Желтоқсан алаңындағы жыр
Ұжданымды ұлтан етпек табанға,
Қарғыс айтып қан соқталы зауалға.
Айналып жүр қазақтың кең аспанын,
Ұлы ерліктің сыймас жыры қағазға.
Ей, намыстың найзағайдай ұлдары,
Қызыл тілін қылыш еткен қыздары!
Қанды тарих қалшиып тұр мәңгіге,
Жанарында - Желтоқсанның ызғары.
Не көрдің сен қара жұлдыз, қара аспан,
Қан жұттың ба сен де қайсар қазақтан.
Өрімдей қыз өлмес ерлік жыры боп,
Саған қарай рухы ұшып баратқан.
Жер бетінде жеңіс алған белестер -
Есіл бабам ерлік қылған егестер…
Желтоқсанда қайта шауып басына,
Буырқанған бабам қаны емес пе ол!
Оу, мені кім дейсің?!
Қарсы алдымда хас жауымның қаңқасы,
Қос қолымда Қобыландының балтасы.
Азығыма ақ анамның малтасы,
Азуымда найза таудың жаңқасы.
Қонысыма көз қызартқан қалмақтың,
Қанжығама басын берді қаншасы.
Тұлпарының тұяғымен сызылған,
Қазақтың бай даласының картасы.
Ей, ұлы Алаң, лаңды Алаң!
Өзен шайып, өте алмайтын қанды Алаң.
Қара жерден шөлі қанған сенсің-ау,
Қан мен жасқа әлі шөлі қанбаған.
Сұрап алып сұрқы кеткен айдан нұр,
Азаттыққа арпалысқан майдан бұл.
Құрмет саған, Желтоқсандық боздақтар,
Өшпейтін жыр бұл- алаңға ойған жыр!
Солмайтын гүл, бұл алаңға қойған гүл,
Солмайтын гүл ойсыздарды ойландыр.
Орысшалап қала қызы қарқылдап,
Бір-біріне қар лақтырып ойнап жүр…
Кім бар енді тағдырына үңілер,
Босамаған болат жүрек, сірі қол.
Жалғыз өзі жаттап жүр ме ішінен,
Тас түрменің жазып болып жырын ол?
Қатал уақыт заулап бара жатыр-ау,
Әділетті әлі іздеп жүр тірілер.
О, желтоқсан аждаһамен алысқан,
Соған жаны жігеріңді жанытсаң.
Қайраттардың рухын айт алдымен,
Жер бетінде қай қазаққа жолықсаң.
Жасыл шарда қазақ деген атыммен,
Қанаттасып ұшып барам ғасырмен.
Желтоқсанда жауап бергем жаһанға,
Бодандыққа бағынбайтын басыммен!
Ұларбек Нұрғалымұлы
ответ:
великий шёлковый путь – система торговых маршрутов, по которой караваны соединяли страны европы и азии с 2 века до н.э. до 15 века н.э.. сам термин «великий шёлковый путь» появился лишь в 19 веке монографии к. рихтофена «китай».
огромную роль в судьбе великого шёлкового пути сыграл китайский придворный чжан цянь. ему довелось побывать с дипломатической миссией в степях средней азии. и, несмотря на то, что его миссия преследовала цели военной дипломатии, он смог также оценить тогдашний спрос на китайские товары далеко за границей поднебесной империи, а также увидеть много предметов материальной культуры, неизвестных на тот момент в китае. в 129 г. до н.э. чжан цянь направил императору хань доклад, в котором описал выгоды товарного обмена со странами средней азии. доклад признали ценным, и поднебесная империя начала вести активную торговлю. караваны везли на рынки кочевых государств не только шёлк, но и фарфор, полудрагоценные камни, бронзовые изделия, лекарства и бумагу.
тем самым китайцы позволили степнякам прикоснуться к культуре оседлого, земледельческого народа. взамен китай получал коней, верблюдов, парфянские ковры. именно по великому шёлковому пути в китай была завезена виноградная лоза.
но получать выгоды от торговли жаждали не только владыки китая. в разные времена караванные пути контролировали кушанская империя, парфянская царство, римская империя, арабский халифат, тюркский каганат, империи чингисхана и тамерлана. товары по великому шёлковому пути доходили до самой испании. и все упомянутые сообщества, принимая участие в этой торговле, вносили свой вклад в культурный обмен.
за влияние на данные торговые потоки шли жестокие войны. периодически они приводили к «замиранию» великого шёлкового пути, но пауза никогда не была долгой. фактически, великий шёлковый путь прекратил своё существование лишь в 15 веке из-за развития морской торговли. перевозки морем обладали куда более низкой себестоимостью по сравнению с караванным способ перемещения товара.
что двигало людьми, пускающимися в долгие и опасные путешествия по великому шёлковому пути? что может заставить человека рискнуть своей жизнью и надолго покинуть родной дом? вероятно, не одно лишь стремление к выгоде. наши предки не меньше нас жаждали знаний о мире. они не желали оставаться в «собственной скорлупе». наиболее смелые и сильные духом преодолевали свой страх перед неизвестным, перед дальней дорогой. и именно эти смельчаки несли другим лучшее, что было в культурах их народов. через общение с другими людьми они духовно обогащались и находили себя. жажда действия и жажда познания были для них основными жизненными мотивами. а торговая прибыль становилась лишь приятным дополнением. по крайней мере, в это хочется верить…
подробнее - на -
объяснение:
