Тылсым техниканың жетегінде кетіп, пайдасынан зиянын көбірек ше- гетінімізді аңғармаймыз да. Компьютердің көмегімен сабаққа, өзіне қа-
жетті мәліметтер алып шектелсек жақсы. Жоқ. Әртүрлі ойындар, әлеу-
қажеттісін және қажетсізін таңдауға әрқайсысымыз дайын емеспіз.
меттік желілердегі «қызыктар» сені жіпсіз байлап тастайды. Оның
Әр техниканың өзіне төн зияны болатынын медициналық зерттеу-
Ал компьютер мен ұялы телефон мектеп жасындағы оқушылардың
армен
лер дәлелдеуде.
едім».
Ойла-
ажырамас досына, ал кішкентайлардың ойыншығына айналды. Айта-
лық, монитордың алдында ұзақ отыру әрі дұрыс отырмау, компьютер
құралдарының дұрыс орналаспауы көздің талуы, бас ауруы, желке
тарту, арқа, аяқ бұлшық еттерінің шаршауы, адам ағзасын өлсіретіп,
өртүрлі ауруға ұшыратуға себеп болады.
Сондықтан пайдалану ережелерін қатаң сақтауымыз керек. Ғалам-
торға деген тәуелділік, жастарымыздың айналасынан гөрі қолындағы
ұялы телефонға телміріп отыруы үйреншікті өдетке айналып барады.
Жаһандану кеңістігінде жаңа технологиялар ағымына ілесу
ғаламтор ғасыры. Ол аса үлкен, күрделі мәсе-
лелерді шешуге көмектесуде. Алайда компьютерді талғаммен пайда-
лануды ұмытпайық. Өйткені ол – жансыз техника, ал біз жаны бар
( «Айгөлек» журналынан)
заңдылық. ХХІ ғасыр
адамбыз.
порі негізгі ойды білдіретін тірек сөздер қайсы деп ойлайсың?
косимше есимше табу

Жұмбақтар:

1.Кезікті бір жануар,

Үстінде екі тауы бар.

Мойны ұзын, көзі үлкен,

Бұл не,өзің тауып ал? (Түйе)

2.Төсек астында шылғи қайыс. (Жылан)

3.Жапырақ астында қара пышақ. (Жылан)

4.Жол үстінде майлы қайыс. (Жылан)

5.Асты тас,

Үсті тас,

Ортасында шандыр бас. (Тасбақа)

6.Жер астында жездекем аты кісінейді. (Суыр)

7.Астында күлік,

Қолында құрық. (Жылқышы)

8.Жер үстінде сабағы,

Жер астында тамағы. (Картоп)

Мақал - мәтелдер:

1.Түйе үстінен сирақ үйтеді.

2.Жаман түйе үстінде келе жатып, Жаяуға «бұқ!» дейді.

3.Күл астында қоламта.

4.Жақсылың ағаш басында,

Жамандық аяқ астында,

Жақсы аттан жығылса,

Жаман а

5.Бейнет аяқ астында, Жақсылық ағаш басында.

6.Ашу үстінде ант жүрмейді.

Жақсылық таудың басында,

7.Жамандық табан астында.

Жаңылтпаштар:

1.Төсек үстінде төрт бөрік,

Төртеуі де көк бөрік.

2.Пеш үстінде бес мысық

Пеш ішінде бес мысық

Бес күзетші бес пысық.

– Құрамында көмекші есім сөз бар жұмбақтар:

1.Үстіне тігіп көк шатыр,

Астында қызыл дәу жатыр. (Қызылша)

2.Сырты жасыл қатты

Іші қызыл тәтті. (Қарбыз)

3.Талдың басында, жемі бар қасында, Там тұр саялы, достары аялы. (Құс ұясы)

4.Үсті тас,асты тас,

Ортасында піскен ас. (Нан)

Бұл жұмбақтардағы көмекші есімдер:үстіне,астында,сырты,іші,басында,қасында,үсті,асты,ортасында.

– Құрамында көмекші есім сөз бар өнер туындыларының аты:

“Күн астындағы Күнікей қыз” ертегісі, Абай Құнанбайұлы “Көлеңке басын ұзартып” өлеңі,Сәкен Сейфуллин “Тау ішінде” әні және т.б.

– Құрамында көмекші есім сөз бар мақал-мәтелдер:

1. Бітер істің басына,

Жақсы келер қасыңа.

2.Дос болмас сыртта жүріп мақтамаса,бірін-бірі жамаңдықтан сақтамаса.

3.Отан от басынан басталады.

Көмекші есімдер:басына,қасыңа,сыртта,басынан.

– Құрамында көмекші есім сөз бар жаңылтпаштар:

1.Құман от басында,

Жүген ат басында.

От басынан құманды алыс

тастасын ба?

Ат басынан жүгенін ап,

ноқта салсын ба?

2.Бұл қар – сүр қар

Сүр қар – кір қар

Үстінде ойнама,

Үстіңді былғар.

Көмекші есімдер:басында,үстінде.

– Құрамында көмекші есім сөз бар бірнеше сөйлем (8 сөз):

1.Сөздің басы сол жаңа ауыл мұғалімінен басталған еді.

2.Оның үстіндегі көк көйлегі әдеміше, ыңғайлы тігілген екен.

– Құрамында көмекші есім сөзге аяқталған бірнеше сөйлем:

1.Оған бәрінен бұрын ұнағаны – үйдің іші.

2.Анадайдан көрініп тұрған ол – тау шеті.