уакыты 1837 1847 жылдар аралығы
ХІХ ғасырдың 20 30 жылдарында отаршыл өкімет билігі мен қазақ халқының арасындагы қарым-қатынас елеулі түрде шиеленісе түсті. Біріншіден кіші жүз бен орта жүздегі хан билігінің жойылуы султандардын билердің және батырлардың едәуір бөлігінің наразылығын туғызды. Екіншіден патша үкіметі қазақ халқының ежелден келе жатқан дәстүрлі жерін әскери бекіністер салу үшін тартып алынды. Үшіншіден, бұрын Ресейге ешкандай алым салық төлеп көрмеген казактарға ендыгы жерде жасак, түтін салығы жол салығы сияқты алым салық түрі көбейебастады Қазақ өз жерін өзі жалдап пайдаланатын жағдайға түсті.Төртіншіден патша үкіметінің әскери отрядтары ауылдарына шабуыл жасап, күн корсетпеді,олар байырғы халықтықатты күйзеліске ұшыратты. Көтерілістің басты мақсаты қазақтардың патша үкіметі тартып алған жерлерін кайтарып алу жөнінде,отаршылар енгізген алым салықты көзінжою максатында болды.
«Шынықсаң – шымыр боласың» демекші, дене жаттығуы а қашан да пайдалы. Күні бойы өзіңді сергек сезініп жүрудің де бір тәсілі – спорт. Ғалымдар зерттеуіне сүйенер болсақ, спорт адамды шат-шадыман өмір сүруге де жетелейді екен.
Олимпиадалық қозғалыстың белсендi қайраткерi Пьер де Кубертен: «О, спорт! Сен – түгел ғаламсың» деп бекер тұжырым жасамағаны анық. Күніне кем дегенде 20 минут дене жаттығуымен шұғылданған адам өзін сергек, көңілді әрі өзіне сенімділігін арттыратыны анықталғаны белгілі.
Ғалымдар АҚШ-тың Пенсильвания университетінің 200-ге жуық студентіне зерттеу жүргізген. Олар күніне 20 минуттан астам уақытын түрлі дене жаттығуларына арнаған. Ал сегіз күннен кейін қатысушылар өздерінің басынан өткеріп жүрген күйлерін жазып тапсырған. Нәтижесінде көбісі ұйқысыздықтан, әлсіздіктен құтылғанын мәлімдеген. Сонымен қатар, дәрігерлер қатысушылардың психикасында оң өзгерістер барын анықтаған. Студенттер болса, жаттығу жұмыстарынан кейін көңіл-күйлерінің көтеріліп, өздерін бақытты сезініп жүргендерін жеткізген.
