Мәтіндерді оқып, төмендегі аспектілер бойынша салыстырыңыз. 1-мәтін
Махамбеттің күрделі тұлғасын көркемдік тұрғыдан жинақтауда, зұлымдық құрған заман шындығын шынайы жеткізуде – әр қаламгер түрлі әдіс-тәсілдерге қол артқан. Махамбеттің өмірі мен заманы туралы көркем шығармалардың ішінде Т.Әлімқұловтың «Қараой» әңгімесі айрықша дара тұлға.
Қараой - жер атауы. Қаралы оқиға осы жерде өтеді. Әңгімеде Махамбет өмірінің соңғы сәттері сөз болады. Ең бастысы, мұнда қайсар ақынның ешкімге бас имеген асыл рухы асқақ көрінеді.
Елінен айырылып, жерінен ауып, қос қыраны – екі ұлын қатар жоғалтса да, ақынның қанаты қайырылып, жігері құм болып, жасығанын көрмейміз. Тек қана көз алдында бақилық болған біртуар балаларын ойлап, есіне алғанда жүрегі елжіреп, көкірегі сары сағынышқа толы. Махамбет жапан далада жалғыз қалғанда жүрегіне жебедей қадалатын жалғыз жарасы – Өтемістен туған онның атқа қонып, жасақты қолға айнала алмағаны.

2-мәтін
Ау, қызғыш құс, қызғыш құс, Қанатың қатты, мойның бос. Исатайдан айрылып, Жалғыздықпен болдым дос.
Ау, қызғыш құс, қызғыш құс!
Ел қорғаны мен едім.
Мен де айрылдым елімнен; Көл қорғаны сен едің,
Сен де айрылдың көліңнен.
Аспанда ұшқан қызғыш құс! Сені көлден айырған - Лашын құстың тепкіні. Мені елден айырған - Хан Жәңгірдің екпіні.
Айтып - айтпай немене, Құсалықпен өтті ғой,
Махамбеттің көп күні!

Салыстыру аспектілері
1-мәтін
2-мәтін

Мәтін түрі

Мәтін жанры

Мәтін стилі

​

Таза ауа — тіршілік кепілі
Адам әрекеті тек жер бетіндегі суды ғана емес ауаны да ластап келеді. Күн сайын өнеркәсіп орындары ауаға орасан зор улы газ және оларға қоса өте майда бөлшектерден тұратын қоспаларды шығарып жатады. Олар ауамен бірге адам мен жануарлардың денесіне сіңеді жене жер бетіне шөгеді. Кейде оларды жел алғашқы шыққан орнына мындаған километр жерге айдап апарады. Міне сондықтан да газ немесе қатты зат түрінде бөлініп шығатын заттардан ауаны қорғау адам денсаулығы үшін де, тіршілік үшін де үлкен мән алады.
Осы уақытта ауаға улы қосындыларды жібермеу, а ң алдында тұрған үлкен проблемалардың бірі.
Ауаның әр түрлі жолмен былғануы атмосферада бірте-бірте түпкілікті мутагенді өзгерістср тудыратыны анықталып отыр. Мысалы, қалалардың үстін, 2000—2500 м биіктік көлемінде, әр түрлі газдар мен ұсақ бөлшектерден тұратын қарақошқыл (не тұман екені, не бұлт екені белгісіз) түтін басып тұрады.

Таза ауа - денсаулықтың кепілі

жабық үй-жайда қарағанда еркін, оңай дем ашық ауада: кез келген үй-жайлар, тіпті ең таза, жарқын және ірі, біз көшеде қалған жоқ бастап әрдайым тыныс өзгеруі сезіндім. күнделікті өмірде, біз жиі бөлмеде ауа жоқ, егер ретінде ауаның «тыныс», «әуе, кіріп» өрнек пайдаланыңыз. Осылайша, біз таза ауаға инстинктивті түрде тартыламыз. Ғажабы, біз көп біз едим назар немесе сусын төлеуге, сондай-ақ әуе біз дем қалай шамалы дерлік көрінбейтін қызығушылық бұл факт.

Адамдар ауаның тазалығын маңызды емдік фактор ретінде бағалайды. Бірақ, әсіресе, ауа ағыны көбінесе санитарлық нормалардың талаптарына сәйкес келмейтін болса, бүгінгі күні өте маңызды. Көптеген зерттеулер, ластану және түтін жоғары деңгейдегі ауамен дем алу, барлық заттар тең, адамдар жиі бас ауруы, жүйке жүйесінің бұзылуынан, тыныс алу органдарының аурулары зардап шегеді, бронхит және аллергия зардап шегеді деп көрсетті.

Біздің өте суық климатымызда үй ішіндегі уақыттың көп бөлігін өткіземіз. Бөлмеде ауаның ластану көзі қандай?

Сондықтан, ең алдымен, біз бөлмеде ауаның ластану көзі болып табыламыз. Бір сағат бойы бір адам өкпеден 1 м3 ауаға өтеді. Мысалы, тәулігіне 3 адам жатын бөлмесіндегі барлық ауаны сорып алды. кез келген вирусты инфекция (тұмау, SARS) ауырып болған болса, тыныс шығару ауаның тез Патогендік қаныққан, ал түшкіру және осы процесті күшейту күрт жөтел.

Ауа сапасына тіпті үлкен әсер ету көмірмен үйді жылыту арқылы қамтамасыз етіледі. Атмосфераға үнемі қатысатын түтін, күңгірт, сүйек, созылмалы аурулардың барлық түрлерін дамытуға өз үлесін қосады. Көптеген адамдар, әсіресе, газ плитасы бар, әдеттегі тағамдар зияндылығы жағынан химиялық өндіріске жақындап келе жатқанына күмән келтірмейді. Ас кез келген тағам өртеп жібереді Мысалы, егер, түгелдей өртелетін иісі берік пәтерде ғана емес жүктеледі, бірақ дәліз бойы таралады.