Ақылды өзіңнен көреді ақылсыз ағайыннан көреді
мағынасын түсіндіру​

Көлеңке басын ұзартып,
Алысты көзден жасырса;
Күнді уақыт қызартып,
Көкжиектен асырса;
Күңгірт көңілім сырласар
Сұрғылт тартқан бейуаққа,
Төмен қарап мұңдасар,
Ой жіберіп әр жаққа.
Өткен өмір – қу соқпақ,
Қыдырады талайды.
Кім алдады, кім тоқпақ
Салды, соны санайды,
Нені тапсаң, оны тап,
Жарамайды керекке.
Өңкей уды жиып ап,
Себеді сорлы жүрекке.
Адасқан күшік секілді
Ұлып жұртқа қайтқан ой
Өкінді, жолың бекінді,
Әуре болма, оны қой.
Ермен шықты, ит қылып,
Бидай шашқан егінге.
Жай жүргенді өрт қылып,
Тыныш өлсеңші тегінде.

Қызыл кітап өсімдіктер мен жануарлардың сирек кездесетін және Құрып кету қаупі төнген түрі. Қазіргі жағдайы туралы материалдар жинақталған негізгі құжат болып табылады,олардың негізінде оларды қорғауға, өсімін молайтуға және ұтымды пайдалануға бағытталған ғылыми және практикалық шараларды әзірлеу жүргізіледі. Қызыл кітапқа тұрақты немесе уақытша өсетін немесе белгілі бір аумақта (көбінесе жеке алынған елдің аумағы) табиғи жағдайда мекендейтін және Құрып кету қаупі төнген өсімдіктер мен жануарлардың түрлері енгізіледі. Қызыл кітапқа енгізілген жануарлар мен өсімдіктердің түрлері. Қызыл кітаптың нақты басылымын қамтитын барлық жекелеген аумақта ерекше қорғауға жатады. Қызыл кітаптар түрлі деңгейде — халықаралық, ұлттық және аймақтық.