- Хан ием, маңғұл түмендері Сүйіндік асуы арқылы Қаратаудың бері асып келе жатыр -Алдағы қол кімдікі екен?-деді Иланшы Қадырхан.
-Меркіт ханы Арсылан көрінеді,-деді Баршын.
-Ошақбай батырдың өзі қайда.
-Топ жігітімен жау алдына аттанған.
Иланшы Қадырхан жанындағы Мақсұтқа қарап, жарлық жасады.
-Қос дабыл ұрыңдар!-деді
Бұл-ел басына қатер төнгенде қолды түгел дүрс көтеретін белгі болады.
...Иланшы Қадырхан тұлпарын көсілтіп ораға шықты.Жау жағын қалт кідірткен зор дауыспен "Жекпе-жек!" деген сөзді үш мәрте қайталады...
Иланшы Қадырханға қарсы Тоғышар ноян шықты."Ә-ә!"-десіп шабысқан әуелгі шайқаста маңғұлдың кылышы қақ бөлінді...
...Қазақша қазан айының басында Отрарға сұрапыл соққы әкелген тас атқыштар соғысы басталңан. Жау Отрарды жан-жағынан қаумалап, ата бастады.
...Иланшы Қадырхан қасына Хисамеддин мен Исалды ертіп, Күмбез сарайға аттанды. Фараби кітапханасына келіп жетті. Түн жамылып кітапхананы көшіруге жарлық жассады. Әуелі кітаптар қатталып, буылды,сыртынан ылғал өтпейтіндей етіп терімен оралады, орамдарды қыш құмыраға тоғытты; қыш құмыраның аузы сазбен сылады. Ең сенімді деген жігіттер әзір болған құмырады түйеге артып, Көкмардан мешітіне тасыды. Мешітке жеткен қыруар құмыраны жерасты келиясына түсірді. Иланшы Қадырхан қазынаны өз қолымен жайғастырды. Таң ата Фараби кітапханасы жерасты мекеніне түгел тығылып біткен.
озоглавте

Сөз құрамына қарай талдау сызбасы:

Схема разбора слова по составу:

Түбірді мен жұрнақтарды белгілеу (Отметить корень и суффиксы)

Мысалы (Например):

1.Кітапханашы.

Кітап+хана+шы - зат есім.

кітап - түбір

хана, шы - сөз тудырушы жұрнақтар

2.  Кетеді - етістік.  Кет+е+ді.

кет - түбір

е - ауыспалы келер шақ жұрнағы

ді - жіктік жалғау (3 жақ)  

3. Сөз құрамына қарай талдау үлгісі:  (Разбор слова по составу)

Колхозшылар орден (ді) алды.

колхозшылар - деректі, күрделі, жалпы зат есім (конкретное, сложное, нарицательное существительное)

колхоз – күрделі қысқарған түбір (сложное существительное, состоит из двух основ)

шы – зат есімнен зат есім тудырып тұрған жұрнақ (словообразующий суффикс существительного)

лар – көптік жалғау (окончание множественного числа)

орден (ді) – деректі, жалпы, жалаң зат есім, -ді- деген табыс септік жалғауы түсіп қалған  

(конкретное, нарицательное, простое существительное, выпало окончание винительного падежа –ді-)  

алды – болымды, сабақты, негізгі етістік (положительный , переходный, основной глагол)

ал – түбір (корень)

ды – жедел өткен шақ жұрнағы (суффикс недавно времени)

Жаз
Жаз келді. Күн шығып, дала жасыл кілемге оранып, әдемі гүлдер шығып жайқалуда.
Баларда демалысқа шығып, ауылдағы ата- әжелерінің үйлеріне барады . Күн сәулесі адам денесін ысытады.Көп отбасылар енді теңізге барады. Қалың киімдерін салып, жеңіл киімдерін шығарады. Далада көп деген шыбын- щіркейлер, көбелік, инеліктер шығады. Жаз өте ыстық болады, сондықтан отбасылар далаға жатады. Төрт-түлік малдар төлдейді. Балалар қошақан, бота ,күшік солармен күні- түні қызық көріп ойнайды. Жас балалар қолдарына ермексаз байланған жіп ұстап, инеліктерді ұстайды. Жазымызда осындай қызықтармен өтеді. Жаздан кейін желді, жаңбырлы, алай-дүлей күз келеді.