Қазақ тілі бжб дан көмек керек

ҚАЗАҚТЫҢ САЛТ - ДӘСТҮРЛЕРІН ҚҰРМЕТТЕЙМІН

Қазақ халқы – салт - дәстүрге өте бай халық. Ал салт - дәстүрге бай болу елдің мәдениетті әрі тәрбиелі екенін айғақтайды. Жалпы салт - дәстүр деген не, соған тоқталып өтейік. Салт - дәстүр – ел өмірімен біте қайнасып кеткен рухани және мәдени азық. Біздің халқымыз өз ұрпақтарын қасиетті салт - дәстүрмен, өнегелі әдет - ғұрыппен, ырым - тыйыммен тәрбиелеп, ұлағатты ұл мен инабатты қызды теріс жолға түсірмей тәрбиелей білген. Б. Момышұлы «мен өзімнің ұрыстағы тәжірибемнен жауынгерлік қасиетті тәрбилеуде ұлттық дәстүрдің маңызы зор екеніне көзім жетті» деп жазады. Бұдан отаншылдық, ерлік, мәрттік, жомарттық, адамгершілік қасиеттердің бәрі салт - дәстүр арқылы даритынын түсінуге болады. Яғни, салт - дәстүр адамды адастырмас тура жолмен жүруге, жөн - жосықты біліп, үйренуге және өмірде қолдануға үгіттейтін мызғымас заң іспетті десек те болады.

Қазіргі таңда салт - дәстүрлеріміздің ұмытылып бара жатқаны және оны тек наурыз мерекесінде есімізге түсіретініміз маған ұнамайды. Бұлай жалғаса берсе түбі бір құртылмайтынына кім кепіл, кім куә? Жетпіс жыл бойы жетесіз әрі қанқұйлы тәртіптің қырсығынан ұлт дәстүрлерінің ережесі бұзылады. Біреулері ұмытылды, біреулеріне тыйым салынды. Салт - дәстүр мен әдет - ғұрыпсыз ел әдепсіздік пен берекетсіздікке салынуы мүмкін. Осындай зиянды жақтарды біле отырып мен жұдырықтай жүрегіммен қолыма қалам алып, салт - дәстүр арқылы қалай өзім секілді жеткіншектердің отанға деген патриоттық сезімдерін арттыра аламын деген ой қозғамақпын. Ел боламын десең бесігіңді түзе демекші ең алдымен отанға деген сүйіспеншілікті салт - дәстүрді түзеуден бастау керек. Бұл арқылы бала салт - дәстүрін білсе тарихын таниды, ал тарихын білу отанды тану. Бала түгіл үлкен адамдарда біле бермейтін салт - дәстүр түрлері өте көп. Солардың бір түрі белкөтерер салты. «Тоқсан көтеремін деген жасым бар еді, быламық ішемін деген асым бар еді» деп бұрынғы қариялар айтпақшы, жасы келген адамдардың тісі болған соң тамақ іше алмайды. Мұндай жағдайда оларға арнап «белкөтерер» тағамы дайындалады. Бұл әрі жұмсақ, әрі дәмді, нәрі мол тамақтардан дайындалады. Мұны балалары, көрші - көлемдер, сыйлас кісілер әдейі дайындап әкеледі. Бұған риза болған қарт батасын береді. Біз бұдан халқымыздың жасы үлкен адамдары сыйлаудың, бағып - қағудың үлгісін көреміз. «Белкөтерер» аурудан жаңа тұрған адамдарға, сол сияқты «Наурыз», «Айт» күндері де үлкендерге әдейі тартылады. Наурыз мерекесі жақындап келе жатыр. Осындайда жасы үлкен қарияларға белкөтерер дайындап берсек алғысын аламыз. Тек наурызда ғана емес әркез дайындап беріп тұрсақ салт - дәстүрімізге деген құрмет болар еді.

