Біздің Ж
О
Б
М.
118
Сөйлемде оқшауланып тұратын сөздер
Сөйлем ішінде өзге мүшелерден оқшауланып тұратын
сөздерді жиі кездестіресің. Бұл сөздер сөйлем мүшесінің
қызметін атқармайды. Тек сөйлем мағынасын айқындауға
қатысады. Сондай сөздердің бірі – одағай. Одағай сөздердің
қандай құрамдық, мағыналық ерекшеліктері барын байқап
көрелік.
1. Құрамдық түрлері: негізгі (ау, па, әй, пай, беу); туын-
ды (бәрекелді, ойпырым-ай); күрделі (пай-пай, шөре-шөре ).
2. Мағыналық түрлері: көңіл күй (алақай, oh, қап); же-
кіру (тәйт, тек ); шақыру (көс-көс, қирау-құрау).
3. Одағай сөздер сөйлемде жай, қалыпты дауыспен айтыл-
са, үтір арқылы ажыратылады: Бәрекелді, өнерлі бала екен!
4. Одағай сөздер сөйлем ішіндегі басқа мүшелерден кө-
теріңкі, ерекше дауыспен айтылса, олардан кейін леп белгісі
қойылады: Алақай! Мен жүлдегер атандым.
• «Әдебиеттік оқу» кітабынан одағайы бар мәтін тауып, одағай
сөздерді құрамы мен мағынасына ажырат.
Оқшау сөздерге жататын қаратпа, қыстырма сөздердің біріне
осындай бет құрастырып көр. Ол үшін қаратпа және қыстырма сөздер-
дің мағыналық ерекшеліктерін зертте. Мысалдар келтір.
Дайындаған материалдарыңды сыныптастарыңның алдында қорға.
