Оқылым. Мәтінді оқыңыз, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз.
Махамбет Өтемісұлы — қазақтың әйгілі ақыны, күйші композиторы,
отаршылдыққа қарсы Исатай Тайманов бастаған көтерілісті (1836-1837)
ұйымдастырушылардың бірі, осы көтерілістің жалынды жыршысы. Махамбет — халықты патшалық, хандық өкіметке қарсы қарулы кетеріліске шақырған алғашқы қазақ ақыны. Махамбет өзінің барша болмыс қасиеттерімен көшпелілер арасындағы көсем тұлғалардың бірі. Ол өзі туып өскен өңірдің Қамбар батыр, Ер Тарғын, Сыпыра жырау, Асан қайғы, Қазтуған, Шалкиіз, Жиембет, Доспамбет сияқты біртуар тұлғаларының өлмес мұраларын көкірегіне тоқып өсті. Өзі өмір сүрген заманның ағымына жүйрік, қыр сырын жетік меңгерген, көзі ашық, көкірегі ояу, білімді адам болған. Орыс, татар, араб тілдерін тәуір меңгерген. Мұны ол жазған хаттардан айқын аңғаруға болады. Ақын өлеңдерінің басты қаһарманы — Исатай Тайманұлы. «Исатай деген ағам бар», «Исатай сөзі», «Арғымаққа оқ тиді», «Тарланым», т.б. өлеңдерінде Исатай батырдың көркем тұлғасы, адамгершілік, қайсарлық, тапқырлық қасиеттері жан-жақты сипатталды. Махамбет шығармалары - бұқара өмірінің рухани-поэтикалық шежіресі, шаруалар қозғалысының шынайы бейнесі. Ол жыраулық поэзияның көркемдік әлемін байытып, шығармаларында ұлт-азаттық идеяларын көтерді, елдікті сақтап қалуға шақырды. Махамбет жырлары дәуір шындығын бейнелеп, көтеріліс айнасы болып қана қойған жоқ, асқақ рух пен болашаққа деген сенімнің ерекше үлгісін көрсетті. Махамбет жыраулық поэзия дәстүрін шебер дамыта отырып, қазақ өлеңінің табиғатын жаңартты. Махамбет шебер күйші де болған, оның 11 күйі «Шашақты найза, шалқар күй» деген атпен жарық көрді (1982). Ақын өлеңдерінің халық арасына тарауына Ш.Жарылғапұлының атқарған рөлі зор. 1939 жылы Қ.Жұмалиев Махамбет өлеңдерінің жинағын шығарды. Ақынның 200 жылдық мерейтойы аталып өтіп (2003), 4 томдық жинағы жарық көрді.
1Мәтінге ат қойыңыз.
2Мәтіннен антоним сөздерді табыңыз:
Шақырды-
Меңгермеген-
3Мәтіннен 5 жалқы есімді сөзді жазып алыңыз.
1.
2
3
4
5

Отбасы мүшелерінің табиғи дəрумендер мен препарат дəрумендерді қолдануы туралы сауалнама.

Мейрамбек: Ата, бүгін өзіңізді қалай сезініп тұрсыз? Қалай демалдыңыз?

Ата: Рахмет, құлыным. Бүгін тәуір болдым. Кеше дәрігер беріп кеткен дәрі – дәрмек пен дәрумендерді уақтылы қабылдап тұру керек.

Мейрамбек: Ия, ата. Денсаулығыңызға немқұрайлы қарамаңыз! Мен таңертең дәрігер жазып берген рецепт бойынша дәріханадан барлығын сатып алып келдім.

Ата: Өркенің өссін, құлыным!  

Мейрамбек: Ата жалпы дәруменді қолдануға қалай қарайсыз?

Ата: Балам, мүмкіндігінше табиғи дәрумендерді қолданған дұрыс. Табиғи дәрумен дегеніміз – жеміс – жидек, көкөністер. Дегенмен, оларды қолданған кезде де маусымына қарай пісетіндерін қолдану керек.  

Мейрамбек: Ата, ал дәріханада сатылатын дәрумендер ше, сонда оларды қабылдауға болмайды ма?

Ата: Жоқ, балам, қабылдауға болады әрине. Бірақ өз бетіңмен емес, тек дәрігердің нұсқаулығымен қабылдаған дұрыс.

Мейрамбек: Ал сіз қаншалықты жиі препарат  дәрумендерді қолданасыз?

Ата: Қазір жиі қолдануға тура келеді, өзің көріп тұрғандай, денсаулығым анда – санда сыр беріп, ауырып қалатын болып жүрмін.

Мейрамбек: Олар қаншалықты жақсы әсер береді деп ойлайсыз?

Ата: Енді әжептәуір көмегі тиеді деп ойлаймын. Қабылдағаннан кейін жақсарып қаламын.

Мейрамбек: Жақсы, ата. Мен қазір дәрумен ішетін су алып келейін.

Объяснение:∞

В этом году более 1 700 молодых ученых, будущих предпринимателей и изобретателей со всего мира приняли участие в этом международном конкурсе. Конкурсанты были отобраны в рамках 435 региональных конкурсов в более чем 70 странах и регионах.

Нашу страну представляли старшеклассники Нурила Камбар, Асет Жанабаев, Адилсултан Лепес, а также научные руководители по физике и математике – Ернур Рысмагамбетов, магистр технических наук, и Ибрагим Ибатулин, учитель математики республиканской специализированной физико-математической средней школы-интерната им. О. Жаутыкова.

Призовой фонд конкурса в 2014 году превысил $5 млн. Основные премии были предоставлены корпорацией Intel и фондом Intel Foundation. Учредителями специальных призов и наград выступили десятки компаний, некоммерческих организаций, учебных заведений и государственных учреждений, работающих в научных сферах.

Казахстанец Адилсултан Лепес с проектом «Альтернативное доказательство 100 неравенств: метод разделения касательных» занял четвертое место в конкурсе Intel ISEF в секции «Математика». Адилсултан учится в 11-м классе Республиканской специализированной физико-математической средней школы-интерната им. О. Жаутыкова (г. Алматы).

Помимо победителей, более 500 финалистов получили награды и призы за свои исследования. Эти награды включали 17 наград за лучшую представленную работу в рамках отдельного направления.

Каждый из победителей получил по $5 тыс. Intel Foundation также предоставил по $1 тыс. каждой школе, в которых учатся победители, и национальным конкурсам, в которых они приняли участие. Кроме того, фонд Intel Foundation вручил отдельным участникам специальные награды, включая 11-дневную поездку в Китай. В рамках поездки молодые ученые смогут посетить крупнейший в стране научный комплекс, пообщаться с исследователями из лаборатории Intel в Шанхае и посетить исследовательскую базу Panda Research Base в Чэнду.