Біз балаларды қалай патриоттыққа тәрбиелей аламыз дейміз. Қай бала патриот болсын әз наурызды өз жаңа жылын асыға күтпесе. Орыстардың жаңа жылында аспанға түрлі - түрлі от шашулар шашып ат шапанын сүйретіп алыстан аяз ата келеді. Ал әз наурызда да Қыдыр атамыз келеді. Қыдыр ата жақсылық жасаушы ырыс, құт, несібе жасау, бақыт сыйлаушы қарт. Әр балаға Қыдыр ата келіп арман - тілектеріңді орындайды десек бала арманын айтып Қыдыр атаны сағынып күтеді және наурызды да асыға күтіп отырады. Отбасында ата - ана, мектепте ұстаз, көпшілік ортада ақсақалдар жастарға салт - дәстүрлерін үйретіп, айтып отырса, ұтарымыз көп болар еді. Құрдастарымның, сыныптастарымның бойына қазақтың салт - дәстүріне деген қызығушылықты қалыптастырып, қазақ халқының салт - дәстүрі мен әдет - ғұрпының тәрбиелік мәнін ұғындырып, олардың бойына адамгершілік, имандылық қасиеттерін қалыптастыра алдым деп ойлаймын. Балалар, үлкенге – сәлем, қуантқанға – сүйінші, соғымнан – сыбаға, егіннен – кеусен, малдан – көгендік, балаға – базарлық, кішіге – байғазы, сәбиге – көрімдік, көрші қонғанға – ерулік, жетім - жесірге – қолқайыр, мүсәпірге – садақа, алғашқы қымыздан – қымызмұрындық, соңғы қымыздан – сіргежияр, сағынғанға – сәлемдеме, қуанышқа – шашу шашып ешқашан салт - дәстүрімізді ұмытпай, қазақ деген халықтың патриот ұрпағы болып атын шығара беріңіздер демекпін. Бұл жазылған шығармам біреуге жай сөз болып қалар, біреулерге қамшы болып тиетініне көзім жетеді.

КАЗАХСКИЙ

Ежелгі заманнан бері, адам және табиғат тығыз байланысты. Ежелде қарабайыр адам қоршаған ортаға толығымен тәуелді болды. табиғи құбылыстар мәнін түсіне бермейді адамдар құдайлар атағы оларды құру болды, орын. Мысалы, өрт және су, және жер, ағаш, ауа, және найзағай күркіреп құдайлар ретінде қарастырылды. Оларды әлсірету үшін, адамдар салттық құрбандықтарға барған. Бірақ уақыт өткен, адам өзінің ми жақсарды, дамыды. Адамдар, от баспана салу, құралдарын салу үйренді. ер басқа руларының арасында өз орнын жеңіп, сонымен қатар табиғаттың өзі бағындыруға бел ғана емес. адам мен табиғат арасындағы өзара іс-қимыл туралы бүгін мәселесі ең маңызды болып саналады. өзіне барлық тіршілік патшасы жариялады адам, ол табиғаттың бір бөлігі, оның жаратылыстарының тәжі екенін ұмытып кетті. Ал оның орнына алғыс ол өте агрессивті өзін ұстай жалғастыруда. оған бүкіл өмірін бұзады Оның абайсызда іс-әрекеттері. планетаның қазынаның қорлық, тұтынушылық қатынасы шын мәнінде қайғылы болуы мүмкін. Жыл сайын, олар үлкен орман аймағын кесіп, және шын мәнінде орман - планетаның өкпе. Олардың жойылуы қысқарту, немесе жануарлар мен өсімдіктердің әр түрлі түрлердің тіпті құрып кету әкеледі. таза көздері қайда? су қалдықтарды тонна таусылған, және ол ғана емес, ішу қауіпті, бірақ тіпті жай ғана оған шомылуға. вагондарды миллиондаған Эйр улы пайдаланылған, улы өсімдіктер шығарындылары. қаланың жоғарыда түнде аспанда жұлдыз ажырата кейде қиын аламын болып табылады. «Өркениет» таза аумақтар тимеген қалады консольдер Адам планетаның қойнауында қоры соңды таусылып деп ұмытып, аяусыз минералдар алу үшін жалғастыруда. Бірақ ғалымдар ұзақ күн, жел және жайылма пайдалану мүмкіндігі туралы әңгіме болды. Бұл әркім адам сипаттағы тыс өмір сүре алмайды деп ұмытып сыңайлы. Өйткені, ол ауамен дем, оның жемісін жеп, жерге тұрады, су ішеді. Ал іс жүзінде олардың қоршаған ортаны қорғау туралы қамқорлық емес! Мен Ежелде адамдар табиғатқа өте сақ көзқарасы екенін еске түсіре кеткен жөн. Біз сақталған ертегілер, аңыздар, аңыз, ән, мақал-мәтел арқылы осы үкім болады. Ол бүгінгі балалар осы рухани құндылықтарын қосылуға мүмкіндігі бар маңызды. - Сіз қалай оны сүйемін мүмкін емес гүл сыл бүйрек, жаңбыр, жапырақтары шуршание, күн жылтыр: Сіз бізге әрдайым әлемдік береді қанша қуаныш есте керек? Біз және табиғат - бір үлкен отбасы мен достық өмір сүруге.