Жас ортасына келіп қалған кезі болса керек, жақын досы тоққа түсіп, өмірден өтіпті деген суық хабарды естіп, қимас досын соңғы сапарға шығарып салу үшін атамыз да сол жерге барған еді. Досын ағаш қорапқа салып, жер қойнына бермес бұрын, бір көріп қалғысы келген атам, тақтайдың бетін ашып қалғанда, досының қолындағы өте қымбат бағалы алтын сағатқа көзі түсіпті. Үйге келген соң, жерленген адамға алтын сағаттың еш пайдасы болмайтынын жақсы білетін атамыз бірден алтын сағатты қазып алуға шешім қабылдамасы бар ма? Түн ортасында досы жерленген жерге келіп, тілін кәлимаға келтіріп, көрді қаза бастайды. Бір кезде ағаш сандыққа да жетеді. Алтын сағатты көргенде, барлық қорқыныш сейіліп, жаймен ғана сағатты алып, қолын кейін қарай тарта бергенде, білегінен сарт етіп ұстай алған сұп-суық қолдан зәресі ұшады. "Қайда алып бара жатырсың?". Мұндайда ауызға сөз түсе ме, "не де болса дұғамды айтып, қашып құтылайын" деп ойлап үлгергенше, жаңағы тастай қол жағасына жармаса кетеді. Қанша уақыт өткені белгісіз, бір кезде тілге келген атамыз: "Сен өлген едің ғой",- дейді әрең.
"Мен бұл жерде қайдан жүрмін?". Екі дос бір-бірін сонда ғана танып, түсінісе бастайды.
Жер қойнына кеткен досының шын мәнінде өлмегенін, тек тоқ әсерінен есеңгіреп қалғынын енді түсінді. Алтын сағат иесін құтқарып, қайта өмір сыйлаған атамыздың қолына өтті.
Объяснение:
Зерттеушілердің болжамы бойынша, жабайы мысықтарды қолға үйрету осыдан кемінде 5 мың жыл бұрын басталған. Негізінен, үй мысықтарының арғы тегі Либия мысығы болып саналады. Ең қызығы, ертедегі Египетте мысық қасиетті хайуан деп есептеліп, бальзамдалып, саркофагтарда жерленген. Мысықтарға ұқсас жыртқыш аңдарды мысықтәрізділер деп атайды. Олар жыртқыштар отрядының бір тұқымдасына жатады. Қазба қалдықтары жоғары олигоценнен белгілі бұл мысықтәрізділер жер бетінде кеңінен таралған. Тек Австралияда, Антарктидада, Жаңа Гвинеяда, Мадагаскарда, Сулавесиде, Гренландияда, тағы да басқа бірнеше аралдарда кездеспейді.
Үй мысығы - өте таза хайуан болып есептеледі. Мысықты түзге шығуға өзі сұранатындай етіп үйретеді. Жүні ұзындарын күн сайын, жүні қысқаларын күн ара тарап отыру қажет. Мысықтың балаларын серуенге енесімен бірге шығарады. Мойын жіп байланғаны дұрыс. Пәтерде оларға арнайы орын бөлініп, оған құм немесе топырақ, ағаш ұнтағы салынған себет әйтпесе жәшік қойып, ішін күнде жаңартып тұрады.
Нью-Йорк қаласында үйдің 32 қабатынан құлаған мысық өлмей тірі қалған. Осындай биіктіктен құлаған мысықтардың 132-сінің ІІ-і ғана өлетін болып шықты. Яғни, үйлер неғұрлым биік болса, мысықтардың да сақтану мүмкіндігі солғұрлым мол болады екен. Өйткені, құлап келе жатқан мысық өзінің қорғану, аман қалу «тетіктерін» көзді ашып-жұмғанша тез іске қосады. Ол бейне бір көзге көрінбейтін айналдырғыш аппарат тәрізді. Соның көмегімен ол арқасымен құлағанда да өз осімен айналып, аяқтарының табанын жерге төсей қоятын көрінеді. Жерге жақындағанда құлау жылдамдығы арта түскенімен, мысық табанын жайып жіберіп, аяғына түсетін күшті азайта алады. «Мысықтардың жоғарғы биіктіктен құлағанды «жақсы көретінінің» себебі де - осы арадағы қашықтықты «басып өткенше» біраз уақыт өтіп, денесіне жайлы болатындай етіп «қонудың» әрекетін жасап үлгіреді».