Бәйтерек 1. Астана қаласының символы – «Астана – Бәйтерек». 2. Ол ашылып келе жатқан қызғалдақ сияқты. 3. Осы бәйтеректің шығу тарихы ежелгі аңызға негізделеген. 4. Көк теңіздің жағалауында өмір ағашы – алып бәйтерек өседі екен. 5. Жыл сайын бәйтеректің бұтағындағы ұясына келіп, киелі Самұрық құс күн бейнелі алтын жұмыртқа салады екен.6. Бірақ жыл сайын айдаһар сол жұмыртқаны жеп қояды екен. … 7. Аңыз бойынша Ер Төстік жыланды өлтіріп, Самұрық құстың алтын жұмыртқасын аман алып қалады екен.8. Оған риза болған құс оның жер асты патшалығынан шығуына көмектеседі. 9. Киелі ағаш туралы аңыз – бейбітшілік пен келісімде өмір сүруге ұмтылған Қазақстан мақсатының көрінісі. («Елтану» оқу құралынан)

Мәтінге қатысты ой-тұжырымыңызды жазыңыз

Абайдың "Жетінші сөзінде" ұшырасатын "жанның тамағы" деген күрделі философиялық ұғым бар. Оны Абай біздің санамыздан тыс өмір сүретін объективті дүниенің санада сәулеленуі нәтижесіңде пайда болатын ғылым, білімнің жинақталған қоры ретінде қарайды.

Осы себептен де Абай: "... құмарланып, жиған қазынамызды көбейтсек керек, бұл жанның тамағы еді",— деп қайыра түсінік беріп отыр...

Абай Құнанбаев қара сөз кітабының авторы

Абайдай ұстаз ақынның бұл "Жетінші сөзде" көздеген мақсаты адамның бойыңда туа пайда болатын жан құмары арқылы өз ұрпағының санасына тек қана жанның пайдалы тамақтарын сіңдіру еді. Міне, Абайдың ағартушылық көзқарасының тамыр алған бір саласының қайнар көзі осы жақта жатыр.

Абай бұл бағыттағы ойларын өзге сөзбен "Ғылым таппай мақтанба" т.б. өлеңдерінде айтқан. Мұнда ол "жанның тамағы туралы" ұғымды өз заманынын тұрғысынан келіп, "адам болу" үшін қажет көп керектермен ауыстырады. Ақын толық адамболу туралы өзінің жүйелі де қалыптасқан көзқарасының тезисін ұсынады. Онысы:

Адам болам десеңіз...

Бес нәрседен қашық бол...,—

Бес нәрсеге асық бол, - деген жолдарда жатыр.

Ақынның бүкіл шығармаларындағы негізгі бір тұтас тақырыпта өзекті идея болған. Абайдың пікірінше, ішкі рухани казынамыздың молығуы тікелей өзіміздің қолымыздағы іс. Осы реуішті пікір Абайдың "Он тоғызыншы сөзінде" де қайталанады.Абайдың дүние танымы бойынша сананың, ақылдың пайда болуы күнделікті өмір тәжірибесінің нәтижесінен ғана туындайтын табиғи құбылыс. Соңдықтан да Абай "Он тоғызыншы сөзінде":

"Адам ата-анадан туғаңда есті болмайды: есітіп, көріп, ұстап, татып ескерсе, дүниедегі жақсы, жаманды таниды-дағы, сондайдан білгені, көргені көп болған адам білімді болады. Естілердің айтқан сөздерін ескеріп жүрген кісі өзі де есті болады... Сол естілерден есітіп білген жақсы нәрселерді ескерсе, жаман дегеннен сақтанса, соңда іске жарайды, сонда адам десе болады", — деп жоғарыдағы өлең үзіндісендегі ойын осы сөзіңде одан ары кеңіте отырып дамытатынын көруге болады.

Кеше кешке көптен бері серуендемегімді білдім. Қостанайдың орталығында да осы қалада тұрсам да көптен көрмеппін. Күздің де келгенін өз басыңның жайымен жүріп байқамай да қалыппын. Табиғат ана күздің келуімен нұрланып қалыпты біршама. Ағаштардың жапырақтарынан арылғаны болмаса, жер беті алттын түске боялғандай әсер қалдырады. Бір сөзбен табиғат керемет!

Кеше демалыс саябағында отырып, қол ұстасып бара жатқан ғашықтарды, өз сүйіктісін күтіп отырған жандарды және де таза ауамен тыныстап жүрген қарт кісілерді көзім шалды. Осылай табиғат аясында отырып, өзгелерге қарап отыру әдемі екен ғой. Санаң тазарады, шаршағаның басылып, өмірге деген өзгеше құлшыныс пайда болатын секілді.

Кешелі бері сол серуендеуден керемет әсер алып, үйге көтеріңкі көңіл күймен қайттым. Жадырап жүрген жандардың күйі әсер етті ме, әйтеуір бірдеңе болды. Ал былайынша біз, жұмысқа барып, үйге қайтамыз. Еш өзгеріссіз... Бір айтарым, таза ауа аясына жиі шығып тұрыңыздар! Көңілдеріңіз бөлініп, серуендеуден кейін ерекше көзқараста боласыз...Ендігісінде қаланы жаяулап аралап шықсам...