"Ұлттық тағам-халықтар достығына жол" эссе
​

 1   Шын шеберде мін болмас.
      У настоящего мастера брака не бывает. 2   Бақыт кілті – еңбекте.
      Ключ к счастью – в труде. 3   Ұйқы тынықтырады, жұмыс шынықтырады.
      Сон освежает, труд закаляет. 4   Ермек қуған пәлеге жолығады, еңбек қуған қазынаға жолығады.
      Праздно развлекающийся в беду попадёт, трудом увлекающийся богатство найдёт. 5   Адамды еңбек көркейтедi.
      Человека труд красит. 6   Көңілсіз бастаған іс көпке бармайды.
      Дело, начатое без души, к многому не приведёт. 7   Сен iстi сүйсең, iс саған бас иедi.
      Если дело любишь, дело покоряется тебе.

Қазақ тілінде сөздердің жазылу ережелері мен айтылу ережелері бар.Орфография – сөздердің дұрыс жазылу заңдылығы,ал орфоэпия – сөздердің дұрыс оқылу заңдылығы.

Қазақ тілінде сөздер көбіне қалай жазылса солай оқылады.Кейде сөздердің жазылуы мен айтылуында өзгешелік болады.Мынадай жағдайларда сөздердің жазылуы мен айтылуында өзгешелік болады:

1.Дыбыс үндестігі,яғни қатар келген екі дыбыстың бір-біріне әсер етуі;

2.Еріндік дауыстылардың өзінен кейін келген езулік дауыстылар ғана әсер етуі;

Жазылуы: Айтылуы:

Көзілдірік – Көзүлдүрүк

Өлең – Өлөң

Қара ала – Қарала.

Қазақ тілінде орфографиялық заңдылық төмендегі принциптерге негізделеді:

1.Фонетикалық принцип:

Сөз бөлшектері қалай айтылса,солай жазылады.Бұл принцип,негізінен,сөздегі қосымшалардың жазылуында ескеріледі.Мысалы:адам-дар,қарт-қа т.б.

2.Дәстүрлі принцип:

Қазақтың байырғы сөздері бұрын қалай жазылса,қазір де сол қалыптасқан күйінде жазылады.Мысалы:айуан,кейуана,қиуа т.б.

3.Морфологиялық принцип:

Біріккен сөз,қос сөз және сөз тіркестерінің айтылуында олардың бір сыңарының кейбір дыбысы өзгеріске ұшырауы мүмкін,бірақ жазылуда морфологиялық принципке сай түбірлері сақтап жазылады.Мысалы:

Айтылуы: Жазылуы:

Шегара – Шекара

Жер-гөк – Жер-көк

Қоян-ғолтық – Қоян-қолтық.