Это СОЧ ⊙﹏⊙ Мәтінді мұқият тыңдап, төменде берілген тапсырмаларды орындаңыз. Қазақстан — қорықтар мен ерекше аймақты табиғатқа бай өлкс. Қорық аумағындағы
барлық табиғи кешен толығымен шаруашылыққа пайдаланылудан алынған және үкіметтің
қорғауында болатын арнайы қорғау режимі бекітілген ерекше қорғалатын табиғи аумақ.
Қорық — қорғалатын аумақ қана емес, сонымен қатар табиғатты қорғау жөніндегі
мемлекеттік ғылыми мекеме болып табылады. Мұндай жабайы хайуанаттарға санақ
жүргізу әдістері, оларға әсер ететін факторлар анықталып, саны сиреп бара жатқан
жануарлар мен қоры азайып кеткен өсімдік түрлерін қалпына келтіру мәселесі терең
зерттеледі. Қорықтағы табиғи ресурстарды сақтаудың жолдары белгіленеді.
Қазақстанда Ақсу-Жабағылы қорығы, Алматы қорығы, Барсакелмес қорығы,
Қорғалжын қорығы, Марқакөл қорығы, Наурызым қорығы, Үстірт қорығы, Алакөл, Батыс
Алтай қорықтары бар.
(117 сез)
1-тапсырма. Тірек сөздерін анықтаңыз.
Мәтіндегі тірек сөздерді анықтаңыз. (3 сөз немесе сөз тіркесі)
2-тапсырма. Сұрақтарға жауап берініз.
Қорықта қандай зерттеулер жүргізіледі. Бір сөйлеммен жауап беріңіз.
(1)
3-тапсырма. Мәтіннің негізгі ойы қандай?
​

4)Пішініне қарай бұлттың негізгі үш түрі ажыратылады. Будақ бұлт үйіліп жатқан жүнге немесе мақтаға ұқсайды. Жеке будақтар сұрғылт түсті келеді. Олар тұтаса келе түнеріп, жаңбырдың будақ бұлтына айналады. Ондай бұлттан жазда нөсер жаңбыр, қыста жапалақтап қар жауады.

Будақ бұлттар, әдетте 800-1000 м биіктікте түзіледі де, жоғары қарай 2 км биіктікке дейін таралады. Жер беті қатты қызып, жоғары өрлеген ауа ағындары күшті жүрген жағдайда ол қалыңдап, 3-4 км-е дейін көтеріледі.

Қабат бұлт тұманға ұқсас бір сыдырғы сұрғылт қабат құрайды. 2 км биіктікке дейін түзілетін қабат бұлт аспанды түгелдей торлап алды да, одан ұзаққа созылатын ақжауын жауады . Шарбы бұлт өте биікте түзілетіндіктен, майда мұз кристалдарынан тұрады. Ақ түсті, нәзік шілтерге немесе малдың ішкі шарбы майына ұқсайды . «Шарбы бұлт» атануы да содан, одан жауын -шашын жаумайды.

5) С.стратосфера

                                                Бурабай

Бурабай табиғаты көз тартар сұлулығымен, ауасының тазалығымен тартымды. Көкшетаудың інжуі, ғажап бір мекен. Қазақстанның солтүстігінде, Астана мен Көкшетау қалаларының арасында орналасқан тылсым сұлулыққа толы көрікті жер. Тамаша қарағайлы ормандар, биік құз жартастар, кейде мысыр пирамидаларын еріксіз есіңе салатын тау сілемдері тұнжыр да тыныш көлдермен бөлінген. Осы өңірде омыртқалы жануарлардың 305 түрі кездеседі. Шортанды Бурабай аймағында әрқайсысының су айдыны 1 шаршы километрге жуық 14 үлкен және ұсақ көлдер кездеседі.

                                                   Боровое

Природа Борового привлекательна завораживающей красотой, чистотой воздуха. Жемчужина Кокшетау очень чудное место. Это живописное место находится на севере Казахстана, между городами Астана и Кокшетау. Великолепные сосновые леса, высокие скальные скалы, горные массивы, порой невольно напоминающие египетские пирамиды, отделены тихими озерами. В этом регионе насчитывается 305 видов позвоночных животных. В Шортандинской Боровской зоне встречаются 14 крупных и мелких озер, каждый водоем которых имеет площадь около 1 кв. км.