3-тапсырма. Еліктеу сөздердің сөйлемдегі қызметін анықтаңдар. Есте сақтаңдар!
1. Балпаң-балпаң байлар ет жеп,
қалтаң-қалтаң кедей дерт жеп. 2. Оған
жалт етіп қарамай тұра алған жоқ.
3. Жігіт селк етті, денесі шымыр етті.
4. «Сейіт» деген дауысқа селт етіп, жалт
қарады. 5. Аяғында гүрс-гүрс еткен керзі
етігі бар. 6. Сол-ақ екен, жанама бойында
гу-гу, пыш-пыш әңгіме қоздап жүре
берді. 7. Айжан салдыр-гүлдір дыбысты
естіп жүгіріп келді. 8. Қорыққанымнан
жүрегім зу ете түсті, суық тер бұрқ етті.
9. Маңы ығы-жығы адам. 10. Қойқаң-
қойқаң етіп қораны екі-үш айналып
шықты.
Еліктеу сөздер
көмекші етістікпен
тіркесіп, күрделі
мүшенің құрамына
кіреді. Ал жеке
тұрса, сөйлемде
көбінесе пысықтауыш,
анықтауыш қызметін
атқарады. Мысалы:
Мырс етіп күлді. Бүлк-
бүлк желіс. Ол кілт
бұрылды керек​

Ауылда адамдар көбінесе мал шаруашылығымен айналысады. Қазақтар мал шаруашылығымен қазақ хандығы құрылғаннан бастап айналысқан. Малдардан адамдар қойды, сиырды, жылқыны, түйені асырайды. Олар адамның төрт түлік малдары. Қойды асыраудың себебі, олар одан жүн және ет алады, жүнінен апаларымыз киім немесе текемет тоқиды.сиырды асыраудың себебі, апаларымыз оның сүтінен ірімшік, құрт, қаймақ жасайды және оны ет ретінде де қолданады. Жылқыны көбінесе жүйрік ат ретінде қолданады. Түйе - ол шөлге шыдамды жалғыз жануар.

Ерте заманнан бері тұрмыс қажеттігіне жер үсті суларымен қоса, арнайы ұңғылар орнату арқылы, жерасты сулары да пайдаланылады. Біздің еліміздө де, шет елдерде де мыңдаған қалалар мен елді мекендердің тұрғындары жер асты сулары арқылы қамтамасыз етіледі. Дүние жүзінің шөл және шөлейтті жерлері (Үндістан, Пәкістан, АҚШ, Австралия, Қазақстан) жерасты суларын пайдалану нәтижесінде, сусыз далалар құнарлы өлкеге айналып, бау-бақша өскен, мал шаруашылығы дамыған өңірге айналған. Сапасы және тазалығы жағынан бұл сулардың теңдесі жоқ, жердің өзі суды тазалап беретін сенімді табиғи сүзгі болып табылады.

Қазақстан жер аумағы жағынан үлкен мемлекет, бірақ сол жердің көпшілігі құрғақ шөлейт жерлер. Дегенмен, оның бір ерекшелігі жерасты суларына бай. Республика аймағында түрлі мақсаттарға сай ашылып, зарттелінген 633 жер асты су қоры бар, олардың пайдалану қуаты тәулігіне 43384 мың текше метр. Бүл Ертістің Обь-өзеніне құяр сағасындағы су көлемімен пара-пар.

Осындай табиғи байлықтың иесі болган еліміздің алдында, оны үлкен жауапкершілікпен тиімді пайдалану мақсаты тұр. Өйткені, республиканың Солтүстік, Батыс және Орталық аймақтарында су жетіспеушілігі бар. Сөйте тұрса да, зерттеліп, дайындалған жерасты су қорларын халық шаруашылығының қажетіне игеру өте төменгі деңгейде болып келсе, кейінгі жылдарда тіпті тоқтап қалып отыр. Ауыз су және шаруашылық мұқтаждығы үшін зерітеліп пайданалған көптеген жерасты су көздері 10-15% жылдар бойы игерілмей келеді, кей жерлерде мұндай кешеуілдеу уақыты су көзінің жалпы пайдалану мерзімінө (25-30 жыл) таяп қалып отыр. Бұл деген жерасты суларының қорын пайдаланбай жатып оны пайдалану құқын қайта қарап, бекіту керек деген сөз.