Ертеде қағаз болмағандықтан, сол заманның данагөй адамдары өз ген. Tac елі мен жерінің бостандығы үшін күрескен, қол бастаған ержүрек басшылардың ерлік істерін сына жазуымен тас бетіне бетіне қашап жазылған жазулар бәрінен де жақсы сақталған. Орхон-Енисей өзендері бойынан табылған тас ескерткіштер Түрік қағанаты дәуіріндегі ел басқарушы Білге қағанның інісі, ержүрек батыр Күлтегіннің және қағандар кеңесшісі Тоныкөктің құрметіне койылған ескерткіштер еді. Бiзге белгiлi уш жазба бар. «Кіші жазуды» Білге қағанның өзі жаздырган, ал оны тасқа қашап жазған - ғұлама бәдізші Иоллығ тегін. Үлкен жазуды да Білге қағанның өзі таңбалатып, інісі Күлтегін батырға арнаган. Үшiншi жазба Тоныкөк дананың өзі шыгарган жыры. Бұлар VII ғасырда әрбір әрпі тасқа қашап жазылган көне түркі тіліндегі тұңғыш жыр-дастандар болатын. НАЙТИ ИМЯ НАРИЦАТЕЛЬНОЕ И ИМЯ СОБСТВЕННОЕ В ЭТОМ ТЕКСТЕ

Қазақ әдебиетінде осы уақытта, негізінен, реалистік, демократиялық, ағартушылық бағыт басым болды, лирика, проза, сатира, публицистика, журналистика дамыды; әлеуметтік роман қалыптасты; орыс, украин және түркі тілдес әдебиеттермен байланыстар тереңдетілді.

Қазақ жазушылары мен ақындарының алдыңғы қатарлы демократиялық бөлігі Қазан төңкерісін қабылдады, бірақ көркем интеллигенцияның бір бөлігі күмән мен ұлтшылдық көңіл-күйдің билігіне айналды. Осылайша, жаңа қазақ әдебиетінің пайда болуы әр түрлі көркем бағыттағы күресінің қиын жағдайында өтті

Қазақ әдебиеті тарихындағы ірі құбылыс-С. Торайғыров және Сәтбаев шығармашылығы. Өте қысқа өмірге қарамастан,

С. Торайғыров үлкен көркем мұра қалдырды, онда жинақталған қазақ халқының Қазан төңкерісі алдындағы өмірінің барлық қиындығы бар. С. Торайғыровтың туғанына 100 жыл толуын өткізуге дайындық зерттеушілерді қараша алдындағы біліктілікті ғылыми зерттеуге жұмылдыра алады.

Қазақстан

Ұлықбек Есдәулетов

Арыстандай айбаттым,
Жолбарыстай қайраттым,
Аспандаған байрақтым,
Қанша жұлдыз жайнаттың,
Қанша бұлбұл сайраттың,
Қазақстан, ардақтым!
Тұлпарыңның шабысын,
Домбыраңның қағысын,
Күңіренткен тау ішін,
Дарияңның ағысын
«Сүйем!» десем - бәрі шын,
Қазақстан - намысым!
Әрбір тасы - киелім,
Әр уығы - жүйелім,
Ән кернеген жүрегін,
Күй кернеген тиегін,
Сары алтыннан сүйегің,
Қазақстан - жыр елім!
Шаңырағың - шырағым
Топырағың - тұмарым,
Ғаламда жоқ сыңарың,
Ғажайыбым, жұмағым,
Басы таза бұлағым,
Басылмайтын құмарым,
Қазақстан - қыраным!
Айың тусын оңыңнан,
Күнің тусын солыңнан,
Жұлдыз жансын жолыңнан,
Басыңа бақ орнасын,
Қыдыр болсын жолдасың,
Құдай сені қолдасын,
Қазақстан - көз жасым!..