«Қазақ тілі мен әдебиеті» (Т2) пәні бойынша гимназия мектептері үшін бастапқы бақылау кескіні 5-сынып ІІ нұсқа 1.Семей қаласы қай аймақта орналасқан? a) Шығыс аймақта b) Солтүстік аймақта c) Батыс аймақта d) Оңтүстік аймақта 2.Тиісті жалғауды тап. Қайда? Бурабай..., көше... , Шымкент... a) -де, -та, -те b) -да, -де, -та c) -де, -да, -те d) -да, -де, -те 3.Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздеріне нелер жатады? a) шаңырақ, ту, ұлт b) сурет, ұлт, халық c) Ту, Елтаңба, Әнұран d) Ту, Елтаңба, мемлекет
4.Тиісті қосымшаларды тап. Ту..., түс..., ұлт, рәміз..., әнұран... a) -дар, -тар, -тер, -лер, -лар b) -дар, -дер, -тар, -тер, -лер c) -лар, -тер, -тар, -дер, -дар d) -дар, -тер, -дер, -лар, -лер
5. Қандай құс биік жартасқа ұя салады? a) бұлбұл b) қыран c) торғай d) көгершін
6. Қазақ халқы тұлпарды кімге сыйлаған? a) көршісіне b) балаға c) ата-анасына d) батырға
7. Кімде? деген сұрақ қай сөзге қойылады? a) кітапта b) аюда c) ағамда d) қарындашта
8. Көп нүктенің орнына қойылатын тәуелдік жалғауды тап. Оның ауыл... a) -ім b) -ы c) -і d) -ым
9. Көп нүктенің орнына тиісті қосымшаны жалға. Әлидің көлігі қонақүй... алдында тұр. a) -ім b) -тың c) -лер d) -дің
10. Қолында бар нәрсесімен бөлісетін адамды қалай атайды? a) жомарт адам b) батыр адам c) адал адам d) жауапты адам 11. «Күшті» сөзіне қарсы мағыналы сөзді тап. a) жақсы b) әлсіз c) ауру d) жас
12. «Жаман» сөзіне мәндес сөзді тап. a) мықты b) ақиқат c) дос d) нашар
13. Сөйлемді болымсыз мағынада толықтыр. Бүгін мейрам ғой, сабақ (болу) a) болады b) болсын c) болу керек d) болмайды
14. Көп нүктенің орнына қойылатын тиісті қосымшаны тап. Нұрәлі мен Кемел ата-әжесі... мол базарлық алып келді. a) -дан b) -нен c) -тен d) -нан
15. Тұсауды қандай жіппен кеседі? a) қара b) қысқа c) ала d) жасыл
16. ІІ жақта тұрған жікті жалғаулы сөйлемді тап. a) Мен сахнада ән айттым. b) Сен сахнада ән айттың. c) Біз сахнада ән айттық. d) Ол сахнада ән айтты.
17. Алда болатын қимыл іс-әрекетті білдіретін сөзді тап. a) барды b) барады c) бардым d) бармаймын
18. «Тиін» сөзінде неше әріп бар? a) екі b) үш c) төрт d) бес
19. Буынға дұрыс бөлінген сөзді көрсет. Гүрілдейді a) гүр-іл-дей-ді b) гүр-ілд-ей-ді c) гү-рі-лде-йд-і d) гү-ріл-дей-ді
20. «Кітапхана» сөзінің аудармасы. a) саябақ b) библиотека c) музей d) театр Оқылым Шегіртке мен Құмырсқа Ертеде шырылдауық Шегіртке болыпты. Ол өте сауықшыл әрі жалқау екен. Жаз бойы көңілді өмір сүріпті: ән айтыпты, би билепті.Ол жапырақты тамақ қылады, көрпе етіп жамылады, үй ретінде пайдаланады. Осылайша өтіп, күз келеді. Сауықшыл Шегіртке ештеңе ойламапты. Жаз, күз кетті. Одан соң қыс келеді. Шегіртке қатты тоңыпты, қарны ашыпты. Ол Құмырсқадан көмек сұрайды. - Қарағым, жылытшы, тамақ берші, - деп жалынады. Құмырсқа сонда: «Неге жазда тамақ жинамадың? Неге жазда жұмыс істемедің? Неге жазда үй салмадың?» - деп ренжиді.
21. Шегіртке жазда не істепті? a) жұмыс істепті b) би билепті c) үй салыпты d) гүл теріпті
22. Құмырсқа жазда не істепті? a) ән айтыпты b) тамақ жинамапты c) үй салыпты d) би билепті
23. Шегіртке жазда қалай өмір сүріпті? a) көңілсіз b) көңілді c) мұңды d) жаман
24. «Құмырсқадан» сөзі қай сұраққа жауап береді? a) Кімнен? b) Немен? c) Неден? d) Кіммен?
25. «Ше- гірт- ке» сөзі қандай буындардан тұрады? a) Бітеу, бітеу, тұйық b) Бітеу, ашық, ашық c) Ашық, ашық, бітеу d) Ашық, бітеу, ашық

