Карта мен тірек сөздер бойынша Ұлы Жiбек жолы тақырыбында 6-8 сөйлемнен тұратын мәтін құрап жаз. Тірек сөздер
Ұлы жебек жолы ,қытай ,Византия ,12000км,сауда керуендері негізгі тауар , саудагерлер, Қазакстан жерінде, қалалар, пайда болды ,дамыды.

Қызыл кітап[1]-халықаралық табиғат қорғау одағының “Қызыл кітабы” — халықаралық дәрежедегі құжат.

A.

сапсан.

Қызыл кітапқа сирек кездесетін, жылдан жылға азайып не жойылып бара жатқан, сондықтан да айрықша қорғауды қажет ететін жануарлар мен өсімдіктердің түрлері тіркеледі. Жануарларды халықаралық дәрежеде қорғау мәселесі 20 ғасырдың бас кезінде қолға алынды. 1902 ж. Париж қаласында алғаш рет Құстарды қорғаудың халықаралық конвенциясына қол қойылды. 1948 ж. ЮНЕСКО-ның жанынан Халықаралық табиғат қорғау одағы ұйымдастырылды. Халықаралық табиғат қорғау одағының Қызыл кітапбы 1966 ж. тұңғыш рет 2 том болып шықты. Оның 1-томында сүтқоректілердің 211 түрі, 2-томына құстардың 312 түрі туралы деректер берілді. Бұл кітап күнтізбе парақтары тәрізді арнайы жасалды, түрлер 4 категорияға топтастырылды. 1966 — 71 ж. Қызыл кітапқа тіркелетін түрлер туралы мәліметтер қайта толықтырылып, 2-басылымы, 1972 ж. 3-басылымы жарияланды. 1978 — 80 ж. 4-басылымы 5 том болып жарық көрді. Оның 1-томы сүтқоректілерге арналып, оған сүтқоректілердің 226 түрі мен 79 түр тармағы, 2-томында құстардың 181 түрі мен 77 түр тармағы, 3-томында қосмекенділердің 41 және бауырымен жорғалаушылардың 105 түрі, 4-том балықтарға арналып, балықтардың 194 түрі, ал 5-томы жоғары сатыдағы өсімдіктердің түрлеріне арналып, 25000 түрі тіркелді. 1980 жылдары бұрынғы томдар негізінде “Қызыл кітап” қайта шыға бастады. 1983 ж. шыққан Қызыл кітапта омыртқасыз жануарлар туралы мол мәлімет берілген. Жойылу қаупі төнген түрлерді сақтап қалу үшін оларды зоологиялық парктерде қолдан өсіріп, көбейту шаралары қолға алынған. Соның нәтижесінде соңғы Қызыл кітапқа тіркелген сүтқоректілердің 97, құстардың 39, қосмекенділер мен бауырымен жорғалаушылардың 37 түрі дүниежүзілік зоологиялық парктерде қолдан көбейтілген. Халықаралық табиғат қорғау одағының Қызыл кітабын шығаруға Құстарды қорғау жөніндегі халықаралық кеңес, Су құстарын зерттейтін халықаралық бюро, Жануарларды қорғау жөніндегі бүкіләлемдік федерация, т.б. ұйымдар қатысады. Қызыл кітап табиғат қорғаудың негізгі іргетасы, экологиялық білім мен тәрбие берудің қайнар көзі болып саналады

Лошади лошади- единственный современный род семейства лошадиных отряда непарнокопытных. род делится на 2 подвида: подвид лошадь и подвид осёл. род лошадей состоит из 7 видов. основное видоизменение лошадей происходило в северной америке, а оттуда лошади попадали по мосту между америкой и европой в европу. эволюция началась 55 млн лет назад. и за это время лошади эволюционировали из 20 см совсем не похожих зверьков гиракотериев в высоких лошадей которых мы видим сейчас. в северной америке все лошади вымерли несколько тысяч лет назад, но европейской колонизации америки лошадей завезли обратно. лошадь сменила осла как основной источник механической работы. лошадь заняла доминирующее положение в транспорте, как вьючное животное, как тягу гужевого транспорта и как основное животное для верховой езды. когда уатт изобрел паровую машину, то для демонстрации возможностей машины ему пришлось сравнивать мощность нового устройства с мощностью лошади. в результате была введена единица мощности — лошадиная сила.