Тапсырма 1 Мәтінді аудар
Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындары әр түрлі ұйымдастыру – құқықтық формаға ие болуы мүмкін. Қоғамдық тамақтануда кәсіпкерлік қызмет жалдамалы еңбектің қолданылуынсыз жүргізілуі мүмкін және жеке еңбек әрекеті ретінде тіркеледі. Жалдамалы еңбектің қолданылуымен жүргізілетін кәсіпкерлік қызмет кәсіпорын ретінде тіркеледі. Кәсіпорын өнім өндіру үшін құрылған, қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру және түсім алу мақсатында қызмет көрсету, жұмысты орындауда өз еркімен басқара алатын субъект болып табылады. Кәсіпорын өз қызметін еркін жүргізе алады және де салық төленгеннен кейін өнім мен түскен түсімді де қолдана алады. Заңға сәйкес жеке, мемлекеттік, муниципалдық жеке кәсіпорындар құрылуы мүмкін. Қоғамдық тамақтануда, сонымен қатар әр түрлі жекешелендірілген кәсіпорындар жұмыс істейді. Муниципалды кәсіпорындар тұрғылықты басқару органдарымен ұйымдастырылады; муниципалды кәсіпорын мүлкі тұрғылықты бюджетке сәйкес қор есебінен құрылады және аудан, қала мүлкісіне жатады. Қоғамдық тамақтануда жеке кәсіпкерліктер көп, бұндай кәсіпорындар мемлекеттік және муниципалды кәсіпорындарды жекешелендіру нәтижесінде пайда болған. Кәсіпорын ұйымдастырудың әр түрлі формасына ие: толық серіктестік жауапкершілігі шектеулі серіктестік; жабық типтегі акционерлік қоғамдастық; ашық типтегі акционерлік қоғамдастық. Сонымен қатар біріктірілген кәсіпорындар ұйымдастырылады.

№2 тапсырма. Сұрақтарға жауап бер.
1. Қауымдастық деген не?
2. Толық серіктестік деген не?
3. Аралас серіктестік?
4. Акционерлік қоғам деген не?
5. Аспаздық фабрика мен тез мұздатылған өнімдер фабрикасы?
6. Жартылай фабрикаттарды өндіретін маманданған цехтар ?

Балуан / Палуан - күрес өнерін жетік меңгерген алып күш иесі.

Көне Иранда палуан (палван, пехлеван) деп ақсүйек әскерилерді атаған, бұл сөз көне түркі тіліндегі «алып» сөзімен мағыналас. Шығыс елдерінде орта ғасырларда балуандар соғыс кезінде басы металдан кұйылған ауыр шоқпар күрзімен қаруланып, әскери қосындардың «күрзішілер» бөліктерін құраған. Күрес өнерімен айналысатын, ас-тойларда сайысқа түсетін зор күш иесін қазақтар «балуан» деп атайды.

Балуандықпен айналысатын адам ұлттық күрестің айла-тәсілдерін жетік меңгеріп, күшін жетілдіру үшін ауыр салмақты заттарды көтеріп жаттыққан. Балуандар күрес сайыстарына өз руларының атынан шығып, руының намысы үшін күрескен. Жеңістерге жетіп, елінің атын шығарған балуандардың есімі бүкіл халыққатанымал болып, ел құрметіне бөленген. Балуандар базар, жәрмеңкелерде, ойын алаңдарында жұрт алдында ауыр заттарды, кірдің тастарын көтеріп те өнер көрсеткен [1].

Күш-қайратымен, күрестердегі жеңістерімен есімі бүкіл қазақ қауымына танымал болған, Балуан Шолақ атанып кеткен әнші-композитор Нұрмағамбет Баймырзаұлы (1864-1916), Иманжүсіп Құтпанұлы, XIX ғ.-дың аяғы мен XX ғ.-дың басында өткізілген әлемдік додаларда кәсіби классикалық күрес жарыстарына қатысып, әлем чемпионы атанған, есімі әлемге әйгілі болған Қажымұқан Мұңайтпасұлы (1871-1948) бар қазақ ардақтаған нар тұлғалы азаматтар.

Балуандық өнермен Абайдың әкесі Құнанбай, ата- бабалары Өскенбай мен Ырғызбай да айналысқан. Әсіресе, Ырғызбай талай ноқталы және қоңыраулы дейтін балуандарды жеңіп, үлкен атақ-даңққа ие болған екен. Балуандардың бір-бірімен күреске шығуын халық балуанға түсті десе, қарсыласын жығып, өз қауымының атын шығарып жүрген балуандарды «түйе балуан» деп атаған. Сонымен қатар күші мен әдіс-амалы айырықша асқан жеңілуді білмейтін балуанды күресетін ортаға ноқталап әкелетін болған. Бұл үрдіс бір жағынан қарсыласының мысын басу үшін қолданылатын психологиялық тәсіл болса, екінші жағынан балуанның асқан жеңімпаз ретіндегі мәртебесін айғақтайтын символдық рөл атқарған 

Чока́н Чинги́сович Валиха́нов (каз. Шоқан Шыңғысұлы Уәлихан, настоящее имя — Мухамме́д-Хана́фия (каз. Мұхаммедқанафия); ноябрь 1835, орда-зимовка Кунтимес[2] (Кусмурын)[3][4], Аманкарагайский внешний округ, Казахстан (ныне аул Кунтимес, Сарыкольский район, Костанайская область, Казахстан) — 10 апреля 1865, урочище Кочен-Тоган, Кербулакский район, Алматинская область, Казахстан) — первый казахский учёный, историк, этнограф, фольклорист, путешественник и Служил в Военно-учёном комитете Генерального штаба Военного министерства, Азиатском департаменте Министерства иностранных дел Российской империи[6][7][8].