Бабаларымыз ежелден «Өнер алды – қызыл тіл» деп сөз өнерін аса жоғары бағалаған. Ақындар сөз сайысы кезінде жеңіске жетудің жолын іздеп, нақты дәлелдер келтіріп, сөзбен жеңген. Айтыста ақындардың импровизациясы, логикасы мен дәлелінің күштілігі анық байқалуы тиіс. Сөз өнерінің, образды, көркем ойлардың тілдік көрінісін айтыс өлеңдерінен көреміз.

Ақындар тіліндегі көркем құралдарының бірі – мақал -мәтелдер. Мақал-мәтелдердің көпшілігі игі қасиеттерге үндеу, уағыздау сипатында болады. Мақал-мәтелдердің ерекшелігі – мазмұны терең, аз сөзбен көп мағына береді және көпшілігі есте тез сақталады. Айтыс өлеңдеріндегі мақал-мәтелдер тілдің эстетикалық қызметін күшейтіп, өлең сөзді әсерлі етеді. Ал қанатты сөздер мен мақал-мәтелдер әдеби тілімізді байытуға қосқан айтыс ақындарының үлесі екендігін көрсетеді.

Мәтіннің жанрына тән 2 ерекшелікті белгілеңіз.

Өзіңіз таңдаған айтыскер ақынның бірімен сұхбат мәтінін жазыңыз.

Қазақстан көпұлтты мемлекет. мұнда 17 миллионнан астам , 120-дан астам ұлт пен этникалық топ өкілдері тұрады. елдің негізгі заңында - қазақстан республикасының азаматтығы мен діни көзқарастарына қарамастан, қазақстан республикасының конституциясы. 19-да мұндай ұстаным анық айтылған: «әркімнің ана тілі мен мәдениетін, қарым-қатынас тілін, білім беру мен шығармашылықты еркін таңдауына құқығы бар». көптеген тілдер газет, журналдар, кітаптар, жұмыс жариялайды ұлттық радио және теледидар бағдарламалары. барлық көпұлтты осындай нәрсені біріктіреді: біз - қазақстан халқы. бұл бірлікте - қазақстанның бірегей мемлекеті. қазақстан халықтарының достығы халықтың жүрегінде жатыр. мемлекеттің гүлденуі үшін өз аумағында тұратын халықтар арасындағы бейбітшілік пен келісім қажет. 1 мамыр - қазақстан халықтарының бірлігі күні ретінде құрылған мемлекеттік мереке. тек дәстүрлерді құрметтеу арқылы бір-біріне лайықты өмір салуға болады.

Кірпілер, басқа да көптеген жануарлар сияқты, қыста ұйқыға кетеді. Үйшіктерін аюлар сияқты әрине жасамайды, дегенмен, орманда ескі жапырақтардың астынан оңай көруге болады, үлкен алаңдар да, тіпті саяжайларда. Қыстағанда кірпілер жанұяларымен қыстайды, бірақ кейде жалғыз жатқандары да кездеседі, бұлар жас " бойдақтары". Егер кірпілер үйшігін көрсеңдер ешқашан бұзбаңдар, сендердің саяжайларыңның айналасында ешқашан тышқанмен жыландар болмайды. Және де зиянкес жәндіктер де, бұзаубас, қоңыз тағы басқа бақша зиянкестері.

Аю қысқа дайындалады, май жеп. Ол тапқанының барлығын жейді, ерекше балықты, жаңғақты, бірақ  ол бұны ұйқыға кетерден бірнеше апта бұрын жасайды. Дәл ұйықтар алдында аю аз жейді: тамырлар мен сабақтарды ғана, асқазаны бос болып, қатты бекітілсін деп, аңдар асқа тәбеті азайып, тыныш демалу үшін. Ұйықтауға жатып, аю бақылаудағы тәртіпте қалады, ол терең ұйқыға кетпейді, тек қалғиды, қауіпті жағдайда жауын қарсы алу үшін. Кейде ол тұрағынан шығуы мүмкін, жағдайды тексеруге. Егер үйшігі қыстауға жарамаса- су тиіп, онда жануар қыс ортасында жаңа үй іздейді, ондай кезде ол өте қауіпті, бұндай уақытта оны тентек аю дейді.  Қыста жануардың қызуы төмендейді, оның күзде жинаған майы тоңбауына көмектеседі.