Тапсырма Мәтінді мұқият оқып, төменде берілген тапсырманы орындаңыз.
Планета дегенде әуелі әлеміміз және күннің айналасында орналасқан қалған сегіз
ғаламшар ойымызға келеді.
«Күн жүйесі» деп аталатын тотыз планетаның Күннен алшақтығы бойынша реті
мынандай: Меркурий, Шолпан, Жер, Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун және
Плутон. Күнге ең жақын болған Меркурий, Шолпан, Жер планеталары «Ішкі
планеталар», ал Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун, Плутон планеталары «Сырткы
планеталар» деп аталады. Марс пен Юпитердің арасында «Астероид» деп аталатын
кішкене планета да бар. Меркурий, Шолпан және Плутон планеталарынан басқа түкіл
планеталардың бір немесе бірнеше серіктері бар
Планеталардың пайда болуы жөнінде кетпеген болжамдар мен теориялар
айтылған. 1944 жылға дейін планеталардың күннің жарылысы натижасесінде күннен
бөлініп шыққан деген пікір басым еді. Кейін неміс астрономы Кеплер планеталардың
пайда болуы жөнінде жаңа теория ұсынған
Қазіргі таңда планеталарды зерттеу жұмыстары барынша дамыған. Келешекте
а ң Шолпан, Марс планеталарына барып, базалар кұруы жоспарлануда.
(130 сөз)
1. Төменде берілген сөздердің синонимін мәтіннен тауып жазыныз.
Ғаламшар
Таяу -
Болашакта​

1. Реттік сан есімді белгілеңіз

А) Тоғызыншы

2. Көмекші есімдер қатысқан қатарды табыңыз

С) Үйдің жаны

3. Сын есімнің күшейтпелі шырай түрін көрсетіңіз D) қып-қызыл

4. Сұраққа толық жауапты белгілеңіз. Уақыт дегеніміз не?

D) Уақыт-біздің өміріміздегі ең маңызды баға жетпес құндылықтарымыздың бірі

5. Бос орынға қажетті сөзді қойып, сөйлемді толықтырыңыз. Отан басталады.

B) отбасынан

6. Сөйлемді толықтырыңыз. Денсаулық -

A) зор байлық

7. Б.з.д ІІ ғасырдың ортасында Еуропа мен Азияны біріктірген сауда жолы

C) Ұлы Жібек жолы

8.Салыстырмалы шырайда тұрған сын есімді табыңыз

Е) қаттырақ

9. Берілген сөйлемдегі одағайдың түрін анықтаңыз Бәрекелді! Отырар туралы ақпаратты толық оқып шықты.

D) көңіл-күй одағайы

10. Сөйлемдегі бос орындарға тиісті үстеулерді қойыңыз. Компьютер алдында отырған адамның денсаулығы да нашарлай түседі.

D) ұзақ

11. «Мен жастарға сенемін» өлеңінің авторын табыңыз  

Е) М.Жұмабаев

12. Лексикалық мағынасынан айырыла бастаған, сөйлемде зат есімдермен тіркесіп қолданылатын сөздер қалай аталады?

А) Көмекші есімдер

13.Затты, нәрсені құбылысты немесе заттың, нәрсенің, құбылыстың белгісін, қасиетін, сапасын екінші бір нәрсемен салыстыру арқылы көрсететін көркемдік ұғым

Е) Теңеу

14. «Күшті» сөзінің синонимін табыңыз.

D) Мықты

15. Сөйлемнен сан есімді көрсетіңіз. Біз екі-екіден бөліндік.

B) Екі-екіден

16. Бауыржан Момышұлы кім? А) халық қаһарманы, көрнекті жазушы

17. Одағай сөз қатысқан сөйлемді көрсетіңіз.

В) Әттең, үлгере алмадым!

18. Күшейтпелі шырайы бар сөйлемді көрсетіңіз.

В) Сап-салқын суды тоқтамастан сіміріп салды.

19. Көмекші есім қатысқан сөйлемді белгілеңіз.

Д) Аурухананың жанынан үлкен дәріхана салынып жатыр.

20.Көп нүктенiң орнына қажеттi одағайды қойыңыз.  ! Қайырхан өз елін сатпағанда не болушы еді?

D) Шіркін!  

Көктем келді

Шуақты көктемді табиғатта тіршілік иесінің бәрі тағаттана күтеді десем, артык айтпаспын. Себебі көктем келісімен, айналадағы тіршілік атаулының бәрі көктем келiсiмен қысқы ұйқыдан оянып, табиғат ана да қысқы ұзақ ұйқысынан оянып, жер жүзі құлпыра түседі. Күннің көзі жарқырай түсiп, жылы жақтан құстар қайтып, бейне бір "көктем келді!" деп айналаға жар салғандай әндете түседі. Жердің бетіндегі қар еріп, алғашқы бәйшешектер шыға бастайды. Сәлден соң ағаштар бүршік рып, олар кейіннен жапыраққа айналады. Осылайша табиғатқа жан бітіп, жанданғандай күй кешеді. Қысқы Ұйқыға кеткен жануарлар оянып, індерінен шығады. Міне, осының бәрі ғажап бір көрініс емес пе?!