4 -тапсырма. «Оймоншақ» . Оқушылар шеңбер бойымен тұрсын. Бастаушы бір сөйлем айтсын. Одан кейінгі оқушы сол ойды әрі қарай жалғастыратын бір сөйлем айтсын. Нәтижесінде «Сөйлеу әдебі» атты мәтін құрылсын.

Сын есімнің шырайлары – сын есімнің біртектес сапалық сынның бір-бірінен айырмашылығын анықтайтын категориясы. шырай категориясы әр түрлі сапаны емес, керісінше, ұқсас заттардың біркелкі сындық, сандық, сапалық дәрежесін салыстыруға қызмет етеді. шырай жұрнақтары қатыстық сын есімдердің бәріне бірдей жалғана бермейді (түскі мезгіл немесе шоқпардай кекілі бар қамыс құлақ дегендегі қатыстық сын есімдер шырай категориясын қ), олар заттанған сөздерге (қ), кейбір модаль сөздерге (көбірек, азырақ), үстеулерге (ілгерірек, өте кейін) жалғанады. ғылыми еңбектерде шырай түрлері түрліше беріліп жүр: мектеп оқулықтарында 3 (жай, салыстырмалы, күшейтпелі), ал жоғары оқу орны оқулықтарында 4 түрі (асырмалы) беріледі. бұлайша жіктеу олардың мағыналық реңктеріне байланысты: аппақ пен керемет ақ немесе тым аппақ деп айту оның ерекше аппақтығын білдіру, бір ғана түстің түрлі дәрежесі мен сапасын жеткізу мақсатынан туындаған. сын есімнің шырайларын түрлері жай шырай шырай түрлерінің бəріне негіз болады, оның арнайы грамматикалық көрсеткіштері, қосымшалары жоқ. мысалы, ол ауаның тазалығын, дүниенің кеңдігін, ң жомарттығын ешқандай салыстырусыз білдіреді. салыстырмалы шырай аналит. тәсілмен жасалады, заттың ұқсас сапаларының артық я кемдігін -рақ, -рек, -ырақ, -ірек; -лау, -леу, -дау, -деу, -тау, -теу; -ғыл, -ғылт, -ғылтым, -шыл, -шылтым; -аң, -ғыш, -гіш, т.б. жұрнақтар арқылы салыстыра көрсетеді. күшейтпелі шырайды төлеуов аналитикалық және синтетмкалық жолмен жасалады десе, ысқақов осы екі тәсілді шырайдың екі түріне бөліп тастайды, яғни күшейтпелі буын күшейтпелі шырайды, ал күшейткіш үстеулер асырмалы шырайды жасайды деп есептейді. күшейтпелі шырайдың негізгі көрсеткіші күшейтпелі буынның тіркесуі болып табылады, ол сын есімнің бастапқы буынының қысқарып, оған -п дыбысының жалғануы арқылы жасалады. мысалы, қып-қызыл, үп-үлкен. асырмалы шырай сын есімге өте, тым, аса, әбден, орасан, нағыз, нақ, шымқай күшейткіш үстеулерінің тіркесуінен жасалады: тым үлкен, аса бай. кейде шырайлар аралас қолданылып, бірінің үстіне бірі жалғана береді. мысалы: тым қызылдау, үлкеніректеу. кейбір зерттеушілер шырай категориясының лексика-грамматмкалық екі түрін ғана (салыстырмалы, күшейтпелі) атайды.

Сочинение на казахском языке адал досрашан дос бргемз, Ажырамас ргемз. лгер жрдер, Досты жырын блдер!- деп Х. Таларов айтандай наыз досты- блмрде демеу болар, андай жадай болмасын сен олдап, орап, сырблсп, н-жырды, ойын- клкн блсп жретн адал жандар арасындаыадал сезм. Достыты ек тр бар. Бр- адал дос болса, екншс-амал дос болар.р адамны зне жаын сыр блсер, адал, р жан досыболады. Адал, р жан досы саан рашан жасылы ойлайды.Сен амыды ойлап, жанын беруге де даяр акл жан. иын жадайдажбатып, клд ктере блетн, айыда да, уанышта да асынантабылады. Ал, амал доса келетн болса, олар тек зн пайдасынойлайды. андай жадай болмасын, кез-келген жерден алдап, арбап, з арау басына иын жадай тссе, сатып кетед, болмаса алдап кетед. Ал,зн басына кн туса, басаларды аяанын алайды. Мен оыанертегм Ек дос, желсбойынша тйгенм, досыа адал болу арылы ана жеске жетугеболатындыын тсндм. Ауды атпа, досыды сатпа- деп, ата- бабамызбекер айтпаан. Егер адамдар бр-брне адал, алтысыз сенп, ортапкрде болса ана достытары берк болады. Досты- зара жауапкершлкпен аморлыты, рухани жаындыты белгс. Достыа адал болу,кмек-тесу жне оны адрлей блуден адамны жасы асиет крнед. Жз сомы боланша, жз досы болсын — демекш, достарымыз кп болсынаайын.Достардын алемдеги ен жакын адамдардын бри . Оларды ешкашан ренжитуге болмайды. Негизи достардын 2 тури болады. 1-шиси адасдос , екиншиси арам дос .Дос жылатып айтар , душпан кулдирп айтар дегенди бекер айтпаган .