Сөз әдебі
Күнделікті тіршілік барысында адам әр түрлі адамдармен кездеседі, сөйлеседі, пікір алысады, тәжірибе алмасады. Ал олар адамдардың өзін-өзі ұстауы, мінез-құлық, жүріс-тұрыс, киім киюі, сөйлеуі арқылы жүзеге асады.
Адамдар арасындағы қарым-қатынас моральдық нормамен реттеледі. Қоғамдық ортада адамның мәдениеттілігі, өресі көбіне оның сөйлеуінен көрінеді.
Сөйтіп сөйлеу әдебінің өзіне тән нормалары мен ерекшеліктері қалыптасады. Сөз арасында қолданылатын: кешіріңіз, мүмкін болса, мақұл көрсеңіз, рұқсат етсеңіз, қалауыңыз білсін т.б. сөздер тілге сыпайылық сипат береді. Мұндай майда сөздер үлкенге де, кішіге де жарасымды болып, адамның кішіпейілділігін көрсетіп тұрады. Шырағым, қарағым, қарындас, інішек, ағай, апай, атай, әжей сияқты қаратпа сөздер үлкен мен кішінің арасындағы ілтипат, әдептілік көрсеткіштері. Адамның «сізң бен «сенің сөзін орынды қолдануы да әдеп сақтауға жатады. Жылы, жағымды сөздер адамның көңіл-күйіне тікелей әсер етеді.
Сөздің қолдануы мен мағынасынан тыс сөйлеуде интонация, дауыс ырғағы да зор роль атқарады. Айтылатын сөз немесе сөйлем интонация арқылы да әр түрге өзгереді. Мысалы интонация арқылы сөзді немесе сөйлемді мәнерлі, жұмсақ әрі көркем етіп жеткізуге болады. Әдепті адамның ісі де сөзі де жағымды әсер береді. Сөйлемде басқа тілдің сөздерін араластырып, тілді шұбарламай таза сөйлеу де адам өресінің деңгейін көрсетеді.
Объяснение:
правильно 100%
Дефис:
1.Қайталама қос сөз бен қосарлама қос сөздерде сөз аралығына қойылады:
Ояз Абайдың әйелі мен туған-туыстарын көргісі келетінін айтты. (К. Оразалин "Абай")
2. Күшейтпелі шырай түзетін күшейткіш буыннан кейін қойылады:
Басқа-басқа, Сағынайға не жоқ, жолдасын жамандаған қағазға қол қойып. Әп-әсем жігіт, иман жүзді. (Ж.Нәжімеденов, "Ақ шағыл")
3.Топтау үстеулері немесе топтық сан есімдерден кейін дефис қойылады:
Желігіп алды көнбестен
Желқуық өңшең байталдар,
Бірі де қайыру берместен
Сынаптай ақты сайтандар,
Б і р-б і р л е п жүріп сай-құмнан, Өлгенде өзер қайырдым. (М.Мақатаев, "Жырлайды жүрек")
4.-мыс, -ақ, -ау, -ай демеулік шылауларынан бұрын дефис қойылады:
Қатыны келгенде, тілге келмей, қолын ұсынуға ғана шамасы келіпті- мыс. (Т.Әлімқұлов, "Көкпар")
