1-тапсырма. Мәтінді мұқият оқып, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз. Қазақ халқының ежелден қастерлеп, киелі деп санаған құсының бірі – бүркіт. Халқымыздың өткен тарихы мен күнделікті тұрмыс тіршілігі тікелей бүркіт құсымен тығыз байланысты. Көрнекті ғалым Әлкей Марғұланның деректері бойынша ана тілімізде бүркітке қатысты 1, 5 мыңға жуық жеке атау сөздер, сөз тіркестері, теңеу сөздер, мақал-мәтелдер, халықтық даналық нақылдар бар екен.

Халқымыз бүркітті ерекше дәріптеп, «Құс патшасы – бүркіт, аң патшасы- арыстан», «Көк аспанның әміршісі», «Құс төресі-бүркіт», «Қанаттылар тәңірі» деп өте жоғары бағалаған. Бүркіт халқымыздың ұғымында батылдық пен батырлықты, азаттық пен айбындылықты, еркіндік пен бостандықты, өрлік пен ерлікті, қайсарлық пен қайраттылықты сүйетін құс ретінде сипатталады. Соған байланысты «Бүркіт –жеті қазынаның бірі» немесе «Ер жігіттің еті асылының бірі» деген ұлттық ұғымда қалыптасқан. Қазіргі тәуелсіз еліміздің көк туында да қыран бүркіт бейнеленген.

1. Мәтіннен бір негізгі екі қосымша ақпаратты
көмектесіңдерші очень нужно

глубокий — имя прилагательное. Начальная форма: глубокий (именительный падеж единственного числа мужского рода); Постоянные признаки: качественное; Непостоянные признаки: единственное число, именительный падеж, мужской род, полная форма.

СРАЗУ (когда?)наречие

Н.Ф -СРАЗУ

Пост.призн.- неизменяемый

Наречие времени

Синтаксис.роль - Обстоятельство

_._._._._._.

Начальная форма: достигнуть (инфинитив); Постоянные признаки: 1-е спряжение, переходный, совершенный вид; Непостоянные признаки: изъявительное наклонение, единственное число время, мужской род.

Күн жүйесі Күннен және онымен гравитациялық күштердің әсерімен байланысты болатын аспан нысандарынан тұрады, олардың барлығы шамамен 4,6 млрд жыл бұрын алып молекулалық бұлттың құлауының нәтижесінде пайда болған. Күнге ауырлық күші бойынша байланысты заттардың көп бөлігі дөңгелек орбитаға ие және тегіс дискте орналасқан - эклиптикалық жазықтықта орналасқан сегіз салыстырмалы планетада.

Төрт кішкентай ішкі планеталар: Меркурий, Венера, Жер және Марс деп те аталады, олар жер бетіндегі планеталар негізінен силикаттар мен металдардан тұрады.

Төрт сыртқы планета: Юпитер, Сатурн, Уран және Нептун, сонымен бірге газ алыптары деп аталады, олар негізінен сутегі мен гелийден тұрады және жер тобының планеталарына қарағанда әлдеқайда массаға ие. Екі ірі - Юпитер мен Сатурн негізінен сутегі мен гелийден тұрады; екі сыртқы планета - Уран және Нептун негізінен су, аммиак және метан сияқты мұздардан тұрады, оларды «мұз алыптары» деп те атайды.

Күн жүйесінде кішкене денелермен толтырылған екі аймақ бар. Марс пен Юпитердің арасында орналасқан негізгі астероид белдеуі силикаттар мен металдардан тұратындықтан, жер тобының планеталарына ұқсас. Нептун орбитасынан тыс мұздатылған су, аммиак және метаннан тұратын транс-Нептун нысандары орналасқан. Бұл аудандарда бес жеке объект - Керес, Плутон, Хумеа, Макемаке және Эрис - өз ауырлық күштерінің әсерінен дөңгелек пішінді ұстап тұруға жеткілікті үлкен, оларды ергежейлі планеталар деп атайды. Осы екі аймақтағы мыңдаған ұсақ денелерден басқа, Күн жүйесінің айналасында кішкентай денелердің басқа әртүрлі популяциялары, мысалы, кометалар, метеороидтар және ғарыштық шаңдар қозғалады.

Сегіз және үш ергежейлі алты планета табиғи спутниктермен қоршалған. Сыртқы планеталардың әрқайсысы шаң мен басқа да бөлшектердің сақиналарымен қоршалған.