5. «Диктоглас» әдісі бойынша мұғалімнің оқылым мәтінінен таңдап оқыған сөйлемдерін тыңдаңдар. Естерінде қалған сөздерді қағаз бетіне түсіріп, сөйлем құраңдар. Соңында кітаптағы нұсқасымен салыстырыңдар. Мәтіннің аты қажымұкан жайлы

Я очень люблю лето. Обычно на летние каникулы мы всей семьей едем на дачу. В деревне я полностью свободна: могу гулять сколько хочу, ходить купаться на речку или играть с друзьями в лесу. Больше всего мне нравится отправляться на поиски приключений и изучать окрестности. Однажды в своих поисках я набрела на большое заросшее кувшинками озеро в лесу. 
Деревья низко склонились над водой, корни их зацепились за берег, а вода в озере темная-темная. Даже в самый жаркий день от озера веет холодком, поэтому в жаркие дни я люблю искупаться в ледяной воде. Озеро стало моей тайной. Я часто хожу туда одна, беру с собой книгу и читаю её сидя на берегу. 
Около озера кто-то построил шалаш и там можно оставаться с ночевкой, но родители не разрешают. Я рассказала об озере своим друзьям, и мы стали чаще посещать это таинственное место. Мы сделали плот и на нем катались по озеру. В хмурые дни, когда дует холодный ветер, очень приятно сидеть на берегу, вокруг костра, есть печеную картошку и слушать рассказы-ужастики или истории про водяных и домовых. Свой род поставь и нужные тебе слова

Құрамындағы жай сөйлемнің біреуіндегі ғана іс- әрекет, қимылдың жүзеге асатындығына болжам жасауды білдіретін саластың түрі. 
Талғаулы саластың құрамындағы жай сөйлемдер бір – бірімен әдетте не, немесе, болмаса, не болмаса, я болмаса, я, яки, өйтпесе, әлде шылаулары арқылы құрмаласады. Бұлардың ішінде не, немесе, я, яки , әлде шылаулары бір – ақ рет қолданылып та, қайталанып та жұмсалады. 
Кейде талғаулы салас үш жай сөйлемнен құралады да, олардың алғашқы екеуі – ма, - ме сұраулы шылаумен қолданылып, соңғы жай сөйлем алғашқыларында болжам, тұспал жасалған ойдың , іс әрекеттің қорытындысын, түсінік білдіреді. 
Мысалы: Сіз менің жалақымды беренің , әйтпесе біз қамтамасыз.