МӘТІНМЕН ЖҰМЫС -тапсырма. Мәтінді тыңда. Оқы.
Менің атам — ағаш шебері. АтамНЫҢ шеберханасы бар. Шеберханада
ағаштан бұйымдар жасайды. Атамның жанында көмекшісі бар. Ол кісілер
былтыр ағаштан қамшы, домбыра, қобыз жасады. Оларды оюмен өрнек-
теді. Домбыраның бетіне «Қошқармүйіз» өрнегін салды. Қобыздың бетіне
«мүйіз» өрнегін салды. Ал қамШЫНЫҢ сабына «СЫНЫҢмүйіз» өрнегін салды.
Былтыр Қазақстан Республикасы Ұлттық мұражайында Қазақ ханды-
ҒЫНЫҢ 550 ЖЫЛДЫҒЫНа арналған «Зергерлік өнер» атты көрме өтті. Атам
көрмеге ағаштан жасаған бұйымдарын қойды. Көрмеге келушілер қолөнер
бұйымдарын ұнатып, ҚЫЗЫҚТЫ.
Көрмеге «Әдемі-ай» Өнер мұражайындағы сирек кездесетін зергер-
лік бұйымдар ҚОЙЫЛДЫ. «Әдемі-ай» Өнер мұражайының 2011 ЖЫЛЫ бел-
гілі коллекция Жинаушы, өнертанушы Баһаргүл Төлеген ашқан еді. Қазір
мұражайда 1000-нан астам экспонат бар. Онда біздің заманымызға дейін-
гі І-ІІІ ЖӘНе VI-XII ғасырлардағы археологиялық ескерткіші бар. Көрмеге
«Әдемі-ай» компаниЯСЫНЫҢ Қазақ ханДЫҒЫНЫҢ 550 ЖЫЛДЫҒЫна арнап
дайындаған сәндік-қолданбалы өнер бұйымдары мен ұлттық кәдесыйлары
да ҚОЙЫЛДЫ. Әшекейлер қазақ халқының тарихынан сыр шертеді. Зергер-
лік бұйымдар ұлттық мәдениетіміздің дамуын көрсетеді. Ұлы Даланың қол-
Өнер туындылары мәңгі жасайТЫНЫНа көзім жетті.
длежат издательству "Векжиен - Горизонт /защищены законом об авторсном праве. Печатьи распространение учебни
н свабоды).​

Әже - баланың әкесінің, сондай-ақ, анасының шешесін атайтын, туыстық қатынасты білдіретін атау. Одан арғылары үлкен әже немесе ұлы әже деп аталады.
Қазақ отбасындағы әже орны ерекше әрі қадірлі. Әже - отбасының ғана емес, әулеттің де ұйытқысы, ағайын- абысындардың бірлігін, татулығын сақтайтын сыйлы анасы, кейінгі жастардың, келіндердің тәрбиешісі әрі ақылгөйі Қазақ қоғамында әдетте жас отау иелерінің тұңғыш баласын әжесі бауырына салады. Бала ата-әженің кенжесі саналып, немерені әжесі тәрбиелеп, бағып-қағады. Әже мен немере арасындағы туыстық байланыс өте нәзік әрі берік. Балажан қазақ үшін ата мен әжеге жас сәби жай ғана ермек емес, тәрбиеленуші ерекше субъект. Тарихта күллі рулы елге ана болып саналған Айпара әже, Домалақ ене, Зере, Айғаным секілді әжелердің бейнесі аңыз-әңгімелерде, әдеби шығармаларда сомдалған

1961 жылы 12 сәуірде Қазақстанның "Байқоңыр" айлағынан алғашқы ғарыш кемесі көкке көтерілді. Бұл – адамзат тарихындағы айтулы оқиға еді. Осылайша Юрий Гагарин – әлемнің тұңғыш ғарышкері, ал Байқоңыр – ғарыш аймағына айналды.

Одан бергі аралықта қаншама ғарышкер аспан әлеміне сапар шегіп, ғылыми зерттеулер жүргізді. Солардың ішінде Қазақстанның үш өкілі Тоқтар Әубәкіров, Талғат Мұсабаев және Айдын Айымбетов те бар. Олардың есімдері Қазақстан тарихы бетіне алтын әріптермен жазылды.

Тоқтар Әубәкіров - қазақтан шыққан тұңғыш ғарышкер

Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров 1946 жылы 27 шілдеде Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы Бірінші Май ауылында дүниеге келген. Қазақтан шыққан тұңғыш ғарышкер, Кеңес Одағының Батыры, Қазақстанның Халық Қаһарманы, авиация генерал-майоры.

1988 жылы Кеңес Одағында тұңғыш рет әуеде ұшаққа екі рет жанармай құйдыру арқылы солтүстік полюске ұшу сапарын ерлікпен орындады.

1989 жылы бірінші болып, авиатасушы крейсердің алаңқайшасына "МиГ-29к" реактивті ұшағын үлкен шеберлікпен дәл қондырды. Сондай-ақ, ол реактивті ұшақтың 50-ден аса жаңа түрін сынақтан өткізді.

1991 жылы 2 сәуірде Кеңес Одағы Ғарышкерлер даярлау орталығында ғарышқа ұшу дайындығына кірісіп, сол жылы 2 қазанда Байқоңырдан "Союз ТМ-13" кемесімен ғарышқа ұшты. Ғарыш кемесі жер төңірегіндегі "Мир" орбиталық кешенімен түйісті. Биотехнология, металлургия, медицина салалары және Арал аймағы бойынша ғылыми-зертуған жұмыстарын жүргізді. Зерттеу нәтижесінде Арал үстіндегі тұзды шаң борамасының пайда болу процесі, зиянды аэрозолдардың Қазақстан мен Ресей аймақтарына таралуының ғарыштық суреттері алынды. Сондай-ақ, Қазақстан аумағындағы атмосфераны және жер бетін зерттеу, жұлдызды аспан астрофизика бақылау жұмыстары да ойдағыдай өтті. 1991 жылы 10 қазанда Жерге оралды.

Ғарыштан оралған соң Қазақстандағы ғарыштық даярлығын зерттеулер негізін қалауға, отандық Қарулы Күштердің әскери даярлығын жетілдіруге, әскери-патриоттық тәрбие жұмыстарын жолға қоюға, саяси және қоғамдық қызметтерге белсене араласты.

Талғат Мұсабаев – Гиннестің үздік табыстар кітабында енген қазақ ғарышкері