ответ:
сонымен, айтылған сөзді, ақылды өлеңді және әдемі әндерді жоғары бағалайтын қазақ халқы айтады.
революцияға дейін қазақ даласына барған барлық ресейлік және шетелдік саяхатшылар халықтың бір қызықты ерекшелігін атап өтті. бұл поэзияға құрметпен қарау, оның құрушыларына құрмет сезімі. белгілі ресейлік ғалым в. радлов былай дейді: « әлемдегі ең биік өнер ретінде ритмдік сөйлеуге қарайды. сондықтан қазақ халқының халық поэзиясы ң жоғары деңгейіне жетті ». неміс ғалымы а.брем де бұл туралы былай деп жазды: «қазақ тілі өз тілін жақсы біледі. мүлік бәріне бірдей, кедей және бай, асыл және білмейтін, білімді және білімді емес. «
қазақ даласында олар әрқашан ән айтуды, ән конкурстарын ұйымдастырды, ойларын керемет және сенімді түрде сөздермен қорғауды жақсы көрді. xix ғасырда орыс ғалымы г.потанин ежелгі уақытта қандай өлең, ән, ырғақ, рифма екенін білмегенде, олардың өмірі қайғылы және қорқынышты болды, мереке, көңілді жиналыс болмады. тіпті ағындар да үнсіз үнсіз ағып, орманды ойламаған. тек кейде дауыл дауыстары болды, өйткені ән тек аспанға тиесілі болды. ақыр соңында, ән өз үйін тастап, ғаламның барлық төрт бұрышын зерттеп, үлкен көк күмбез астында ұшуға шешім қабылдады. көңіл-күйге байланысты, ән жер үстінен төмен ұшып, содан кейін көтерілді. ән төмендегенде, әуенді, әуендерді естіп, есте сақтады. ән жоғары болған кезде қазынадан тек бір бөлігін ғана тыңдай алды.
айта кетейік, бұл ән қазақ даласынан төмен болды - бұл қазақ поэзиясының жомарттығы мен байлығының құпиясы.
өлеңдер, әндер, мақал-мәтелдер мен сӛздерді жақсы көретін жерлерде поэзия сәтті . ол ң өмірін жалғастырды, ол қиын сәтте оны қолдады, қуаныш, сүю, өшпенділікке көмектесті, ол сүйіспеншілікті және өмір сүруді оятады.
бұл баға жетпес байлықты кім ұрпақтан ұрпаққа берді?
ежелгі күндерде халық әндері, жыры, аңыздары халықпен жасалды, оларды халық романдары - жыршы, оленши орындады. олар ежелгі музыка, тарихи оқиғалар, халық әдет-ғұрыптарының қамқоршылары еді. үлкен мерекелерде, көптеген жиналғанда, даланың әр түрлі жағынан жыршы және алшыншысы ән байқауы қойды. олар өздерінің сұлулығын дәріптеді, ал тамаша дыбыстар халықтың жүректеріне тыныштандырады. конкурстың тақырыбы көбінесе өз туған жері үшін батырдың акциялары болды, содан кейін шын жыршы күрестен бұрын күйеуі соққыға ұшырады. мұнда домбыраны аспанға лақтырып, өртке толтырылған жауынгерлік әуенді құйды.
кейінірек танымал шеберлер - жыраулар мен ақындар - поэзиямен айналыса бастады. осылайша, халық шалқыз жыраудың, қазтуған батырдың, бұхар жыраудың, ақын махамбет өтемісовтің есімдеріне терең құрметпен қарады.
ақындар мен жыраулардың шығармашылығы бір-бірімен байланысты. ақынның кейінгі ұрпақтары өнерін , еңбектерінің үздік аспектілерін жетілдіріп, қазақ поэзиясын ң жоғары сатысына көтерді.
объяснение:
перевод нужен ?
Жылқы малының атаулары
Жылқы тұқымына қарай:
• арғымақ
• қазанат
• абы
• тобышақ
• текежәуміт
• қазақы ат
• қарабайыр
• пырақ
• дүлдүл т.б. болып бөлінеді.
Шабыс ат:
• жүйрік
• тұлпар
• сәйгүлік
• саңылақ
• бәйге ат деп бөлінеді.
Салтанатқа мінетін ат:
• жорға
• төкпе жорға
• айдама жорға
• шайқалған жорға деп бөлінеді.
Мініс аттары:
• Аяқ ылау
• жетек ат
• қосақ ат
• түп ат
• көсем ат деп жіктеледі.
Өсуіне қарай:
• Құлын - бір жасқа дейінгі жабағысы көтерілмегені.
• Жабағы - бір жасқа толмаған, құлын жүні түспегені.
• Тай - жылқының екі жастағысы.
• Құнан - жылқының үш жастағысы.
• Дөнен - жылқының төрт жастағысы.
• Бесті - жылқының бес жастағысы.
Саяқтар (бойдақ жылқылар):
• Ат - піштірілген еркек жылқы.
• Сақа ат - он бір -он екіге келген ат.
• Арда емген - құнанына дейін енесін емген, ақ жілік болғаны.
• Төл тай - өз енесі мен ежені бірдей еметін бір жасар жылқы.
• Қысыр емген - құлынын тастаған биенің екі жасқа дейін емген бұрынғы төлі.
• Шобыр - мініске, күш-көлікке өте мықты шабан ат.
• Сетер ат - құлынынан қартайып өлгенше жүген-құрық, ер тоқым көрмеген ат.
• Пішпе - піштірілген жылқы.
Биенің атаулары:
• Бие - құлындайтын жылқының бес жасқа келгені.
• Байтал - жылқының екі жастан бес жасқа дейінгі ұрғашысы.
Сүтіне қарай биелер:
• Мама бие - өте сүтті бие.
• Мәнерсіз бие - сүті аз бие.
• Ақтандыр бие - сүті жоқ, сүт шықпайтын бие.
• Исіншек бие - сауар алдында құлынына жанасып, исінген сүтін ағызып жіберетін бие.
Қысырақ атаулары:
• Тұман қулық - үш немесе төрт жасқа дейін айғырдан шықса да құлындамай жүрген бие.
• Көбен бие - қонданып тойына бастаған бие.
• Ақжілік бие - құлындығында енесі сауылмай еркін емген бие.
• Қаракемік бие - енесі сауылып, жүдеу, бос болып өскен бие.
• Нәқұс (құтамсыз) бие - шаққан тегі нашар бие.
• Құмай тұяқ бие - түяғы көп тасырламайтын бие,
Айғырлардың атаулары:
• Жасамалы - үш-төрт жастан асқаны.
• Сәурік - үш-төрт жастағы үйірге салынбағаны.
• Құр айғыр - өмуру құрық-жүген тимеген айғыр.
• Сыңар ен - түмысында бір ен болып туған.
• Шартық - екі енінің бірі піштірілгенімен қалған айғыр.
• Азбан - алты жасында піштірілгенімен айғырлық әдетін қоймай, биенің мазасын алатын айғыр.
