Бақша арасындағы жолмен аяңдап келемін, итім алдымда келеді. Ол кенет жүрісін тежеді. Кұстың иісін сезгендей, төрт тағандап бұға бастады. Мен ілгері жол бойына қарадым. Торғайдың сары жағал, ақ үрпек балапанын көрдім. Ол ұясынан кұлап түсіпті. Балапан жас қанатын дәрменсіз жайып, қимылсыз отыр. Ит балапанға ептеп жақындады. Кенет қара тамақ үлкен торғай ағаш басынан зу етіп, иттің дәл алдында келіп қонды. Байғұстың зәресі кеткен, жүнін үрпитіп шырылдауда. Иттің арандай ашылған, тістері ақсиған аузына қарай бір-екі рет тап береді. Ол жан ұшырып, өзінің балапаны үшін ажалға қарсы ұмтылды. Ол бал бөбегі балапанын өз денесімен бүркемек болды. (М. Балақаев, 93 сөз) Грамматикалық тапсырма: Мәтіннен… І нұсқа: сан есім мен есімдік . II нұсқа: сын есім мен үстеу сөздерді теріп жазып, мағыналық түрлеріне ажыратыңыз.

Қыста ғана болады,
ұстасаң қолың тоңады. (қар)

Тісі жоқ тістеп алады,
Қолы жоқ сурет салады. (аяз)                                                                      
Аяз қысып,
Өрнек сызып,
Терезені торлайды.
Қарға омбығып,
Бет домбығып,
Сырғанап балалар ойнайды. /Қыс/
Суда мұз бар, Жерде қар бар. Боран борап соғады, Бұл қай мезгіл болады?  кыс

Қыс күні Жапалақтап ала қар Жауды күнде қайталап, Қырға шықты балалар, Шаңғыларын арқалап. Жұлдыз болып ағамыз Ақ мамықтың үстімен. Біз спортшы боламыз, Үлгі аламыз күштіден. Қуаныштың бүгінгі Басылмайды ыстығы. Жылдамырақ жүруді Үйретеді қыскүні! Жапалақтап ала қар Жауды күнде қайталап, Қырға шықты балалар, Шаңғыларын арқалап. Жұлдыз болып ағамыз Ақ мамықтың үстімен. Біз спортшы боламыз, Үлгі аламыз күштіден. Қуаныштың бүгінгі Басылмайды ыстығы. Жылдамырақ жүруді Үйретеді қыскүні! 

это хватит

Күз туралы
Шығарма

Міне, қыркүйек туды, күз келді. Күн қысқарып, түн ұзарды. Аспаннан бұлттар қаптап, сіркіреп жаңбыр да жауып тұр. Күн сирек көрініп, аз жылытады. Анда-санда таңертең салқын болып қояды. Өткір суық жел арық малды, жұқа киімдіні тоңдыра бастады. Жұрт күземін алған, киізін де басып алды. Маса, шыбын, құрт-құмырсқа жоқ болып кетіпті, құстар да жылы жаққа ұша бастады. Қарлығаштар көптен көрінбейді. Аспанда тырналар да тізіліп ұшып барады. Ағаштардың жапырақтары сарғайып түсіп шөптер де қурап қалған. Егіншілер астығын жинап алып, шашындыда әр жерде ғана жаңбырға сарғайған шошақтар тұр, оларды де иелері тасып алуға шана жолын күтіп отыр.