Оқылым Тапсырма
1. Мәтінді оқып, кұрылымдык, жанрлық ерекшеліктерін көрсетіп, кестені толтырыңыз.
[5]
Жаяу жүргіншіге арналған нұсқаулық
1. Жаяу жүргінші жаяу жол (тротуар) немесе жаяу жүргіншіге арналған жолмен жүруі тиіс. Егер олар
болмаса, жол жағалауымен немесе велосипед жолымен (велосипедшілер қозғалысына кедергі келтірсе)
жүру керек.
2. Елді мекеннен тыс жерлерде жаяу жүргінші көлік құралдары қозғалысына қарама-қарсы бағытта
жүруге тиіс;
3. Жаяу жүргінші жолды жер асті - спесі, аспалы көпірлер, жол таңбалары салынған немесе «жаяу
жүргінші өтпесі» белгісі қойылған жерлер арқылы кесіп өтеді. Жаяу жүргінші өтпесі белгіленбеген жол
учаскесінде жолды қиылыстардан жаяу жол жиегі бойымен, ал олардың аралағында – жол жақсы көрінетін
жерде тікелей кесіп өтуге рұқсат етіледі;
4. Қозғалыс реттелетін жерлерде жаяу жүргінші реттеуші немесе бағдаршам сигналдарын
басшылыққа алуы тиіс;
5. Қозғалыс реттелмейтін жерлерде жаяу жүргінші жақындап
көлік құралымен
арақашықтықты, сондай-ақ олардың жылдамдығын болжап алып, жолдан өту қауіпсіздігіне анық көз
жеткізген соң ғана жолды кесіп өте алады;
6. Жаяу жүргінші жолдан өтіп бара жатып аялдауға немесе қажетсіз тоқтауға тиіс емес. Жолдан өтуді
аяқтап үлгермеген жаяу жүргінші ары қарайғы қозғалысты қауіпсіздік аралында күтуге тиіс. Егер ондай
болмаса, қарама-қарсы бағыттардағы көлік ағынын бөліп тұратын сызық бойында күтуі керек;
7. Автобус, троллейбус, трамвай, таксиді тек қана отырғызу алаңында күту қажет. Егер ондай
болмаса, жаяу жол немесе жол жиегінде тосқан жөн.
қалған
Мәтін не туралы?
Құрылымы
Қалай ресімделген?
Жанры және жаналык​

Мен өте жақсы көремін болып тұратынына жазда. Ыстық  көшелер,  аулаларын, көп қабатты үйлердің мәңгі  қайда-онда адамдар – бұл барлық сонымен қатар әуелде қашып кете алшақ. Сондықтан, мұны ең ұзын жылы демалыс өткіземін табиғатта, ауылда.

Әдетте таңертең мектеп күндері мені көтере төсек. Бірақ каникулда ауылда жиі үшін  мен кездестіруге поднимающееся-орманның күн. Табиғат жанданады. Балабақшада ән таңғы құс, ал түнгі тұман біртіндеп тартылып жатыр және жасыру бойынша оврагам бірінші сәулесінің, таң. Енді уақыт 
Қарақат – жидек нәзік. Осылай дейді менің әжем. Бұл жидек қылып салынған үйлерді көрді жинау керек, тек қана қолмен, ешбір "комбайн" және басқа да құрылғылар. Сонда келесі жылы бұл жерде астық шығымы жақсы, бұрынғы. Бұл тәсіл әдетте біз әрқашанда сақтаймыз және орман іспеттес алғысын білдіреді - өйткені біздің барланған  біз ешқашан ораламыз құр.

Сүйемін жазғы найзағай. Кезде кейін ыстық күн көкжиек кенеттен  Кезде салқын жел раскачивает ағаштар мен дқолданысқа грома. Ал содан кейін пыльную жолға түседі бірінші тамшылары, көптен күткен жаңбыр. Найзағай жақсы көремін әнді шатырда старенького бабушкиного. Сүйемін, жауын-барабанил бойынша қаңылтыр төбесінде, ал жайылмалардың грома подрагивала жер.Ал содан кейін басталады кеш, мен ораламын үй бабушке – ол сөзсіз қазірдің өзінде дайындады кешкі ас ерекше нәрсе. Терезе бақшасы айқара ашық настежь. Аспанда жағылады алғашқы жұлдыз, малшылар гонят жайылымда жүрген сиыр-арасында қалың жапырақтарды ашады, өз кешкі әнін бұлбұл.

Менің пікірім бойынша, «Адам құқығы - мемлекеттің қуатты бөлігі» деген сөз оңай айтылғандарды ешқашан қастерлеп жасалуы жоқ. Бұл сөзді анықтау үшін, карсылықты салалас анықтай аламыз. Ең алғашқы сөйлем қарсылықты салалас сөйлемдерін қолдану арқылы болады. Мысалы, «Адам құқығы - халықтың адалпенісі» деп айтсаңыз, қарсылықты салалас сөйлемдерінің бірқатары келеді: «Адам құқығы - халықты жан сақтауға арналған ұйым», «Адам құқығы - халықты біреулікке оқиға беру» және т.б. Оларды қолдану арқылы сөйлемді анықтаймыз. Егер «Адам құқығы - жеке қуат» деп айтсаңыз, қарсылықты салалас сөйлемдеріне орындалуы керек. Мысалы, «Адам құқығы - адамның өзіне қол жеткізу» деп айталатын сөйлемді орнату арқылы пікірімізді тұжырымдауға болады. Сондай-ақ, «Адам құқығы - мемлекеттің қуатты бөлігі» деген соңғы сөйлем қарсылықты салалас сөйлемдеріне орындалауды қажетті кылып отырмайды. Біз сөйлемнің қарсылықты салалас аймағының орнын бірінші сөйлемнің қарсылықты салаласымен («Адам құқығы - халықтың адалпенісі») ауыстырсақ, «Адам құқығы - мемлекеттің қуатты бөлігі» сөйлемі қарсылықты салаласына арналған сөйлем болып табылады: «Адам құқығы - мемлекеттің қуатты бөлігі, ал қолды-құрыпты дамыту мүмкіндігіне ие». Оңай айту үшін, карсылықты салалас сөйлемдерін мұғалімдер жəне сабақ жасаушылар арқылы оқушыларға түсіндіргендер. Содан соң оқушылар осы сөйлемге арналған сөйлемдерді анықтай аларын болады және жаттығуларын төменде қолдану көрсетіп береді.