, нужно определить каким образовано сложное предложение. 1 вариант - интонационно (Интонация арқылы іргелесе байланысады.) , 2 вариант - с союза (Жалғаулық , кейде септеулік шылаулар арқылы байланысады.) , 3 вариант - Құрмалас сөйлемнің бірінші сөйлемінің баяндауышы тиянақсыз формада келіп ( көсемше , есімше , шартты рай тұлғалы етістіктер ) екінші сөйлеммен құрмаласа байланысады. Мәтіндегі құрмалас сөйлемдерді жасалу жолына қарай бөліп жаз .

1. « Дүниежүзілік денсаулық сақтау » ұйымының мәліметіне сүйенсек , темекі 6 се кунд сайын бір адамның өмірін жалмап , жыл сайын 5,4 млн адамның өліміне себеп кер болуда. 2. Жастардың есірткіге салынып , оңай жолды таңдауы өмірдегі әртүрлі нелеңсіздіктерге байланысты. 3. Ғалымдардың зерттеуінше , есірткіні пайдаланған жастардың өмірі қысқа болады , өкпелері қабынып , бронхит , тіптен өкпе обырына шалдығуы мүмкін. 4. Рәзия апа әкесі туралы әңгіме айтудан әсте жалықпайды , те бірене , толғана сыр шертеді.​

Мен ержеткенде үлкен мамандық иесі болғым келеді.Өзімнің таңдаған мамандығым ол-дәрігер.Мен дәрігер болған кезде ,балаларды емдегім келеді сонымен қатар үлкен ата-әжелердің де аман жүргенін қалар едім.Олардың аман сау жүргені мен үшін үлкен қуаныш болар еді.Жалпы осы мамандықты таңдаған себебім ата-анамның  менің жанымда ойнап-күліп жүрсе деймін.Егер елімізде дәрігерлер аз болса,онда  халықты кім емдейді?Сондықтан да,аз да болса медицина саласына үлесімді қосқым келеді.Дәрігер мамандығы үлкен  жауапкершілікті,ептілікті соным қатар сабырлылықты қатты қажет ететін қиын да,қисынды мамандық.
(8 предложений)

Ата – ана туралы мақал – мәтелдер.

Ананың көңілі балада,

Баланың көңілі далада.

* * * * *

Жалғыз баласы атқа шапса,

Атасы ауылда тұрып

Тақымын қысады.

* * * * *

Ана жақсылығын,

Ауырсаң білерсің.

Қайын жақсылығын,

Қырырсаң білерсің.

* * * * *

Баланың өзі болғандай,

Келіннің өзі келгендей.

* * * * *

Ата-ананың қадірін

Балалы болғанда білерсің.

Ағайынның қадірін

Жалалы болғанда білерсің.

* * * * *

Ақ шашты ана:

«Жастығым - балам» дейді.

Ақылды бала:

«Ай-күнім - анам» дейді.

* * * * *

Ана алдында – құрмет,

Ата алдында – қызмет.

* * * * *

Малды баққан өсірер,

Баланы тапқан өсірер.

* * * * *

Бала –

Ананың бауыр еті көз нұры.

* * * * *

Мылқаудың тіліне анасы түсінеді.

* * * * *

Бесіктегі баланың

Күлгенін көрген бір мұрат.

Алдынан түсіп ананың

Жүргенін көрген бір мұрат.

* * * * *

Өз кемеріңнен шыққан баланы

Бал сүтіңмен бағарсың.

Бал сүтіңмен бақпасаң,

Қайтіп көңілін табарсың?!

* * * * *

Мейірімі мол ананың –

Жүрегі жылы, қолы кең.

Кең пейілді атаның

Жүзі жылы, жолы кең.

* * * * *

Ақ жаулығы ананың –

Ақ көрпесі баланың.

* * * * *

Ана алақанының аясы –

Ақы шынардың саясы.

* * * * *

Ананың сүті – бал,

Баланың тілі – бал.

* * * * *

Ана сүтін ақтамағанды

Ешкім мақтамайды.

* * * * *

Әкеден – ақыл,

Анадан – мейір.