Қ, 3. Я
секунд
аспан денелерінің бір-бірінен қашықтығын жердегі өлшем-
Ғарыш кеңістігінде шек жоқ.
мен, айталық, километрмен өлшеу мүмкін емес.
Жарық секундына 300 000 километр жыл-
дамдықпен таралады. Ол жерге Айдан 1,3 ce-
кундта, Күннен 8 минуттан сәл астам уақытта жетеді. Біз
ден ең жақын жұлдызға дейінгі аралықты жарық 4 жылда
жүріп өтеді. Құрамына Күн жүйесі кіретін әлемнің шағын
ғана бөлігі – Ғаламның* бір шетінен екінші шетіне жарык
100 мың жылда әрең жетеді.
Ғарышқа жұлдыздық жүйелер – бүкіл ғалам, олардың
аралықтарындағы әлемдік бос кеңістіктер, әлемдік шаң-
тозаң мен газ шоғырлары, әлемнің түкпір-түкпірінен тас-
қындап таралатын түрлі сәулелер жатады.
Жерді қоршаған дүние «Ғалам» немесе «Ғарыш» деп
аталады.
«Ғалам» энциклопедиясы
и 5
екен
-ЫГ
Мәтіннен белгілеген тірек сөздерің бойынша мәтіннің мазмұнын
жа
айт.
-M
:
ооо
• Мәтіндегі таралады, жетеді, тұрады, жатады етістіктерінің
қай мезгілде болған әрекетті білдіріп тұрғанын айтып көр.​

Адам – табиғаттың ажырамас бөлігі . Табиғат пен адам қатар ұғым . Адамсыз табиғат , табиғатсыз адам өмір сүруі мүмкін емес. Адам табиғатты қасиет тұтады . Табиғат - тіршіліктің құт-берекесі. Табиғатты қорғау міндетіміз. Қазіргі кезде экология мәселесі нашарлап кетті. Экологияны қорғау,табиғатты сақтау қазіргі жастардың қолында. Табиғаттың сырын қазіргі кезге дейін ғалымдар зерттеуде. Қазақ халқында табиғатты құрмет тұтады. Қазақтар жұлдыздарға қарап бағыт бағдарды болжаған. Табиғат біздің сыраушымыз,байлығымыз,күнделікті тынығатын сарайымыз. Табиғат –адамның еңбегінсіз,адам игілігі үшін жаралған жаратылыстың сыйы. Адам табиғаттың патшасы деген ұғым бар. Сондықтан табиғат адам үшін - асыл ана. Өйткені а табиғатта,тіршілікте өсіп-өніп, жетілген.Қажетін алып, өз пайдасына жаратқан. Табиғат –ырыздықтың,ырыс пен мол қазынаның кайнар көзі , адам денсаулығының сенімді сақинасы. Ұрпақтан –ұрпаққа мол мұра ретінде калушы.Табиғаттағы жануарлардың мүйізінен немесе өсімдіктің тамырынан халық емшілері дәрі – дәрмектер жасаган сонымен қатар адам ағзасына дәрінің септігін тиерін анықтаған.Табиғаттың сырын білмей, қалай болса солай пайдалану ойға қонымсыз. Өйткені оның салдарынан табиғат байлықтары кеми түседі. Қазіргі таңда табиғаттың ластануы үлкен , аса зор мәселе. Бұл барлық дүние жүзінде қарастырылуда. Табиғат – сөз жетпес сұлулық , баға жетпес қазына,көз тоймайтын әсемдік ,айтып жеткізе алмайтын қыры мен сыры мол құбылыс болғанымен қазір сол табиғат нашарлап,ластануда соның салдарынан адам өміріне өте қауіпті жағдай тудыруда . Біз табиғаттағы әрбір жайқалып тұрған гүлге,мәуелеп тұрған ағашқа қамқорлық танытуымыз қажет. «Бір тал кессең , он тал ек» демекші, айналамызда табиғаттан лас иісті, ауру тудырушы бактерияларды жоюшы тал,жасыл желек. Егер осы мәселе қаралмай кала берсе төңірек азып кетеді. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздігі тұжырымдамасы» жарлығы Қазақстан Республикасы білім беру жүйесінде «Экологиялық білім мен тәрбие беру»тұжырымдамасы экологиялық білім беру бағыттарына арналады. Бұл бағыттар мектептегі тәрбие жұмысына еніп, біз ауыл көшелерінің тазалығын сақтауға өз үлесімізді қосамыз. Салауатты өмір салтын ұстану аясында адамның қоршаған ортасы таза болуы шарт.Табиғаттың қорғаны жас ұрпақ - біз.Табиғат адамның бойына қуат, өзіне шабыт беруші.Табиғат біз киетін киімді,оқитын кітапты,тамақтанатын тағамды, ас дақылдарын бәрін де табиғаттан аламыз.Өлкелерді көгалдандыру жұмысы жүргізілсе деймін.Экологияы және адам өмірін бірдей сақтау үшін тезірек әрекет ету керек. Адамның ағзасын нашарлауы шаң-тозаң,қатты суық және ыстық желдерден ,микробтар,түтін, улы газдар мен бактериялардан бастау алады. Мен өзімнің туған өлкеме қарағай т.б ағаш түрлерін ексе екен деймін. Табиғаттың зардаптарына төтеп беру үшін табиғатты қорғауымыз керек. 

Мәтін аударма үшін қыс - барлық бала-шағалардың солсүйікті мезгіл. Ғана қыспен біз, суық ауада шаттан- құтырубілеміз, ең түрлі-түрлі ойындарға деген ойнай.

Суретте бала-шағаның" "қысқы қызықтары барлық ребяташұғылданушы біл- ықтимал кәсіптер ұсын-. Жаншаналарда таудан деген тебеді. Жан шаңғылардатаулардан деген домалайды. Алдыңғы жоспарданесколько ребят әдемі снеговика лепят. Олар уже бірдіслепили, оған мұрынды-сәбізді приделали жәнеқалпақты-шелекті басқа деген аямай бер-. 

Да қыспен біз коньки тебу білеміз. Тап осы және қызайналысады, жеңілтек ша мұз жабулы көлге сырғый.

Ал соң көлмен бала-шаға құтырады, шаттанады, кесеқарларға деген ойнайды. Кесе қарлар - сол және меніңсүйікті кәсібім. Біз достармен та кесе қарларды жәнелақтыр- оларды дос досқа өте лепить сүйеміз. Солневероятно