2-тапсырма. Шығармада аталатын тарихи тұлғалардың (хандар, билер, ел басшылары) өмір сүрген кезеңдеріне байланысты деректер іздестіріп, олардың тарихта қалдырған іздеріне шолу жасаңдар. Дәптерлеріңе жазыңдар.

Люди в дагестане как правило гостеприимные.с давних времен   во всех селах гостей хорошо встречали,хорошо  кормили,предоставляли ему   лучшие  удобства. если это был иностранец или чужеземец его встречали всем аулом. если же это был недруг ,то дагестанцы всегда терпеливо выжидали пока   этот человек не уедет  за пределы дагестана и только тогда совершали свои набеги.дагестанцы-всегда были отважны и непоколебимы,одним из таких представителей был имам шамиль -предводитель кавказских горцев. который являлся имамом дагестана и чечни. этот человек отстаивал права кавказцев. так в  годы кавказской войны был один случай поразивший : "кази-магомед сказал шамилю: «здесь нас всех перебьют и мы погибнем, не сделав вреда неверным, лучше выйдем и умрём, пробиваясь». с этими словами он, надвинув на глаза папаху, бросился из дверей. только что он выбежал из башни, как солдат ударил его в затылок камнем. кази-магомед упал и тут-же был заколот штыками. шамиль, видя, что против дверей стояли два солдата с прицеленными ружьями, в одно мгновение прыгнул из дверей и очутился сзади обоих. солдаты тотчас повернулись к нему, но шамиль изрубил их. третий солдат побежал от него, но он догнал и убил его. в это время четвёртый солдат воткнул ему в грудь штык, так что конец вошёл ему в спину. шамиль схватив правою рукою дуло ружья, левою изрубил солдата (он был левша), выдернул штык и, зажав рану, начал рубить в обе стороны, но никого не убил, потому что солдаты от него отбегали, поражённые его отвагой, а стрелять боялись, чтобы не ранить своих, окружавших шамиля." ведь на тот момент российская империя была непобедима и непоколебима ,ее боялись все   и вся.   имамом шамилем восхищались не только ,но и европейские авторы.так, у автора фридриха вагнера он предстаёт как «предводитель и духовный лидер» горцев, имя которого было окружено «загадочным ореолом», являлся «предметом восхищения всех, кто следит за его делами», выступал как «образец восточного красноречия», «вдохновенный оратор» и «мудрый законотворец» .шотландские журналисты поражались, как кавказские события могут сдерживать  империю, «равную половине диаметра мира», а шамиля и его сподвижников именовали «бескорыстными мучениками за свободу в войне с деспотизмом».   опубликованные в том же журнале годом ранее стихи сравнивают шамиля с  царём саулом   и подчёркивают, что «господь наделил его душу мощью, а сердце научил быть дерзновенным», чтобы сражаться за свободу, когда «пламя  священной войны   несется от  анапы   до  баку »

ахмет байтұрсынұлы (5 қыркүйек 1872 жыл, қазіргі қостанай облысы, жангелді ауданы сарытүбек ауылы – 8 желтоқсан 1937, алматы қаласы) — қазақтың ақыны, әдебиет зерттеуші ғалым, түркітанушы, публицист, педагог, аудармашы, қоғам қайраткері.қазақ халқының 20 ғасырдың басындағы ұлт-азаттық қозғалысы жетекшілерінің бірі, мемлекет қайраткері, қазақ тіл білімі мен әдебиеттану ғылымдарының негізін салушы ғалым, ұлттық жазудың реформаторы, ағартушы, алаш-орда өкіметінің мүшесі.атасы шошақ немересі ахмет өмірге келгенде ауыл ақсақалдарынан бата алып, азан шақырып атын қойған. әкесінің інісі ерғазы ахметті торғайдағы 2 сыныптық орыс-қазақ мектебіне береді. оны 1891 жылы бітіріп, орынбордағы 4 жылдық мектепке оқуға түседі. 1895-1909 жылы ақтөбе, қостанай,қарқаралы уездеріндегі орыс-қазақ мектептерінде оқытушы, қарқаралы қалалық училищесінде меңгеруші қызметін атқарады. ол өте кемеңгер, білімді тұлғаның бірі болған. байтұрсынұлының саяси қызмет жолына түсуі 1905 жылға тұс келеді. 1905 жылы қоянды жәрмеңкесінде жазылып, 14500 қол қойған қарқаралы петициясы (арыз-тілегі) авторларының бірі байтұрсынұлы болды. қарқаралы петициясында жергілікті басқару, сот, халыққа білім беру істеріне қазақ елінің мүддесіне сәйкес өзгерістер енгізу, ар-ождан бостандығы, дін ұстану еркіндігі, цензурасыз газет шығару және баспахана ашуға рұқсат беру, күні өткен дала ережесін қазақ елінің мүддесіне сай заңмен ауыстыру мәселелері көтерілді. онда қазақ даласына орыс шаруаларын қоныс аударуды үзілді-кесілді тоқтату талап етілген болатын. сол кезеңнен бастап жандармдық бақылауға алынған байтұрсынұлы 1909 жылы 1 шілдеде губернатор тройницкийдің бұйрығымен тұтқындалып, семей түрмесіне жабылды.