Әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені
берілген үзінді арқылы түсіндіріп,
идеясын ашып жазыңыз
ҮЗІНДІ
Енді қайттік дегендей, көшеде
аңтарылып тұрғанымызда Садық:
- Мен таптым қай жерге отыруға
болатынын, - деді. Бәріміз соған қарай
қалдық...
Біз санымызды шапақтап, «уралап»,
ауылдың шетіндегі ат қораға қарай
жүгірдік. Арт жағы аласа тас қораның
үстіне тырмыса-тырмыса шығып алдық
та, сол күні ғана Қараойдан әкелінген көк
жауқазын шөпті үңгіп-үңгіп жіберіп,
отыра-отыра кеттік. Құрғақ шөптің
танауды жарған хош иісі мас қылғандай
тұла бойымызды шымырлатты.
Шетімізден пысқырынып, мұндай рақат
дүние тапқанымызға мәз-мейрам боп,
бірімізді-біріміз итеріп қап, шөпке
аунатып, сықылықтай күлісіп, жұмсақ
шөпке тығыла түсеміз,​

Жау тылындағы бала — Қасым Қайсеновтың 1961 жылы жазған повесі. Повесте автор Ұлы Отан соғысы кезінде жау тылындағы партизандардың басқыншыларға қарсы жасаған зор ерліктерін үлкен тебіреніспен

Бұл повесте сұрапыл Ұлы Отан соғысы кезінде Украина жерінде он жасар қазақ баласының партизандар қатарында болған қилы өмір соқпағы суреттеледі.Ол Майор Мергенбаевтың ұлы атацының қолында ауылда оқып, жазғы каникулда қаладағы әке-шешесіне келеді. Көп ұзамай соғыс басталады. Он жасар Серікті Жамал жетектеп эшелонмен ауылға кетпек болады. Жау бомбалап,эшелон қирайды. Жамал жау оғынан қаза табады. Серік комиссар Савченконың әйелі Анна Ивановна мен оның баласы Бористің қасында қалады. Анна Ивановна екі баланы алып туған жері Винница облысы, Сомогородск ауданы, Зазулин селосында тұратын әкесі Иван Дементьевичке қиындықпен әрең жетеді. Сатқын құрбысы Тамара комендатқа бұларды ұстап бергісі келеді. Астыртын ұйым басшысы Олейниктің байланысшысы Алексей жасырын үй тауып беріп көмек көрсетеді.Жанкештілікпен Отан үшін алысқан партизандар сәулетті қала мен күл болған селоны, немістер тірідей көмген әке-шеше,іні-қарындасты көрді.Бостандық үшін, болашақ бақыт үшін аянбай алысты. Жандармдардан ерлікпен қорғанған ауыл тұрғындарына Қызыл Армия көмекке келеді. Повесть соңында Майор Жомарт Мергенбаев ұлы Серікпен аман-есен кездеседі.

Повесте кішкентай Қожаның мектеп жасындағы бастан кешкен әр түрлі қызықты оқиғалары жайлы баяндалады. Ол қанша бұзықтық жасаса да жақсы адам болуға талпынысы бар. Өзінің жасаған бұзықтығының бәрі әкесіз өскендігінен деп ойлайды. Қожа өзінің мінезін, тәртібін өзгертуге тырысады. Әңгімеде Қожаның балалық махаббаты да үлкен рөл ойнайды. Ол сыныбындағы үлгілі, тәртіпті әрі сабағын үздік оқитын Жанар деген қызды жақсы көреді. Тіпті кей кездері Жанарға арнап өлең де шығарады. Жанарды әрқашан көргісі келіп тұрады. Қожа жазушы болуды армандайды.