Аяз би - қазақ ертегісі.
Ертегідегі Жаман – қазақ ауыз әдебиетіндегі ел басшысының үлгілі бейнесі. Ол – қарапайым, парасатты, адал, шыншыл, көреген, тапқыр, кішіпейіл, іззетті, көпшіл, қайырымды, қанағатшыл. Бұл қарапайым халық бұқарасының «елді осындай адам басқарса» деген арманынан туған бейне.
Өмірдегі реалды нәрсенің өзін әдейі өзгертіп көрсету – ертегі жанрының өзіндік қасиеті болғандықтан, ертегіші де оның мазмұнын барынша әсірелеп көрсетуге, сырлы да ғажайып етіп көрсетуге күш салады. Мәселен, «Аяз би» ертегісіндегі ханның әлсіз, жоқ-жітік, жаман қойшының ақыл-парасатын мойындап, оған хандық тағын сыйлап беруі өмірде әсте болуы мүмкін емес жағдай. Бірақ ертегіші осылай баяндайды, тыңдаушы оған иланады. Өйткені ертегіні айтушы да, тыңдаушы да өмірде бір рет болса да солай болғанын қалайды, соны армандайды. Қысқасы, Аяз биді өмірде болған тарихи тұлға дегеннен гөрі, халықтың «ел басқаратын адам осылай болу керек» деген арманынан туған Арман ханы, ел билеушіге тым ертеде ескерткен халық даналығы мен асқақ мұратының көрінісі деген орынды.
Отан - отбасынан басталады. Отбасы шағын мемлекет. “Тәрбие тал бесіктен басталады” дегендей, адамның дұрыс тұлға болып қалыптасуы отбасындағы тәрбиеден басталады. “Әке көрген оқ жонар, ана көрген тон пішер” демекші, әке мен ананың ақылын тыңдап өскен бала болашақта жаман адам болмайтыны сөзсіз. Қазақта “Атаңа не қылсаң - алдыңа сол келер” дейді, сол себепті, ең бірінші отбасыда ата-ананың қадірін жоғары қоюымыз керек. Отбасыда сыйластық, түсіністік болса, балалар да “ұяда көргенін ұшқанда жасап”, болашақта жақсы отбасын қалыптастырады.
Объяснение:
