Фонологияда дауысты үндестік - бұл дауысты сөздер бір классқа жатуы керек болатын ассимиляция процесі (яғни «үндестікте»). Дауысты үндестігі бар тілдерде дауысты дыбыстардың бір-біріне іргелес болуына қатысты шектеулер бар. Дауысты үндестік көптеген агглютинативті тілдерде кездеседі. Жұрнақтар мен префикстер әдетте дауысты үндестік ережелеріне бағынады. «Дауысты үндестік» термині
екі түрлі мағынада қолданылады. Бірінші мағынада ол прогрессивті немесе регрессивті болсын, дауысты ассимиляциялаудың кез-келген түріне жатады. Осы мағынада «дауысты үндестік» термині «метафония» терминімен синонимдес. Екінші мағынада дауысты үндестік тек прогрессивті дауысты үндестікті білдіреді (басынан аяғына дейін). Регрессивті үйлесімділік үшін
umlaut термині қолданылады. Бұл тұрғыда метафония - жалпы термин, ал дауысты үндестік пен умлаут метафонияның кіші түрлері болып табылады. Умлаут термині дауысты градация түрін білдіру үшін басқа мағынада қолданылады. Бұл мақалада біз прогрессивті және регрессивті үйлесімділік үшін «дауысты үндестігін» қолданамыз.
Объяснение:
Қазақстанның көрікті жерлері.
Кезекті география сабағы еді.Үй тапсырмасына “Қазақстанның көрікті жерлері” деген тақырып берілді.Мұғалима менің есімімді атап,тақтаға шақырды.Мен:“Қазақ халқында “Әркімнің өз жері – Мысыр шаһары” деген даналық сөз бар.Сол секілді,менің туған жерімде өзге еш жерде кездеспейтін әсем жерлер мен қасиетті мекендер бар.Сондай мекендердің бірі,“кіші Швейцария” деп аталып кеткен – Бурабай.Ол республикадағы ең танымал туристік бағыт саналады.Бұл жердің әсем табиғаты,көптеген қонақүйлері, шипажайлары әрқайсысымызға ұмытылмас әсер сыйлайды. Сондықтан болар бұл жер халық арасында “екінші Швейцария” деп аталып кеткен. Бұл жерде демалып қана қоймай, ем қабылдауға да бар жағдай жасалған.
Біздің жерімізде сонымен қатар қасиетті де тарихи сәулет ескерткіштері бар.Атап айтсақ:Айша-Бибі, Бабажа қатын, Қарахан кесенелері.Осы жерлерден ерекше рухани күш алуға болады.
Қазақстанға табиғат шеберлікпен сыйлап кеткен жерлер жетерлік.Сондай жерлердің бірі Алматы қаласынан 193 шақырым қашықтықтағы Шарын шатқалы мен Шарын өзені.Мұнда сіз ертедегі халықтардың сан алуан жартасты “қамалдарды” көре аласыз.Әлемде бұндай көріністерді Солтүстік Американың Колорадо штатындағы “Үлкен шатқал” алқабынан ғана кездестіруге болады.Одан кейін Ақсай шатқалы, Алакөл мен Балқаш көлдері, Шымбұлақ курорты, Қорғалжын қорығы, Зайсан көлі, Марқакөл қорығы, Қатон-Қарағай ұлттық саябағы, Жидебай-Бөрілі қорық-мұражайы және т.б.Әрине, бұл тізімді жалғастыра беруге болады.Әлі зерттелмей,еленбей жатқан жерлер қаншама?” – деп өз білген,көргенімді айтып берген болатынмын.Апайым бестік бағаны қойып,басқаларға да осылай өз елінің көрікті жерлерін жатқа біліп жүру керектігін айтқан еді.