Мәтінді оқып, құрылымы мен рәсімделуі арқылы ерекшелігін анықтаңыз. Саяхат ережесі

Әлем елдеріне саяхат жасау – бүгінде әрбір заманауи адамның арманына

айналды десек, артық айтқандық емес. Әрине, ел көру, жер аралаудың, адам

танудың пайдасы да жоқ емес. Саяхат барысында жаңа дүниелерді көріп,

танымыңды кеңейтуге, жаңа көзқарастарға ие болуға мүмкіндік бар. Тек саяхат

ережелерін жақсы білу керек.

- Ойын-сауық орталықтарына бар. Ол жерден қаланың, адамдардың нағыз өмірін

көре аласың, ой түйесің.

- Ашық бол. Ең мықты гид – жергілікті тұрғын. Олар арнайы қызметте

істемегенімен, бәрін біледі, өз қаласын жақсы көреді. Көшеге шық та, «Қалай баруға

болады?» сынды сұрақтарды кез келген адамға бағытта, біріншісімен үйлеспесең,

екіншісі сенің көңіліңнен шығады.

- Жалғыз саяхатта. Топ болып жүретін болсаң, өз тіліңде сөйлеуді жалғастыра

бересің және жаңа орындарға емес, айналаңдағы жолдастарыңның әңгімелеріне көп

назар аударасың.

- Салыстырма. Ештеңеге салыстырмалы түрде қарама: бағасына, тазалыққа, өмір

сапасына, транспортқа.

- Сені бәрі түсінеді. Өзің барған елдің тілінде сөйлей алмасаң да, қорқушы болма.

Көп адамдар жалғыз жүргенде адасып кетеміз деп ойлайды.

- Тым көп сауда жасама. Анда-мұнда тасып әуре болмайтын заттарға ақша

жұмсамағаның жөн. Мәселен, театр билеттері, мейрамханалар, ойын-сауық

орталықтарына барып көр. Мұнда бәрін көру керек!

Мәтіннің түрі:

Жанрлық ерекшелігі:​

«Қызыл кітап не үшін керек?» диалог.

Ахметжан: Достым, бір сұрақ қойсам, жауап бере алады ма екенсің?

Мадияр: Білмеймін, қане сұрап көр. Тексерейік.

Ахметжан: Қызыл кітап не үшін керек?

Мадияр: Жойылып кету қаупі бар өсімдіктер мен жануарларды енгізіп, оларды қорғауға алу үшін?

Ахметжан: Дұрыс айтасың. Ал елімізде «Қазал кітапқа» енген өсімдіктерден бір – екеуін атай аласың ба?

Мадияр: Қиын сұрақ екен. Жауап бере алмаймын. Ал сен ше білесің бе?

Ахметжан: Мен де бұрын біле қоймайтынмын. Ал қазір биология пәнінен өтетін республикалық жарысқа дайындалып жүргендіктен, оқып –жаттап жүрмін.

Мадияр: Сонда қандай өсімдіктер енгізілген екен?

Ахметжан: Жалпы «Қызыл кітапта»140 түрдің таралуы, олардың қорғау мен мәдени түрде өсірілуі жайлы мәліметтер берілген екен. Әрине, мен әлі бәрін оқып үлгерген жоқпын.

Мадияр: Сонда «Қызыл кітапқа» өсімдіктерге не үшін енгізеді екен?

Ахметжан: Түрдің бұл кітапқа енгізілуі, оған ерекше көңіл бөлу керек екендігін білдіреді, көбіне арнайы қорғау шаралары қажет, әйтпесе түрдің мүлдем жоғалып кетуі мүмкін. Қазақстан үкіметі 1978 жылдың қаңтарында Қызыл кітапты құру туралы қаулы шығарды.

Мадияр: Сонда мен дұрыс түсінсем, «Қызыл кітапқа» енгізілген өсімдік ерекше қорғауға алынады ма?

Ахметжан: Дұрыс айтасың. Мысалы кәдімгі емен, ақтұңғиық, сарғалдақ, қызғалдақ, кілегей т.б секілді өсімдіктерді жинауға тыйым салынған (тек ерекше жағдайда арнайы рұқсатпен ғана). Қызыл кітапқа енгізілген өсімдіктерді заңсыз жинаса немесе зақымдаса, әрбір данасына 360 теңге айып төлейді ) 2001 жылы 12 қыркүйектегі №1186 Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысы.

Мадияр: Мен ол жағын білмеппін, енді біліп жүретін болдым.

Илья Ильин Александрович 1988 жылы 24 маусымда Қызылорда қаласында дүниеге келген. Ауыр атлетикамен алты жасынан айналысып жүр. 2001 жылы 13 жасында Қазақстан ауыр атлетика чемпиотнатында ең жас қатысушы ретінде арнайы сыйлық алды. 2004 жылы Оңтүстік Кореяда жастар арасында ең үздік деп сналды. Бір жылдан кейін Катарда 17 жастағы қазақстандық Әлемдік чемпионатында ересектер ішінде бірінші орын алды. Сол жерде Ильин екі рекорд жасады түрткіде 216 кг, сомада 386 кг. 2008 жылы Пекинде өткен Олимпиадада алтын медаль алды, жұлқи көтеруде 180 кг, түрткіде 226 кг, сомада 406 кг. 2012 жылы Қазақстанның екі дүркін чемпион болған спортшы болды. Спорты сомада 418 кг көтеріп, әлемдік рекордты соқты. Илья Ильин әлемнің уш дүркін чемпионы.