Имя существи́тельное (или просто существительное) — самостоятельная часть речи, принадлежащая к категории имени и классу полнозначных лексем, может выступать в предложении в функциях подлежащего, дополнения[1] и именной части сказуемого. Существительное — самостоятельная часть речи, обозначающая предмет, лицо или явление и отвечающая на вопросы «кто?» или «что?». Одна из основных лексических категорий; в предложениях существительное, как правило, выступает в роли подлежащего или дополнения, а также обстоятельства или сказуемого.

Күлтегін» жыры (үлкен жазу) жер мен көктің және а ң жаралуы туралы философия толғаудан басталады (биікте Көк тәңірі, төменде қара жер жаралған да екеуінің арасында а жаралған). Бұдан кейін бүкіл а Білге қаған мен Күлтегін батырдың ата-бабалары билік жүргізгені, түгел түркінің басын қосып, қуатты мемлекет орнатқан Бумын қаған мен Істемі қаған мадақталады. «Күлтегін» жырының авторы Түрік қағандығының бүкіл әлемді аузына қаратқан айбарлы да абыройлы дәуірін зор мақтаныш сезіммен жырлайды. Сондай-ақ ақын Бумын қаған мен Істемі қаған қайтыс болған соң түркі елінің тағына дарынсыз қағандар отырғанын, халықты опасыз бектер мен жүгенсіз әміршілер билегенін күйінішке толы жыр жолдары арқылы жеткізген («Соңындағы інісі ағасындай болмады, Ұлдары әкесіндей болмады. Біліксіз қағандар отырған екен, Жалтақ қағандар отырған екен»). Табғаш елінің алдауына көнген Түрік қағандығының бектері өзара араздасып, елдің ішкі бірлігіне көп нұқсан келтірді. Елде алауыздық туды. Түрік қағандығының іргесі шайқала бастады. Бұл өте қауіпті кезең еді. Автор түркі халқы ата-баба дәстүрін берік ұстаған кездерінде ешкімге тәуелсіз, еркін өмір сүргенін жырлай келіп, ол осы жолдан тайып, дұшпанға алданған сәттерінде: «Бек ұлдары – құл болды, Пәк қыздары – күң болды», – дейді. Міне, содан кейін Күлтегін батыр көп әскер жиып, түркі елін жаудан азат етуге кіріскені зор сүйіспеншілікпен суреттеледі. Түркі әскерінің оғыз, соғды, түргештерге, т.б. қарсы жүргізген шайқастары, ал Күлтегін батырдың шайқас алдындағы жекпе-жекке шығып, жауды ұдайы жеңіп отырғаны зор шеберлікпен бейнеленген. Жырдың авторы Күлтегін мінген аттың сипатын, ат әбзелдерінің әдемілігін, батыр қаруының сұсты көрінетінін ұтымды теңеулер арқылы көрсете білген. Жырда Күлтегін түркі елінің «төрт бұрышындағы» барлық жауды жеңіп, елде тыныштық, бейбіт өмір орнатады. Ақын Күлтегіннің ерлігі туралы: «Бастыны – еңкейтті, Тізеліні – бүктірді», – дейді. Сөйтіп, жырда Күлтегін батырдың күллі түркі халқын тәуелсіз еткені әрі оны байлыққа кенелткені «Жалаңаш халықты тонды, Кедей халықты бай қылдым. Аз халықты көп қылдым. Тату елге жақсылык қылдым», – деп зор мақтаныш сезіммен баяндалады: «Күлтегін» жырының басты идеясы – түркі халқын ауызбірлікке, сыртқы жауға қарсы ұйымдасқан күреске, ежелгі ата-баба жолы мен салт-дәстүрін берік ұстауға үндеу болып табылады. Жыр соңында Күлтегін батыр қайтыс болғанда бүкіл түркі халқы қатты қайғырып, аза тұтқаны, оны жоқтап, жерлеу салтанатына әлемнің төрт бұрышынан көптеген атақты адамдар – елшілер, батырлар, бектер, тас қашайтын шеберлер, т.б. келгені айтылады.

«Күлтегін» жыры – елдің ішкі бірлігін жыр еткен, идеялық мазмұны терең, көркемдік дәрежесі биік поэзиялық туынды. 2001 жылы 18 мамырда Астана қаласындағы Еуразия ұлттық университетіне Күлтегін жазба ескерткішінің көшірмесі қойылды.