Зат есiмнiн жалгаулары . 1 - пуска . 1. Барыс cenriгiндeгі сезді табылг д ) дарігерге . 2. Cenri жалгауы жуан буынды соз тіркесін корсетiнiз . А ) Орманды дала В ) Табигатты коргау С ) Газет шыгару Д ) Сурет салу Е ) Жануарлар мен кұстар танданыт : Сен ... досын 3. Керек жалгауды А ) -де . A ) B ) -мен . С ) -iм . 10 - in . E ) -LIL 4. Тәуелдік жалгауындагы созді табыныз . А ) Апайлар . 1 ) Жолдис . С ) Ауылданбыз . д ) даптерiнiз . E ) Уакыт . 5 . Шыгыс септігіндегі созді табыныз . B ) Орындаушымен . C ) Мұғалімнің . Д ) Малшыга . E ) Дәрiгермiн . A ) Экпідси A 6.11ac cenririnin КОМАН сурагын табыныз : А ) кiмде ? неде ? в ) Кім ? Не ? С ) кiмнiн ? Ненiн ? Д ) Кiмнен ? неден ? Е ) Кiмге ? Неге ? 7. Коптік жалғаулы созді табыңыз . A ) Ilu , B ) Kokonic . 8. Кай септiктiп жалгауы A ) Барыс . B ) Комектес 9. Коптiк жалгаулы созді табыңыз . www . А ) Құстар . B ) Дәптер . 10. Заттын меншiктiлiгiн бiлдiретiн косымшаны табыңыз . А ) Болымсыздык . 11. Коптік жалгауды табыныз . А ) Корпем . В ) Тосектiн . С ) Найзагай . Д ) Ауруханага . Е ) Қызғалдақтар . 12. Тек кстан дауыссыз дыбыстан басталатын септік жалғауларын көрсетіңіз . А ) -мен - пен , -ын В ) -ты , -ті , -ды , -ді С ) -на , -не , -де Д ) -тар , -тер , -лар , -лер Е ) -пен , -ка , -ке , -та 13. Коптiк жалгауды корсетiнiз . в ) Сатуш . С ) Аспаз Д ) Заңгерлер . E ) Мұғалім . C ) Бакшп Д ) Жидек . E ) Жемістер . жок ? C ) ATAY . Д ) Табыс . Е ) Жатыс . С ) Ошіргіш . Д ) Тапсырма . Е ) Сызгыш . В ) Тауелдік жалгау . С ) Септік жалгау . Д ) Жіктік жалгау . Е ) Көптік жалгау . А ) -лар . B ) -ым . C ) -re . д ) -ды . E ) -HIH . 14. Темердiн - созi қай септiкте турганын аныктаныз . А ) Шыгыс септік В ) Атау септік C ) Табыс септiк Д ) Барыс септiк Е ) Ілік септік 15. Жіктік жалгауын табыңыз . A ) - , -in . B ) -man , -min . 16. Жатыс септiгiндегi сөзді табыныз . С ) -га , -гс . Д ) -мен , -бен . E ) -дын , -дiн . А ) Коктемгi . B ) Жазгыгуры . C ) Күзде . Д ) Жазгы . Е ) Қыстын . 17. Кептік жалгаулы создi табыныз . А ) Жагада B ) Колдер . 18. Барыс септігіндегі сөзді табыңыз : А ) Қаламмен . 19. Жатыс септiгiндегi создi табыныз . C ) Озен . Д ) Tay . E ) Биiктен . B ) Кагазды . C ) Әншiге . Д ) Кітаптыц . Е ) Ақынның . C ) Ағаштан . Д ) Каламмен . Е ) Көршініц . A ) Кошемен . B ) Онтустiкте 20. Жіктік жалгауының П - жагында турган сөзді табыныз . А ) Азаматсын . B ) Азаматпен . 21. Коптiк жалгаулы созді табыңыз : С ) Азаматпыз . Д ) Азамат . Е ) Азаматка . А ) Аспан . B ) Ұшақтар . C ) АЙ . ДЖұлдыз . Е ) Күн . 22. Тәуелдік жалгауының III жагында турган создi көрсетіңіз . А ) Досы . В ) Олар . С ) Бiздер . Д ) Сабагын . Е ) Біреу . Е ) Коп . 23. Сойлемде септік жалғаулы создi табыныз : Караганды жерінде темір , көмір көп . А ) Караганды . В ) Жерiнде . С ) Темір . Д ) Көмір . 24. Тәуелдік жалгауынан сон жалганып тұрған барыс септік жалғауын табыңыз . А ) Әжеге . C ) Әжелер . Д ) Әжетай . E ) Әженiнi . B ) Әжесiне . 25. Коптiк жалгау жалганган создерді табыңыз . А ) Өнердің , халыққа . В ) Үйірмелер , әншілер . С ) Әртісті , театрды . Д ) Шымылдығым , қалам . E ) Үйірмесі , әнші .

Объяснение:

кішкентай Қожаның мектеп жасындағы бастан кешкен әр түрлі қызықты оқиғалары жайлы баяндалады. Ол қанша бұзықтық жасаса да жақсы адам болуға талпынысы бар. Өзінің жасаған бұзықтығының бәрі әкесіз өскендігінен деп ойлайды. Қожа өзінің мінезін, тәртібін өзгертуге тырысады. Әңгімеде Қожаның балалық махаббаты да үлкен рөл ойнайды. Ол сыныбындағы үлгілі, тәртіпті әрі сабағын үздік оқитын Жанар деген қызды жақсы көреді. Тіпті кей кездері Жанарға арнап өлең де шығарады. Жанарды әрқашан көргісі келіп тұрады. Қожа жазушы болуды армандайды.

Қожа — Шын аты Қожаберген. Бір сыныпта екі Қожа болғандықтан, шатастырмас үшін оны "Қара Қожа" деп атайды. Кейде келемеждеп, «Қара Қожа» деудің орнына «Қара Көже» дейді. Фамилиясы Қадыров. Бір кезде «Қадырұлы» деп те жазып жүрді. Шашы қайратты. Бойы - орта бойлы, әжесі "әкең тәрізді сұңғақ боласың" дейді. Мектепте дәрігер өлшегенде бір жүз отыз тоғыз сантиметр шыққан. Жасы он екіде. Бесінші сыныпты бітірген. Арманы: оқу бітіріп, ер жету, университетке түсу. Жазушы болу.

Жанар — Қожамен бірге оқиды. Қожаның ойынша "кластағы ең бір ақылды қыз. Сұлу." Дауысы әдемі, ән салады. Басына үкілі тақия киіп, мың бұралып «Қамажайға» билейді. Өнерлі қыз. Сыныптағы бірінші үздік оқушы.

Сұлтан — ол Қожаның жан досы. Бойы ұзынша арық келген жігіт. Қожадан екі-үш жас үлкен. Әкесі Сүгір жылқы бағады. Бірақ ол біраз жыл бұрын оқуды тастап кеткен және жаман қылықтарға әуес.

Қаратай — көрші колхоздағы комбайншы. Қаратайдың әйелі дүние салған. Ол Қожаның анасына үйленбекші. Қожа оны жек көреді.

Жантас — Ол Қожамен бір сыныпта оқиды. Жантас пен Қожа бір бірін ұнатпайды. Себебі Жантас Қожаны үнемі «Қара көже» деп мазақтайды және екеуі де Жанарды ұнатқандықтан үнемі сөзге келіп қалады. Сол себепті өз сыбағасын алады.

Майқанова — Қазақ тілі пәнінің мұғалімі (Майқанова Сәбира). Қожа оқитын сыныптың жетекшісі. Ол адамгершілігі мол әрі ақылды ұстаз.

Әжесі — Қожаны қанаттыға қақтырмай, тұмсықтыға шоқтырмай қызғыштай қорғап өсіреді. Өзінің ерке немересін еш жамандыққа қимайтын жанашыр жан.

Анасы — Қожаның анасының аты — Миллат. Ол ақылды, тәрбиелі адам. Ауылдың үлкен-кішісінің бәрі бірдей алдынан қия басып өтпей, хан көтеріп, құрметтеп тұрады. Екі бірдей сайлауда қатарынан аудандық советке депутат етіп сайланған.

Сәйбек қарт — Мектеп күзетшісі. Ол Қожаның әкесі Қадырдың досы, әкесі туралы көп білетін әрі Қожаға ақыл айтқан кісі.

Оспанов — зоология пәнінің мұғалімі. Қожаның жақсы көретін мұғалімдерінің бірі. Ол Қожаның әкесінің көзі тірі кезіндегі жан досы болған.

Жақанов — Қожаның сыныптасы.

А.Михайловна — Толық аты: Анфиса Михайловна. Орыс тілі пәнінің мұғалімі. Қожаның айтуынша, "мұғалімдердің ішіндегі алтын адам".

Сүттібайдың Қожасы — Қожаның сыныптасы. Сүттібайдың үлкен баласы. Бір сыныпта екі Қожа болғандықтан, шатастырмас үшін оны өңіне қарап "Сары Қожа" деп атайды.

Биотехнология дегеніміз — биологиялық организмдердің қатысуымен жүретін процестерді, адамның мақсатына сай өзгерту арқылы өндірісте пайдалану. "Биотехнология" деген терминді алғаш рет 1919 жылы венгр ғалымы К.Эреки енгізді. Қазіргі биотехнологияның басты мақсаты — өсімдіктердің жаңа сорттарын, жануарлардың асыл тұкымын, микроорганизмдердің штаммаларын шығару. Оны адам өміріне қажетті заттар өндіру үшін биологиялық нысандар мен процестерге негізделген жаңа ғылымның және өндірістің сапасы деп қарауға болады. Ата-әжелеріміз ежелден микроорганизмдерді қымыз бен шұбат, айран ашытуға, құрт пен ірімшік жасауға, нан пісіруге, тері илеуге, т.б. қажетті заттарды дайындауға пайдаланған. Қазіргі биотехнологияның мынадай негізгі бағыттары бар: микробиологиялық өндіріс, жасушалық инженерия жөне гендік инженерия. Биотехнологияда биохимия, микробиология, молекулалық биология, генетика ғылымдарының жетістіктерінің нәтижесінде өте бағалы биологиялық белсенді заттар — гормондар, ферменттер, витаминдер, антибиотиктер, органикалық қышқылдар — сірке, лимон, сүт және кейбір дәрі-дәрмектер алынады.

Объяснение: