосарлы айқындауыштар.
1. Оңашаланған айқындауыш: өзінен бұрын тұрған сөзді айқындап, дәлелдеп, түсіндіріп тұратын бір немесе бірнеше сөз. Оңашаланған айқындауыштың алдынан әсіресе, яғни, көбінесе, сияқты сөздердің қолданылуы мүмкін. Оңашаланған айқындауыш бастауышты ғана емес, басқа да мүшелерді: пысықтауышты, толықтауышты, кейде анықтауышты да айқындай береді.Үтір белгісі оңашаланған айқындауыштың екі жағынан қойылады.
Мысалы: Біздің үйдің тұрғындары, әсіресе бірінші және екінші қабат тұрғындары, кіреберістің тазалығын қадағалап отырады.
Еліміздегі өзендер - Нұра, Сарысу, Сырдария - балыққа аса бай.
2. Қосарлы айқындауыш: айқындайтын мүшенің бір сыңары болып, мазмұнын дәлелдеп түратын сөз.Қосарлы айқындауыш кейде өзі анықтайтын сөзімен дефис арқылы байланысады.
Мысалы: Менің атам инженер - конструктор болып жұмыс істейді.
Ауылымыздағы пошта бөлімшесіне телефон - автомат қойылды.
Перевод (смысловой, не дословный).
Тор (почетное место) - место в глубине зала напротив входа в комнату. Это место, где сидят старшие, а также почетные гости. Казахи встречают гостей, пришедших домой, со словами: «Проходите на тор (почетное место)!» Стелят лоскутное одеяло (көрпе), ставят подушки, сажают гостя на почетное место и относятся с почетом. Для казахов является постыдным садиться к столу раньше взрослых. Потому что сначала усаживают на почетное место уважаемых дедушку с бабушкой. Старшие – уважаемые люди, повидавшие жизнь. У казахов есть фраза «Пусть старец всегда будет у тебя почетном месте (дословно: пусть твой тор не пустует)». Потому что он дает благословление. На почетном месте располагаются старцы, пониже - молодые. И нельзя начинать кушать вперед старших. Это – показатель невоспитанности. Также считается постыдным перебивать разговоры старших. Казахский дастархан открыт не только для друзей и родственников, но также и для любого человека. Казахи любят ходить в гости друг к другу и тесно общаться. А также долг и обязательство любого казаха – всегда уважать родителей, приглашать в гости и усаживать их на почетное место, потому что дастархан – исток блага и знак радости.
