Тұмар (Томирис) (грек. Τόμυρίς, көне парс. Tahm-Rayiš, көне иран.: Tahmirih — "Батыл") (ж.ж.с.д. 570-520) — күнгей түркі сақ халықтарының байырғы заманда ел билеген атақты әйел патшаларының бірі, массагет халқының байырғы заманда ел билеген атақты ханшайымы. Себебі грек жазбаларында оның елін "массагет" деп атайды. Тұмар ханша есімінің тарихқа еніп әлемге танылуы - Ахемен әулетінен шыққан, "төрт құбыланың тұтас билеушісі" атанған парсының әйгілі патшасы Кирдің (ж.ж.с.д. 558-530.) Орта Азияға басқыншылық жорықпен келген "жеңілуді білмейді" деп дәріптелген әскерін ашық шайқаста тас-талқанын шығарып жеңуімен тікелей байланысты.
Объяснение:
Заман қамын ойлаған саналықтың белгісі. Бұл тарихи кезең. Көгінде қыран қалықтап, жерінде түйесі боздап, жылқысы құлындаған байтақ қазақ жері небір қан майдандады өткерді. Дұрысын білмейтін надандардың басшы бола бастағанын, ақша деген дүниенің шыққанын байлардың ұрлық жасап, билердің парақор болғанын, бір бірлерін көре алмай, орыстарға жем болатынымызды, барлығының ойлағаны мал және бұрынғы заман қайта келмейтінін айтып күйінеді. Өзгеріспен жаңашылдық болып жатқанын көреміз. Ш. Қанайұлы ойын жалғастыра көптеген ақындарда сол өлеңдеріне арқау етті.
