Тірек сөздер: үнемдеймін, қол құрылғы.
3-тапсырма. Кестедегі есімдіктердің түрлерін ажырат.
Есімдік
Құрамына құрай
Тұлғасына қарай
5 ұрай
Мағынасына
қарай
Өзім
Біз
ГЕшкім

"Кыз кашар" - қалыңдықтың сол бірінші кездесуі күйеумен. Ал күйеудің бірінші кездесуі қалыңдықпен "урын келу" аталады. Себебі сол ғашықтың кездесуінің ресми күні, осы қуанышты күнде жас дастарқанды, ал женге күйеуінен тарту-таралғыларды алады. Қыз күйеуге орамалды в белгі сыйға тартады. "кигизу сәукелесі" - сол, нешінші айрықша жерді ара қазақ халықтың рәсімінің "сокровищнице" қарызға ал- дәстүр. Себебі осы бас киім қалыңдық жаңа өмірдің түбін. Осы рәсімнің жаса- айттырушылар және "бата" өзінің батасын бер- құдағилар шақырылатын. Рәсім берік бөлмеде еңсеріледі, себебі үшін қалыңдықтың "сәукеледе" қалған "коримдик" беруге керекке. "Сәукеле" - сол асқан жақсы қалыңдық лағылдармен, меруертпен, маржандармен және өзге қастармен кестелен- бас киім, ал аймақтар үлбірмен (норкой, қанжырмен) безендіріледі. Оны мақпалдан немесе велюрден және т.д. Шилілерміз. "Сәукеленің" үсті "уки" (үлбіреуік шоқша из үкілердің) ылғи безендіреді. Ша ескі ғұрыппен, қарамастан.

Есімше — етистиктиң есім сөздерге ұқсас белгілері бар түрі. Ол түбір етістіктен арнайы жұрнақтар арқылы жасалады. Мысалы, “-ған, -ген”, “-қан, -кен” жұрнағы етістікке жалғанып, оған откен шак  мәнін қосады: “жазылған хат”, “келген адам”, “ол кеткен”, “сен бергенсің”, “мен барғанмын”. Сондықтан ол бұрыңгы откен шақтың көрсеткіші қызметін атқарады. Ал “-атын, -етін”, “йтын, йтін” жұрнағы қимылдың келешекте жасалу мәнін білдіреді: “істелетін жұмыс”, “ол ертең келетін сияқты”. Сөйлемдегі мағынасына қарай өткен шақ мәнінде де қолданылады: “ол бұрын бізге жиі келетін”. Келесі “-ар, -ер”, “-р”, “-с” жұрнағы қимылдың келешекте жасалуы да, жасалмауы да мүмкін екенін білдіреді: “айтылар сөз”, “бермес ас”, “келер күн”, т.б. Осымен байланысты бұл жұрнақ тілде болжамды келер шақ қызметінде қалыптасқан: “ол бүгін-ертең келер”. Сондай-ақ, “-мақ, -мек”, “-пақ”, “-пек” жұрнағы алда жасалатын істі мақсат етуді білдіреді. Мысалы: “кездеспек күн”, “орындалмақ жұмыс”, “айтылмақ сөз”. Есімшенің осы мағынасына байланысты ол тілде мақсатты келер шақ көрсеткіші болып қалыптасқан: “Ол ел сенімін ақтамақ”. Есімшенің басқа етістіктерден өзіндік ерекшелігі бар. Ол заттық белгі білдіріп, сөйлемнің анықтауыш мүшесі қызметінде қолданылады. Мысалы: “Айтылған сөз — атылған оқ”. Осындағы “айтылған” — сөздің анықтауышы, “атылған” — оқтың анықтауышы. Есімше анықтауыш қызметінде заттың қимылын оның бір белгісі ретінде көрсетеді. Есімшеден болған анықтауыш заттың тұрақты белгісін емес, тұрақсыз белгісін білдіреді. Есімше өте жиі заттық мәнде қолданылатын сөздерге жатады. Есімше заттанғанда, ол зат есімнің жалғауларын қабылдайды: “көргеніңді айт, келгендерді қарсы ал”, т.б.